Cynobrówka, krokosmia - odmiany, uprawa, zimowanie, rozmnażanie

Krokosmia ogrodowa, określana też jako cynobrówka, to roślina cebulowa, ożywiająca latem ogród intensywnie wybarwionymi, kielichowatymi kwiatami. Uprawa krokosmii w ogrodzie nie musi być trudna, o ile spełnisz kilka podstawowych wymagań tej rośliny. Poznaj najciekawsze odmiany cynobrówki polecane do ogrodów, upewnij się czy możliwe jest zimowanie cebul krokosmii w gruncie, a także poznaj sposoby na rozmnażanie tej rośliny.

cynobrówka, krokosmia
Cynobrówka, krokosmia - (Crocosmia x crocosmiiflora)
Fot. pixabay.com

Cynobrówka, krokosmia - opis wyglądu

Krokosmia ogrodowa (Crocosmia x crocosmiiflora), nazywana również cynobrówką lub montbrecją, to hybryda gatunków w stanie naturalnym występujących w Afryce oraz na Madagaskarze. Roślina ta należy do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), podobnie jak bardzo lubiane przez ogrodników irysy.

Ta dekoracyjna, bulwiasta bylina tworzy kępy wąskich, mieczowatych liści. Pomiędzy nimi wyłaniają się długie na 90 cm pędy kwiatostanowe zwieńczone luźnymi kłosami złożonymi z kilkunastu kielichowatych kwiatów. Jaskrawo wybarwione (na żółto, czerwono lub pomarańczowo) kwiaty krokosmii rozwijają się systematycznie począwszy od dołu. Cynobrówka kwitnie od lipca do września .

Cynobrówka, krokosmia - zastosowanie

Krokosmie doskonale wyglądają sadzone w dużych grupach przy innych wyższych, kwitnących roślinach (jak np. liliowce oraz jeżówki) lub w otoczeniu letnich bylin, takich jak przegorzan, wilczomlecz czy pysznogłówka. Równie dobrze cynobrówki prezentują się w towarzystwie gatunków takich jak: floks i nachyłek oraz traw ozdobnych, które całej kompozycji nadają lekkości.

Uprawiane w donicach odmiany karłowe cynobrówki (np. cynobrówka 'Little Redhead' czy 'George Davison') stanowią fantastyczną ozdobę tarasu lub balkonu. Również mieszkanie można rozjaśnić dekoracyjnymi kłosami krokosmii ustawionymi w wazonie. Jeśli chcemy ściąć pędy pędy do wazonu, należy zrobić to w momencie, gdy rozwijają się pierwsze dolne kwiaty w kłosach.

cynobrówka, krokosmia
Cynobrówka, krokosmia - (Crocosmia x crocosmiiflora)
Fot. pixabay.com

Cynobrówka, krokosmia - odmiany

W uprawie znajduje się sporo odmian krokosmii, z których najpopularniejsze to:

Krokosmia ogrodowa 'Lucifer' - jedna ze starszych i odporniejszych odmian, która może zimować w gruncie (zaliczana do strefy mrozoodporności roślin 6). Wysokie pędy kwiatostanowe (100-120 cm) zwieńczone są gęsto osadzonymi, jaskrawo czerwonymi i niedużymi kielichami kwiatowymi.

Krokosmia ogrodowa 'George Davison' – to odmiana o intensywnie żółtych kwiatach osiągająca do 60 cm wysokości. Może zimować w gruncie.

Krokosmia ogrodowa 'Sonate' - zachwyca intensywnie żółtymi kwiatami. Jest stosunkowa odporna i może zimować w gruncie. Dorasta do 80 cm wysokości.

Krokosmia ogrodowa 'Emily McKenzie' - ma fantastyczne, dwukolorowe kwiaty: pomarańczowe z czerwonym środkiem. Osiąga 60-120 centymetrów wysokości.

Krokosmia ogrodowa 'Voyager' - w cieplejszych rejonach kraju może zimować w gruncie pod okryciem. Kwiaty duże, żółte osadzone są dość luźno na łodydze osiągającej ok. 70-80 cm.

Krokosmia ogrodowa 'Princess' - to odmiana o czerwonych kwiatach zimująca w gruncie. Dorasta do 70-90 cm wysokości.

Krokosmia ogrodowa Lucifer
Krokosmia ogrodowa 'Lucifer'
Fot. pixabay.com

Cynobrówka, krokosmia - uprawa

Cynobrówka najlepiej czuje się na stanowisku słonecznym oraz ciepłym. Wymaga gleby żyznej, zasobnej w próchnicę i przepuszczalnej o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego. Podobnie jak inne cebulowe, krokosmia nie toleruje ciężkich, mokrych gleb oraz przelania.

Usuwanie chwastów, podlewanie roślin (krokosmia ma duże wymagania wodne) i nawożenie, (co 3 tygodnie mineralnymi nawozami wieloskładniowymi lub nawozami organicznymi) to najważniejsze zabiegi pielęgnacyjne w uprawie cynobrówki.

Nie wolno dopuszczać do zawiązania nasion przez roślinę, gdyż osłabia to cebule i skutkuje słabszym wzrostem oraz kwitnieniem. Dlatego od razu po przekwitnięciu usuwamy zaschnięte kwiatostany cynobrówki.

Bulwy cynobrówki sadzimy od połowy kwietnia umieszczając je na głębokości 5-10 cm. Zalecana rozstawa sadzenia cebul krokosmii to odległości od 10 do 15 cm pomiędzy cebulami. Odmiany cynobrówek odporne na mróz można sadzić też we wrześniu. Drobne bulwy wysiewamy w rowki jak nasiona.

Na odpowiednich stanowisku krokosmia rośnie szybko i tworzy gęste skupiska. Dlatego zaleca się podzielić kępy i przesadzić rośliny raz na 3-4 lata.

cynobrówka, krokosmia
Cynobrówka, krokosmia - (Crocosmia x crocosmiiflora)
Fot. pixabay.com

Cynobrówka, krokosmia - zimowanie

Większość odmian cynobrówki można pozostawić na zimę w gruncie. Powinny one przezimować bez problemu o ile odpowiednio zabezpieczymy je przed mrozem. Roślinom zimującym w gruncie nie usuwamy zaschniętych liści, gdyż stanowią one dodatkową osłonę dla bulw przed zimnem i wilgocią. Aby zapewnić bulwom cynobrówki ochronę, ściółkujemy je kompostem, słomą, korą ogrodową lub suchymi liśćmi.

Jeśli jednak mieszkamy w rejonie o ostrzejszym klimacie, bulwy krokosmii powinniśmy wykopać w październiku, nawet jeśli liście jeszcze nie zaschły. Po podczyszczeniu i osuszeniu przechowujemy je w chłodnym pomieszczeniu (8-10°C) zabezpieczone przed wysychaniem wilgotnym piaskiem, torfem lub trocinami.

Cynobrówka, krokosmia - rozmnażanie

Krokosmie ogrodowe to mieszańce, więc rozmnażane przez nasiona nie powtarzają cech rodzicielskich. Dlatego wskazaną metodą rozmnażania cynobrówek jest podział bulw.

Bulwy cynobrówek wykopuje się na początku października, po uprzednim obcięciu liści i pędów. Cechą tego gatunku jest tworzenie łańcucha bulw wyrastających jedna nad drugą, jak w łańcuszku. Rozrastając się, łańcuch cebul schodzi coraz niżej, w głąb gleby. Chcąc przesadzić taką zimująca odmianę, powinniśmy, więc kopać głęboko, tam gdzie znajdują się największe bulwy. Po podsuszeniu i oczyszczeniu przechowujemy bulwy do wiosny.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Opracowano na podstawie:
1. Sochacki D., Krokosmia w Działkowiec 10/2017 s. 14;
2. Grabowska B., Kubala T., Encyklopedia bylin, Zysk i S-ka, Poznań 2011 s. 271;
3. Katalog Bylin - Kwiaty Trawy I Paprocie, praca zbiorowa pod red. Joanny Filipczak, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2018, s. 67.

Przeczytaj również:

sadzenie roślin cebulowychSadzenie roślin cebulowych
Podczas urządzania ogrodu, koniecznie uwzględnijmy rabatę z roślinami cebulowymi. Wybór rozmaitych odmian i gatunków jest tu bardzo duży i do każdego typu ogrodu, znajdzie się coś odpowiedniego. Zobacz jak wykonać sadzenie roślin cebulowych i kiedy należy sadzić cebulki. Więcej...

Kwiaty cebulowe, które zimują w gruncie i nie trzeba ich wykopywaćKwiaty cebulowe, które zimują w gruncie i nie trzeba ich wykopywać!
Coroczne wykopywanie cebulek kwiatowych bywa uciążliwe. Warto więc poznać te gatunki, które na rabacie mogą spędzić kilka lat, bez konieczności ich wykopywania. Oto 6 ciekawych kwiatów cebulowych, które zimują w gruncie i nie wymagają wykopywania przez okres 3-4 lat. Więcej...

Kwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnąceKwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnące
Kwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnące sprawią, że rabata kwiatowa będzie wypełniona barwnymi kwiatostanami niemal przez cały sezon od wiosny do jesieni. Oto nasze zestawienie - 20 najlepszych wieloletnich kwiatów ogrodowych o długim terminie kwitnienia. Więcej...