Ostróżka ogrodowa - uprawa, rozmnażanie, odmiany

Ostróżka ogrodowa (Delphinium x cultorum) to jedna z najpiękniejszych i najwyższych bylin ogrodowych. Bujne, strzeliste kwiatostany, ażurowe liście i mnogość odmian klasyfikują ostróżkę w czołówce najchętniej uprawianych roślin. Zobacz jak wygląda uprawa i rozmnażanie ostróżki w ogrodzie. Podpowiadamy też które odmiany ostróżki najlepiej sprawdzą się na ogrodowych rabatach oraz jakie wymagania trzeba spełnić aby rośliny obficie kwitły :-)

ostróżka ogrodowa
Ostróżka ogrodowa - Delphinium x cultorum
Fot. pixabay.com

Ostróżka ogrodowa - opis wyglądu

Ostróżka ogrodowa to efektownie kwitnąca bylina, należąca do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Jej ojczyzną jest Afryka ale w naszym klimacie roślina radzi sobie bardzo dobrze. Istnieje kilka gatunków ostróżek, zaś mianem ostróżki ogrodowej określa się spotykane odmiany mieszańcowe o licznych walorach ozdobnych. Na długich (do 200 cm wysokości), sztywnych pędach ostróżki wyrastają wiosną dekoracyjne, duże, dłoniasto-pierzaste liście. W lipcu pojawiają się strzeliste kwiatostany ostróżki złożone z pięciopłatkowych kwiatów w kolorach niebieskim, fioletowym, białym, różowym i czerwonym. Kwiaty w zależności od odmiany mogą być pojedyncze lub pełne i utrzymują się na roślinie do września.

Ostróżka ogrodowa - zastosowanie

Ostróżki ogrodowe ze względu na atrakcyjny wygląd oraz mnogość odmian o różnej wysokości, mogą mieć wiele zastosowań. Pięknie wyglądają na rabatach kontrastując z naparstnicami, złocieniami, makami bądź liliowcami. Atrakcyjnie prezentują się też w towarzystwie takicg roślin, jak: bodziszek, łubin, rudbekia, lobelia, tojad, monarda, floks czy trawy ozdobne. Także róże i przetacznikowiec będą dobrze wyglądać w towarzystwie ostróżek.

Ostróżki dobrze sprawdzają się jako szpalery i jednogatunkowe grupy na tle trawnika czy ogrodzenia. Niższe odmiany ostróżki mogą być uprawiane w pojemnikach na balkonie i tarasie. Nadają się również na kwiaty cięte, gdyż długo zachowują w wazonie świeżość.

Uwaga!
Ostróżka ogrodowa jest gatunkiem lekko trującym. Po spożyciu jakiejkolwiek części rośliny mogą wystąpić nudności, drgawki, a w najgorszym przypadku paraliż oddechowy i zatrzymanie pracy serca.

Ostróżka ogrodowa - odmiany

Ze względu na dużą różnorodność, odmiany ostróżki ogrodowej podzielono na trzy grupy:

  1. Belladonna - to grupa niezbyt wysokich odmian ostróżki ogrodowej (80-140 cm), o rozgałęzionych kwiatostanach. Grupę tę reprezentują odmiany: 'Sweet Sensation' (odmiana dwukolorowa, fioletowo-niebieska, o pełnych kwiatach), 'Capri' (jasnoniebieska z białym oczkiem), 'Casa Blanca' (odmiana o kwiatach białych), 'Bellamosum' (ciemnoniebieska) oraz 'Piccolo' (o niebieskich kwiatach, dorastająca do 80 cm).
  2. Elatum - grupa odmian ostróżki ogrodowej o wysokich (140-200 cm), strzelistych i niezbyt silnie rozgałęzionych pędach. Jest to najliczniejsza z grup, do której należą między innymi: ostróżka 'Dark Blue White Bee' (niebieska z białym oczkiem), "Dark Light Blue White Bee" (jasnoniebieska z żółtym oczkiem), 'Rose White Bee' (różowa o pełnych kwiatach), 'Barbaskyblue' (fioletowo-niebieska), 'Sweethearts' (o ogromnych półpełnych kwiatach w różowym kolorze z białym oczkiem), 'Polarnacht' (ciemnoniebieska z białym oczkiem).
  3. Pacific - grupa wysokich odmian ostróżki ogrodowej (100-180 cm), o bardzo gęstych kwiatostanach i dużych, pełnych lub półpełnych kwiatach. Najlepiej prezentują się w pierwszym roku kwitnienia, dlatego też bardzo często traktowane są jako rośliny jednoroczne. Na uwagę zasługują przede wszystkim odmiany: 'Galahad' (o kwiatach białych), 'Blue Bird' (o pełnych kwiatach niebieskich z białym oczkiem), 'Magic Fountain Dunkelblau' (ciemnoniebieska pełna),  'Magic Fountain White' (biała pełna), 'Black Knight' (fioletowo-niebieska o pełnych kwiatach).

ostróżka ogrodowa
Ostróżka ogrodowa - Delphinium x cultorum
Fot. pixabay.com

Ostróżka ogrodowa - uprawa

Ostróżkom odpowiada przede wszystkim słoneczne, zaciszne i ciepłe stanowisko. Byliny te nie tolerują braku słońca. W cieniu stają się zbyt wybujałe i słabo kwitną lub w ogóle nie wydają kwiatostanów. Gleba dla ostróżki powinna być żyzna, próchnicza, przepuszczalna, zasadowa i wilgotna. Ostróżka ogrodowa poradzi sobie także na słabszym stanowisku.

Ostróżka nie jest zbyt wymagająca w uprawie. Po pierwszym kwitnieniu rośliny należy zasilić kompostem i przyciąć ich przekwitłe kwiatostany na wysokości około 10 cm nad ziemią. Dzięki temu w drugiej połowie lata powinny ponownie zakwitnąć. Przed zimą ostróżkę przycina się po raz kolejny, tuż przy ziemi.

Nawożenie ostróżki ogrodowej przeprowadzamy raz w roku - na wiosnę. Najlepiej zastosować nawóz wieloskładnikowy o spowolnionym działaniu, jak np. Substral OSMOCOTE. Należy uważnie nawozić ostróżki, gdyż są bardzo wrażliwe na zasolenie gleby. Dlatego właśnie polecam nawóz o spowolnionym działaniu (wolne uwalnianie składników nawozu zmniejsza ryzyko przenawożenia).

Rośliny radzą sobie z krótkotrwałą suszą, w czym pomaga im głęboki system korzeniowy. Jednak przy długotrwałym braku opadów konieczne jest podlewanie ostróżki ogrodowej. Pamiętajmy przy tym aby wodę lać bezpośrednio na ziemię, unikając moczenia liści i kwiatów rośliny. Dzięki temu zmniejszymy ryzyko porażenia ostróżek przez choroby grzybowe.

ostróżka ogrodowa
Ostróżka ogrodowa - Delphinium x cultorum
Fot. pixabay.com

Wysokie odmiany ostróżki ogrodowej należy palikować. Bujne kwiatostany osadzone na długich pędach bardzo często zostają połamane przez silniejsze podmuchy wiatru. Przywiązanie ich do palików zapobiegnie takim stratom.

Ostróżki ogrodowe są dostatecznie odporne na niskie temperatury ale młode sadzonki warto zabezpieczyć na zimę. Można je osłonić agrowłókniną lub ściółkować korą lub liśćmi, co uchroni glebę przed zamarzaniem i nadmiernym parowaniem wody.

Sadząc ostróżki należy dostosować rozstawę do wymagań grupy, do jakiej zalicza się konkretna odmiana. W ten sposób zapewni się im wystarczająco dużo miejsca do swobodnego wzrostu. I tak, dla grupy Belladonna zaleca się rozstawę 50 x 50 cm, dla grupy Elatum rozstawa to 90 x 35-50 cm, a dla grupy Pacific w uprawie jednorocznej 25 x 25 cm, a w dwuletniej 50 x 50 cm.

ostróżka ogrodowa
Ostróżka ogrodowa - Delphinium x cultorum
Fot. pixabay.com

Ostróżka ogrodowa - rozmnażanie

Ostróżkę możemy rozmnażać na dwa sposoby. Odmiany ostróżki ogrodowej z grupy Pacific rozmnaża się poprzez nasiona, natomiast grupy Elatum i Belladonna lepiej rozmnażać przez podział.

Rozmnażanie ostróżki przez podział wykonujemy wiosną (od marca do kwietnia) lub w sierpniu po kwitnieniu. Do czasu podziału wiosną rośliny mateczne należy przechować w chłodnym miejscu o temperaturze 2°C. Dzieli się je następnie na 5-10 części, z których każda powinna posiadać stożek wzrostu i pąki. Takie fragmenty pochodzące z wiosennego podziału można posadzić do doniczek lub skrzynek, a te z późniejszego terminu - bezpośrednio do gruntu.

Nasiona ostróżek wysiewa się na przełomie stycznia i lutego (szklarnia) bądź zaraz po zbiorze wprost do gruntu. Nasiona wysiewamy do skrzynek wypełnionych substratem torfowo-korowym. Nie przykrywamy, ponieważ aby wykiełkować potrzebują światła. Optymalna temperatura dla odmian z grupy Elatum i Pacific wynosi 12-14°, a dla tych z grupy Belladonna 22°C. Po 4-6 tygodniach od siewu pikujemy siewki do pojedynczych doniczek. Na miejsce stałe sadzimy rośliny do końca września. Należy pamiętać, że rośliny uzyskane z samodzielnie zebranych nasion, mogą nie powtórzyć cech rośliny matecznej.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Opracowano na podstawie:
1. Szczepaniak S., Uprawa ostróżki ogrodowej na kwiaty cięte w Hasło Ogrodnicze 9/1999;
2. Grabowska B., Kubala T., Encyklopedia bylin, Zysk i S-ka, Poznań 2011 s. 291-292;
3. Marcinkowski J., Byliny ogrodowe, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2002, s. 193-194;
4. Katalog Bylin - Kwiaty Trawy I Paprocie, praca zbiorowa pod red. Joanny Filipczak, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2018, s. 68-69.

Przeczytaj również:

Kwiaty ogrodowe łatwe w uprawieKwiaty ogrodowe łatwe w uprawie
Łącząc ze sobą mało wymagające kwiaty jednoroczne i byliny, przy minimum pielęgnacji, możemy stworzyć pięknie i długo kwitnący ogród. Oto 10 łatwych w uprawie kwiatów ogrodowych, które sprawdzą się na każdej rabacie. Wystarczy je posiać lub posadzić i gotowe! Więcej...

Kwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnąceKwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnące
Kwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnące sprawią, że rabata kwiatowa będzie wypełniona barwnymi kwiatostanami niemal przez cały sezon od wiosny do jesieni. Oto nasze zestawienie - 20 najlepszych wieloletnich kwiatów ogrodowych o długim terminie kwitnienia, które ozdobią rabaty w Twoim ogrodzie od maja do października! Więcej...

Sadzenie bylin. Jak i kiedy sadzić byliny?Sadzenie bylin. Jak i kiedy sadzić byliny?
Sadzenie bylin wykonuje niemal każdy ogrodnik, bo trudno sobie wyobrazić ogród bez rabat bylinowych. Zanim jednak przystąpimy do tej czynności, warto zastanowić się jaki jest najlepszy termin sadzenia bylin oraz w jaki sposób wykonać sadzenie bylin do gruntu aby rośliny przyjęły się i niebawem ładnie zakwitły. Zobacz jak i kiedy sadzić byliny w ogrodzie! Więcej...