Dereń kwiecisty - odmiany, uprawa, cięcie

Dereń kwiecisty (Cornus florida) to gatunek niezwykle dekoracyjny o każdej porze roku. Zarówno pięknie wybarwione liście, pędy, owoce oraz kwiaty tego derenia stanowią ozdobę ogrodu i ciekawie komponują się z innymi roślinami. Zobacz, które ozdobne odmiany derenia warto wybrać do ogrodu, jak wygląda uprawa derenia kwiecistego oraz jak przycinać tę roślinę aby miała ładny pokrój i obficie kwitła.

dereń kwiecisty Cornus florida
Dereń kwiecisty - Cornus florida
Fot. pixabay.com

Dereń kwiecisty - opis i zastosowanie

Właściwą ozdobę derenia kwiecistego stanowią kolorowe podsadki kwiatostanu pojawiające się zanim jeszcze rozwiną się liście. Jajowate ciemnozielone liście jesienią przebarwiają się na kolor szkarłatny lub purpurowy. Owoce są niejadalne dla człowieka natomiast stanowią doskonały pokarm dla dzikich zwierząt i ptaków. Ta kwitnąca wiosną roślina przybiera formę niewielkiego drzewka lub krzewu. Ze względu na duże wymagania uprawowe dereń kwiecisty ciągle jeszcze jest dość rzadko spotykany w naszych ogrodach.

Tymczasem dereń kwiecisty jest idealną rośliną zarówno do większych jak i mniejszych ogrodów. Szczególnie pięknie wygląda wiosną w okresie kwitnienia oraz jesienią, kiedy liście przebarwiają się na fiolety i czerwienie. Wspaniale prezentuje się wśród innych drzew i krzewów, ale rosnąć może również pojedynczo, stanowiąc główną ozdobę ogrodu.

Cornus florida sprawdzi się również na rabatach kwiatowych w towarzystwie bylin: jeżówek, rozchodników, floksów czy rudbekii oraz na rabatach liściastych, gdzie pięknie prezentuje się w sąsiedztwie japońskich tawuł, pęcherznicy, czerwonych berberysów czy pięciorników krzewiastych.

Dereń kwiecisty - odmiany

Wbrew nazwie największą ozdobą derenia kwiecistego nie są kwiaty, ale niezwykle ozdobne podsadki podobne do płatków. Na ich kolor mają wpływ warunki pogodowe. Różowe podsadki pod wpływem gorącej i suchej pogody mogą zblednąć, natomiast białe odmiany derenia kwiecistego w takich warunkach nabiorą różowego odcienia.

Dereń kwiecisty 'Rubra' - odznacza się różowymi podsadkami. Kwitnie na początku maja. W uprawach ogrodowych ta odmiana osiąga zwykle do 6 metrów wysokości. Wyróżnia się pędami, które wraz z wiekiem przebarwiają się na odcień zielonobrązowy. Dobrze sprawdzi się sadzona pojedynczo lub w grupie z innymi roślinami.

dereń kwiecisty Rubra
Dereń kwiecisty 'Rubra'
Fot. depositphotos.com

Dereń kwiecisty 'Alba plena' - rośnie powoli, osiągając 2 do 5 m wysokości. Jej pełne kwiaty mają kolor limonki, a podsadki są białe. Liście są eliptyczne, zielone, jesienią przebarwiające się na czerwonofioletowy kolor, co stanowi dodatkową ozdobę. Pięknie się prezentuje w ogrodach japońskich oraz w nowoczesnych kompozycjach.

Dereń kwiecisty 'Welchii' - ma kwiatostany o pięknych białych podsadkach oraz niezwykle dekoracyjne zielone liście, przebarwiające się na różowo.

Dereń kwiecisty 'Springtime' - to odmiana bardzo dobrze dostosowane do naszych warunków klimatycznych, ze względu na wysoką odporność na niskie temperatury. Krzew charakteryzuje się bardzo dużymi podsadkami w kolorze białym.

Dereń kwiecisty 'Cherokee Chief' - odmiana, której podsadki przybierają kolor różowy. Czerwony kolor dominuje w późniejszym sezonie na liściach, dzięki czemu krzew staje się niezwykłą ozdobą w ogrodzie.

Dereń kwiecisty 'Cherookee Brave' - to szczepiony na podkładce wysoki krzew osiągający 4m wysokości. Dzięki koronie o luźnym pokroju przepuszcza promienie słoneczne, co umożliwia posadzenie po nim mniejszych roślin i krzewinek. W kwietniu i maju krzew pokrywa się niepozornymi kwiatkami otoczonymi bardzo dużymi różowymi podsadkami podobnymi do ogromnych płatków. Odmiana ta charakteryzuje się ciemnoróżowymi podsadkami płatkowymi z białą podstawą oraz przebarwiającymi się kolor fioletowy liśćmi. Latem z każdej główki kwiatów powstają zawiązki owoców, które nieco przypominają truskawkę. Krzew najlepiej rośnie posadzony pojedynczo, w pewnej odległości od innych drzew i krzewów.

Dereń kwiecisty 'Junior Miss' - kolejna odmiana, w której różowy kolor zdominował podsadki. Sadzonki są odporne na choroby, w tym przede wszystkim na plamistość liści.

Dereń kwiecisty 'Cherokee ' - to odmiana o białych podsadkach. Rośnie powoli, osiągając około 2 do 5 m wysokości i podobną szerokość. Najefektowniej wygląda prowadzona w formie małego drzewka. Liście ma eliptyczne ok. 10 cm długości, zielone, jesienią przebarwiające się na czerwonofioletowy kolor, co stanowi dodatkową ozdobę. Ozdobne są również szkarłatnoczerwone owoce, które często jeszcze zimą pozostają na krzewie i są pożywieniem dla ptaków. Jest niezastąpiona w ogrodach nowoczesnych, jak również w ogródkach żwirowych.

Dereń kwiecisty 'Rainbow' - to krzew o luźnym pokroju osiągający 3 m wysokości i 2,5 m szerokości. Liście eliptyczne, ok. 10 cm długości, z żółtym brzegiem, jesienią przebarwiające się na purpurowo-czerwono. Kwiaty zielonkawe otoczone 4 szerokimi, białych podsadkami. Owoce pestkowce, jajowate, szkarłatno-czerwone. Wymaga stanowisk słonecznych do pół cienistych, osłoniętych i ciepłych. Niedostatecznie odporny na mróz. Na zimę należy zabezpieczyć szczególnie nasadę krzewu. Polecany do ogrodów przydomowych, sadzony pojedynczo lub w luźnych grupach.

dereń kwiecisty Rainbow
Dereń kwiecisty 'Rainbow'
Fot. j - {Own}, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Dereń kwiecisty 'Cloud Nine' - to krzew o rozłożystym pokroju, dorastający do 3-4 m wysokości. Charakterystyczne białe kwiaty pojawiają się w kwietniu i maju. Dobrze rośnie na glebach żyznych, próchnicznych, na słońcu i w półcieniu, w miejscach osłoniętych. Mrozoodporny.

Dereń kwiecisty 'Cherokee Daybreak' - odmiana dorasta do ok. 3 m wysokości, rośnie dość szybko i przybiera nieco luźny pokrój. Liście eliptyczne w sezonie zielone z kremową obwódką. Jesienią pięknie przebarwia się na czerwone, bordowe i purpurowe kolory. Kwiaty zebrane w główkowatych kwiatostanach koloru zielonkawego - to nie one jednak są dekoracyjne, a białe podsadki. Owoce ozdobne ciemno czerwone. Kwitnie V-VI.

Dereń kwiecisty 'Purple Glory' - odmiana o czerwonych przylistkach i ciemnoczerwonych lub fioletowych liściach. Odporna na antraknozę derenia.

Dereń kwiecisty 'Magic Dogwood' - białe podsadki są wydłużone i połączone z sobą na końcach. Dzięki temu kwiaty tej odmiany mają niespotykany kształt, przypominają delikatne lampiony.

dereń kwiecisty Cornus florida
Dereń kwiecisty - Cornus florida
Fot. pixabay.com

Dereń kwiecisty - uprawa

Dereń kwiecisty jest gatunkiem wrażliwym, dlatego trudno znosi niesprzyjający, europejski klimat. Dobrze się sprawdza na stanowiskach osłoniętych o północnej i wschodniej ekspozycji, słonecznych oraz półcienistych, ale nie w pełnym słońcu. W głębokim cieniu i pełnym nasłonecznieniu dereń słabo rośnie i kwitnie. <i>Cornus florida jest gatunkiem ciepłolubnym, a duża ilość światła sprzyja jego obfitemu kwitnieniu. Jednak nadmiar słońca zdecydowanie mu nie służy. Nie należy go sadzić również w pobliżu źródeł ciepła.

  Optymalnym terminem sadzenia derenia kwiecistego jest wczesna jesień oraz wiosna. Gatunek ten ma duże wymagania glebowe. Podłoże powinno być żyzne, o dużej zawartości próchnicy, zasadowe lub lekko kwaśne o odczynie pH 5,2 do 6,0. Jeśli nie ma odczynu wystarczająco kwaśnego, możemy do dołka sadzeniowego zastosować ziemię dla rododendronów. Dereń kwiecisty nie toleruje gleb ciężkich, gliniastych i mokrych ani jałowych, słabych i zbyt zasolonych.

Ze względu na słabo rozwinięty system korzeniowy dereń źle znosi suszę. Dobrym pomysłem będzie zastosowanie po posadzeniu derenia ściółki z kory drzew iglastych lub kompostu, aby ograniczyć parowanie oraz lekko zakwasić podłoże. Podczas długich okresów bez opadów oraz zaraz po posadzeniu niezbędne będzie cotygodniowe podlewanie. Trzeba jednak pamiętać, że dereń nie lubi stojącej wody oraz zamoczenia liści.

dereń kwiecisty Cornus florida
Dereń kwiecisty - Cornus florida
Fot. pixabay.com

W okresie wegetacji warto derenia zasilać, najlepiej nawozami organicznymi lub nawozami mineralnymi z fosforem. Ten ostatni składnik wspomaga jego kwitnienie. Jeśli chcemy, aby nasz dereń kwiecisty dobrze zniósł zimę, szczególnie w chłodnych regionach kraju, należy go osłonić przed mrozem. Wystarczy zabezpieczyć korzenie usypanym ze ściółki kopczykiem lub włókniną polipropylenową.

Warto wiedzieć!
Ofiarą mrozów najczęściej padają pąki kwiatowe derenia, dlatego po ciężkiej zimie lub silniejszych, wiosennych przymrozkach dereń kwiecisty w ogóle nie zakwita.

Dereń kwiecisty - cięcie

Dereń kwiecisty może być z powodzeniem przycinany, najlepiej robić to późną jesienią lub zimą w okresie spoczynku. Ładnie prezentuje się prowadzony w formie małego drzewka. Aby uzyskać taki wygląd, młode okazy wyprowadzamy na około metrowy pień, usuwając dolne pędy. Nie tniemy roślin bezpośrednio po posadzeniu.

W przypadku gatunków derenia o kolorowej korze cięcie to ważny zabieg, ponieważ najintensywniej wybarwione są młode pędy. Derenie kwitną na zeszłorocznych przyrostach, więc jeżeli zależy nam na kwiatach i owocach, skróćmy tylko niektóre gałęzie.

Zimą lub wczesną wiosną, w okresie spoczynku, konieczne jest wykonanie cięcia pielęgnacyjnego derenia. Należy usunąć wszystkie uszkodzone, wysuszone i przemarznięte gałęzie, które stanowią pożywkę dla patogenów i szkodników.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Opracowano na podstawie:
1. Marosz A. Derenie, Szkółkarstwo 02/2001;
2. Mój piękny ogród 2/2020, s. 20-23;
3. Basiński W., Rośliny pełne zalet. Derenie. Mój piękny ogród 1/2016, s. 15;
4. Brickell C., Wielka encyklopedia roślin, Świat Książki, Warszawa 1996, s 468.

Przeczytaj również:

Dereń biały - uprawa, cięcie, rozmnażanie, odmianyDereń biały - uprawa, cięcie, rozmnażanie, odmiany
Dereń biały to jeden z najpopularniejszych krzewów liściastych sadzonych w naszych ogrodach. Stosowany przede wszystkim ze względu na dekoracyjny wygląd przez cały rok (również zimą za sprawą czerwonych pędów) i łatwość w pielęgnacji. Zobacz jak wygląda prawidłowa uprawa, cięcie i rozmnażanie derenia białego. Więcej...

Dereń jadalny - właściwości, uprawa, odmianyDereń jadalny - właściwości, uprawa, odmiany
Dereń jadalny jest krzewem ozdobnym, atrakcyjnym przez cały rok. Wczesną wiosną pojawiają się na nim żółte kwiaty, pod koniec lata czerwone owoce, a jesienią ładnie przebarwiają się liście. Owoce derenia jadalnego cenione są za właściwości lecznicze. Zobacz jak wygląda uprawa derenia jadalnego i wybierz najlepszą odmianę do Twojego ogrodu. Więcej...

Trzmielina oskrzydlona - uprawa, rozmnażanie, cena sadzonkiTrzmielina oskrzydlona - uprawa, rozmnażanie, cena sadzonki
Trzmielina oskrzydlona, potocznie zwana płonącym krzewem, przebarwia się jesienią i przybiera ognistych barw. Zimą dekorację stanowią oskrzydlone, korkowate pędy tej rośliny. Uprawa trzmieliny oskrzydlonej jest możliwa zarówno w ogrodzie, jak i w donicy na tarasie. Więcej...