Komarzyca, plektrantus koleusowaty - odmiany, uprawa, zimowanie, rozmnażanie
Komarzyca, inaczej plektrantus koleusowaty, to popularna roślina odstraszająca komary. Uprawa komarzycy może być prowadzona w mieszkaniu, a także na balkonach i tarasach, gdzie ozdobę stanowią jej ciekawe liście i zwisające pędy. Zobacz które odmiany komarzycy prezentują się najatrakcyjniej, jak wygląda zimowanie komarzycy na następny rok, a także jak przeprowadzić rozmnażanie komarzycy z sadzonek pędowych.

Komarzyca, plektrantus koleusowaty 'Variegata'
Jak wygląda komarzyca, plektrantus koleusowaty
Komarzyca jest byliną pochodzącą z obszarów tropikalnych, u nas uprawianą zazwyczaj jako jednoroczna roślina doniczkowa w mieszkaniach oraz na balkonach i tarasach. Dzięki długim, pokrytym listkami pędom, komarzyca dobrze prezentuje się w pojemnikach wiszących. Po roztarciu jej liście wydzielają zapach przypominający kamforę, dzięki czemu roślina skutecznie odstrasza komary i wiele innych, uciążliwych dla nas, owadów. Inne przypisywane komarzycy nazwy to: plektrantus koleusowaty, pokrzelica Forstera, komarnica (łac. Plectranthus forsteri, a dawniej Plectranthus coleoides).
Komarzyca tworzy pędy początkowo wyprostowane i zielone, w miarę wzrostu przebarwiają się one na czerwono i wiotczeją, dzięki czemu atrakcyjnie zwisają z doniczki. Liście plektrantusa zaś są owalne, karbowane, jasnozielone.
Komarzyca, plektrantus koleusowaty - odmiany
W uprawie znajdują się liczne ciekawe odmiany komarzycy, różniące się przede wszystkim barwą i kształtem liści.
Chyba najbardziej popularną odmianą komarzycy jest 'Variegata' o liściach z białym, karbowanym brzegiem. Inna spotykana nazwa tej odmiany to komarzyca 'Marginatus'.
Ciekawe są także takie odmiany komarzycy jak:
Komarzyca 'Cilatus' - tworzy liście zielone z białymi plamkami, nieregularnie powcinane na brzegach.
Komarzyca 'Elf' - posiada grube i gęsto wyrastające liście w dwóch odcieniach zieleni.
Komarzyca 'Green Mountain' - bardzo ciekawe liście trójbarwne - biało-żółto-zielone.
Komarzyca 'Nico' - posiada liście zielone, prawie okrągłe, z purpurowym zabarwieniem nerwów i całej dolnej strony blaszki liściowej.
Komarzyca 'Two Tone' - posiada purpurowo zabarwione pędy i spodnią stronę liści.
Komarzyca, plektrantus koleusowaty - uprawa
Uprawa komarzycy najlepiej udaje się w miejscach słonecznych lub półcienistych. Nowo zakupione rośliny sadzić można do ziemi do kwiatów doniczkowych lub roślin balkonowych, ziemi torfowej lub podłoża z domieszką ziemi kompostowej. Już podczas sadzenia komarzycy do podłoża warto dodać nawóz wolnodziałający, który wystarczy na cały sezon. Jeżeli tego nie zrobimy, plektrantusa trzeba będzie co około 2 tygodnie podlewać roztworem nawozu w płynie dla roślin doniczkowych lub roślin o zielonych liściach, najlepiej o zwiększonej zawartości potasu. Nawozimy od wiosny do końca sierpnia.

Komarzyca, plektrantus koleusowaty
Fot. Dinkum, CC0, Wikimedia Commons
Komarzyca, plektrantus koleusowaty - podlewanie
Komarzycę podlewa się dość często, dbając aby ziemia była stale wilgotna ale nie mokra. Na szczęście ewentualne krótkotrwałe przesuszenie nie szkodzi roślinom w większym stopniu. Jest nawet mniej szkodliwe w skutkach niż przelanie. Dlatego komarzycę podlewamy często ale niezbyt obficie.
Gdy pędy komarzycy stają się zbyt długie lub wybujałe, można je lekko przyciąć, co sprzyja ich rozkrzewieniu. Warto też usuwać pojawiająće się pod koniec lata drobne kwiaty komarzycy. Mogą one być białe lub jasnofioletowe ale są mało ozdobne, a niepotrzebnie osłabiają roślinę.
Warto wiedzieć!
Wybujałe łodygi z dużymi odstępami pomiędzy liśćmi występują przy niedostatecznym nasłonecznieniu roślin. Ulistnienie staje się też rzadsze wraz ze starzeniem się roślin. Jeśli chcemy utrzymać zwarty, krzewiasty pokrój komarzycy, warto regularnie uszczykiwać czubki pędów.
Komarzyca, plektrantus koleusowaty - z czym łączyć, co sadzić obok
Jeżeli chcemy na balkonie czy tarasie stworzyć kompozycję z różnych gatunków roślin balkonowych, warto w sąsiedztwie komarzycy posadzić rośliny kwitnące o podobnych wymaganiach i ładnie komponujące się z ich liśćmi, takie jak: koleus Blumego, pelargonia czy werbena.
Komarzyca, plektrantus koleusowaty - zimowanie
Zimowanie komarzycy może być praktykowane ale nie musi. Większość osób traktuje plektrantusa jako roślinę jednoroczną i na wiosnę kupuje nowe okazy. Jeżeli jednak przezimujemy nasze egzemplarze, wiosną będziemy mogli pozyskać z nich sadzonki na kolejny sezon wegetacyjny.
Aby przezimować komarzycę, jesienią, zanim nadejdą pierwsze przymrozki, rośliny przycina się około 10-15 cm nad podłożem i przenosi w miejsce zabezpieczone przed mrozem. Powinno być ono jasne i chłodne, tak aby zapewnić zakres temperatur 10-16°C. Udaje się to zazwyczaj na klatce schodowej, w piwnicy z widnym oknem czy nawet w mniej ogrzewanym pokoju, na parapecie okiennym, pod którym nie ma kaloryfera. Na ten okres ograniczamy podlewanie komarzycy, starająć się jedynie nie przesuszyć zbytnio podłoża.
Warto wiedzieć!
Niestety zimowanie plektrantusa nie zawsze się udaje. Najłatwiej przezimować odmiany komarzycy o zielonych i purpurowych liściach. Rzadziej zimowanie komarzycy udaje się w przypadku odmian o liściach biało obrzeżonych.
Komarzyca, plektrantus koleusowaty - rozmnażanie
Jeżeli posiadane egzemplarze komarzycy udało nam się przezimować, na wiosnę można z nich pozyskać sadzonki pędowe do nowych nasadzeń. To bardzo łatwy sposób na rozmnażanie komarzycy. Odcięte fragmenty pędów szybko się ukorzeniają zarówno w wodzie jak i włożone od razu do ziemi. Nie wymagają stosowania ukorzeniacza. Rosnące pędy przycinamy aby roślina się rozkrzewiła, a gdy miną późnowiosenne przymrozki, a zatem zazwyczaj od połowy maja, komarzyce można wysadzać na balkony i tarasy.
Przeczytaj również:
- Kwiaty balkonowe zwisające
- Bluszcz doniczkowy - pielęgnacja, rodzaje, choroby
- Pelargonia pachnąca - zastosowanie, właściwości lecznicze, uprawa
Opracowano na podstawie:
1. M. Śmigielska, Komarzyca czyli pokrzelica, Działkowiec, Nr 9/2012, s. 9;
2. J. Courtier, G. Clarke, Kwiaty w domu, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 1998, s. 124;
3. Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, 490.










