Jabłoń ozdobna rajska - odmiany, uprawa

Jabłonie, powszechnie uprawiane jako rośliny sadownicze, posiadają też atrakcyjne odmiany ozdobne. Jabłoń ozdobna, inaczej określana też jako rajska jabłoń, wydaje śliczne barwne kwiaty oraz niewielkie, kolorowe owoce, zwane rajskimi jabłuszkami. Drzewa te mogą być z powodzeniem sadzone w ogrodach przydomowych i w zieleni miejskiej. Zobacz jak wygląda uprawa rajskich jabłoni oraz które ozdobne odmiany jabłoni warto wybrać do ogrodu.

jabłoń ozdobna rajska
Coraz częściej w przydomowych ogrodach i w zieleni miejskiej można spotkać ozdobne jabłonie. Na fot. Jabłoń kwiecista (Malus floribunda)

Jabłoń ozdobna posiada liczne walory dekoracyjne, predysponujące ją do nasadzeń ozdobnych. W wyniku rozmaitych prac hodowlanych, związanych z uzyskaniem jak najpiękniejszych i jak najbardziej wartościowych form, uzyskano aż kilkaset odmian mieszańcowych jabłoni ozdobnej. Mogą się one różnić barwą, kształtem i wielkością kwiatów i owoców, barwą liści, pokrojem, a także podatnością na choroby. Najczęściej jabłonie ozdobne to rośliny sprzedawane w formie piennej (szczepione na pniu), mogące osiągać do kilku metrów wysokości, o koronach początkowo kulistych, z czasem coraz bardziej rozłożystych i nieregularnych.

Wiosną, zazwyczaj w maju, ozdobę rajskich jabłoni stanowią kwiaty, mogące przybierać barwę białą, różową do ciemnokarminowej. Atrakcyjne są też liście tych roślin (szczególnie u odmian kwitnących na różowo lub karminowo), które na początku sezonu są ciemnopurpurowe, latem ciemnozielone lub mniej intensywnie purpurowe, a jesienią mogą przebarwiać się na pomarańczowo. Jednak podstawową atrakcją tych drzew są ich niewielkie, zazwyczaj kuliste owoce zwane rajskimi jabłuszkami. Dojrzewają one od września do października i nieraz mogą utrzymywać się na drzewach jeszcze długo po opadnięciu liści. Rośliny te warto sadzić jako solitery, np. przy chodniku czy ogrodowych ścieżkach. Sprawdzają się również w zestawieniach z niższymi krzewami liściastymi.

jabłoń ozdobna rajska
Ozdobą rajskich jabłoni są są drobne owoce, tzw. rajskie jabłuszka, pojawiające się jesienią

Jabłoń ozdobna - odmiany

Przy wyborze odmiany rajskiej jabłoni do ogrodu warto zwrócić uwagę na walory ozdobne drzew oraz przydatność owoców na przetwory. Małe "rajskie jabłuszka" są cenione nie tylko ze względu na ich smak ale i wygląd, doskonale prezentują się zanurzone w syropach czy kompotach. Jeżeli jednak roślinę będziemy sadzić przy drodze, ścieżce czy chodniku, trzeba zdawać sobie sprawę, że owoce licznie opadające późną jesienią, będą też niestety zaśmiecać przejście (problem często występujący w zieleni miejskiej).

W takich sytuacjach wartościowe mogą się okazać odmiany jabłoni ozdobnej bardzo słabo lub w ogóle nie owocujące, jak np. jabłoń rajska 'Spring Snow'. Wiele odmian doskonale znosi warunki miejskie i zanieczyszczenia powietrza, co ma znaczenie dla posiadaczy ogrodów przydomowych w miastach. Najważniejszym jednak czynnikiem, jaki musimy wziąć pod uwagę, jest odporność wybranej odmiany na choroby, takie jak parch jabłoni, mączniak czy zaraza ogniowa. Ze względu na powszechne występowanie tych chorób na terenie naszego kraju, duża podatność na nie wyklucza możliwość uprawy niektórych odmian jabłoni ozdobnych.

jabłoń ozdobna rajska
Niektóre odmiany rajskich jabłoni, jak np. 'Golden Hornet' rodzą owoce barwy żółtej

Spośród odmian rajskich jabłoni odpornych na choroby, o pokroju wyprostowanym, można wybrać 'Dolgo' (kwitnie na biało, owoce czerwone) oraz 'Golden Hornet' (kwiaty jasnoróżowe, owoce żółte). Bardziej rozłożyste korony tworzą odmiany: 'Ola' (polecana polska odmiana, kwiaty różowe, owoce purpurowoczerwone), 'Professor Sprenger' (kwiaty różowawe, owoce pomarańczowoczerwone) czy 'Red Sentinel' (kwiaty jasnoróżowe, owoce czerwone), tworząca koronę kulistą. Szukając roślin o słabym wzroście warto zwrócić uwagę na odmianę Malus toringo 'Tina' o czerwonych kwiatach i owocach.

Warto też zauważyć, że swoje sukcesy w uzyskiwaniu nowych odmian jabłoni ozdobnych mają też polscy hodowcy. Oprócz wcześniej wymienionej odmiany 'Ola', wartościowe są też: ' Kobendza' (kwiaty purpurowo-karminowe, owoce czerwone) i 'Makowiecki' (kwiaty różowoczerwone, owoce purpurowoczerwone). Omijajmy natomiast bardzo podatną na parcha, a niestety czasem oferowaną w sprzedaży, odmianę jabłoni ozdobnej 'Fryderyk Chopin'.

Wybierając się na zakupy, zapytajmy też o podkładkę, na jakiej zaszczepiono rajską jabłoń, bo od niej zależy siła wzrostu drzewka. Do małych ogrodów należy wybierać rośliny szczepione na podkładkach karłowych i półkarłowych, pamiętając jednak, że są one mniej żywotne od roślin szczepionych na podkładkach silnie rosnących i musimy im zapewnić lepsze warunki glebowe.

jabłoń ozdobna rajska
Wiosną jabłoń ozdobną 'Royalty', poza czerwonymi kwiatami, zdobią także młode, purpurowoczerwone liście. Starsze liście przebarwiają się na zielono

Jabłoń ozdobna rajska - uprawa

Większość odmian jabłoni ozdobnych, spotykanych w sprzedaży w naszym kraju, jest wystarczająco mrozoodporna. Rośliny wymagają stanowisk dobrze nasłonecznionych, co wpływa na prawidłowe kwitnienie i owocowanie. Na stanowiskach ocienionych rośliny będą częściej chorować a także przedwcześnie gubić liście i owoce. Wymagania glebowe nie są zbyt wygórowane, a większość odmian łatwo adoptuje się do różnych warunków glebowych. Jeżeli jednak chcemy ozdobnym jabłoniom zapewnić jak najlepsze warunki wzrostu, zadbajmy aby gleba była żyzna, piaszczysto-gliniasta lub ilasta (preferowane są raczej gleby ciężkie), kwaśna (pH 5 - 6,5), umiarkowanie wilgotna.

Wiele jabłoni ozdobnych samodzielnie formuje ładne, kształtne korony i nie wymaga cięcia. Ewentualne cięcie jabłoni ozdobnej powinno ograniczać się do usuwania długopędów wyrastających pionowo (czyli tzw. wilków) i pędów wyrastających z podkładki. Można też rozluźniać wnętrze korony lub korygować nadmierny wzrost. Cięcie jabłoni ozdobnych powinno się przeprowadzać wiosną, nie później niż na początku czerwca, gdyż potem drzewa zawiązują pączki na przyszły rok i cięcie w późniejszym terminie osłabia kwitnienie w następnym roku.

Przeczytaj również:

Krzewy ozdobne szczepione na pniuKrzewy ozdobne szczepione na pniu
Krzewy ozdobne szczepione na pniu to ciekawa propozycja dla wszystkich osób, które chcą aby ich ogród zachwycał niezwykłymi kształtami i formami roślin. Pozwalają uzyskać ciekawy efekt miniaturowych drzewek, które możemy uprawiać nawet na niewielkiej powierzchni małego ogródka przydomowego, tarasu czy balkonu. Przy tym uroczym wyglądzie ich pielęgnacja zazwyczaj jest bardzo łatwa. Oto najlepsze odmiany krzewów szczepionych na pniu! Więcej...

Śliwa japońska - odmiany, uprawaŚliwa japońska - odmiany, uprawa
Śliwa japońska, wprawdzie jeszcze mało u nas znana, zyskuje coraz większą sympatię wśród amatorów ogrodnictwa. Ceniony jest oryginalny, egzotyczny pokrój korony tego drzewa oraz atrakcyjna i bogata paleta barw owoców. Cechy te sprawiają, że śliwy japońskie mogą stanowić niezwykle dekoracyjny element ogrodu. Więcej...

Mini drzewka owocowe w doniczkachMini drzewka owocowe w doniczkach
Mini drzewka owocowe w doniczkach to sposób aby każdy posiadacz balkonu lub tarasu mógł się cieszyć własnymi soczystymi jabłkami, słodkimi gruszkami lub słonecznymi brzoskwiniami. Do tego są łatwe w uprawie i, w odróżnieniu od dużych drzew owocowych, nie wymagają skomplikowanego cięcia. Zobacz jak wyglądają, które odmiany są najlepsze i jak o nie dbać. Więcej...

Opracowano na podstawie: P. Banaszczak, Rajskie jabłonie, Działkowiec, Nr 9/2012, s. 10-11; Jabłoń 'Ola', Mój Piękny Ogród, Nr 11/2012, s. 23; A. Marosz, Wartość dekoracyjna, użytkowa i przydatność do nasadzeń miejskich odmian jabłoni ozdobnych, Zeszyty naukowe ISK im. Szczepana Pieniążka, TOM 17/2009. Autorami fotografii są: 4028mdk09 (Malus floribunda - pokrój), Jan Mehlich (Malus floribunda - owoce), Jerzy Opioła (jabłoń 'Royalty') oraz Sten (jabłoń 'Golden Hornet'), zdjęcia publikowane w oparciu o licencję CC-BY-SA-3.0, źródło: Wikimedia Commons.