Choroby jabłoni i ich zwalczanie

Choroby jabłoni mogą prowadzić do obniżenia jakości i liczebności plonu, osłabienia całych drzew, a nawet ich zamierania. Dlatego objawy chorób na jabłoniach nie powinny być lekceważone. Warto nauczyć się rozpoznawać poszczególne choroby jabłoni oraz poznać metody ich zwalczania. Oto najczęściej występujące choroby jabłoni i ich zwalczanie w ogrodach działkowych i przydomowych. Poznaj najlepsze sposoby na zdrowe jabłka z własnego ogrodu!

choroby jabłoni
Choroby jabłoni. Od lewej: parch, zaraza ogniowa, brunatna zgnilizna

Choroby jabłoni - parch

Parch jabłoni, powodowany przez grzyba Venturia inaequalis, to najczęściej występująca i dość trudna do zwalczenia choroba jabłoni. Parch poraża głównie liście i owoce. Pierwsze objawy parcha jabłoni widoczne są w połowie maja, w okresie kwitnienia. Na liściach pojawiają się oliwkowe, stopniowo ciemniejące plamy. Następnie objawy widoczne są na zawiązkach i owocach w postaci nieregularnych, postrzępionych na brzegach plam chropowatych w dotyku. Wcześnie porażone owoce są zdeformowane i opadają z drzewa.

Parch jabłoni zwalcza się głównie metodami chemicznymi. Zabiegi agrotechniczne, takie jak usuwanie porażonych liści i owoców, stanowią funkcję pomocniczą w walce z tą chorobą. Do zwalczania parcha jabłoni w sadach stosuje się przed kwitnieniem fungicydy miedziowe, takie jak Miedzian 50 WP (1,5 g w 500-750 ml wody/10m²), Cuproflow 377,5 SC (20 ml w 8-10 l wody/100m²) lub Cobresal 50 WP (1,5 g w 500-750 ml wody/10m²).

Bardzo ważne są także jesienne opryski drzew owocowych 5% roztworem mocznika. Zabieg należy wykonać tuż przed opadnięciem liści, gdy większość z nich jest jeszcze na drzewie. Dokładnie opryskuje się całe korony drzew oraz liście już opadłe pod drzewami. Opryski drzew owocowych mocznikiem znacznie zmniejszają ryzyko porażenia wiosną od pozostawionych na zimę, opadłych liści. Dzięki temu ograniczamy konieczność stosowania kolejnych oprysków na wiosnę.

parch jabłoniParch jabłoni - objawy, opryski, zapobieganie, zwalczanie
Parch jabłoni to jedna z najczęstszych i najstarszych chorób jabłoni uprawianych w naszym kraju. Powoduje liczne uszkodzenia, w tym korkowacenie skórki na jabłkach. Objawy choroby pojawiają się co roku i konieczne jest regularne zwalczanie parcha. Zobacz jak pokonać tę chorobę jabłoni, jakie opryski są skuteczne przeciw parchowi oraz czy można uniknąć chemii i pokonać parcha metodami naturalnymi. Więcej...

Choroby jabłoni - zaraza ogniowa

Zaraza ogniowa jest najgroźniejszą bakteryjną chorobą jabłoni. Wywołują ją bakterie Erwinia amylovora. Zaraza ogniowa poraża wszystkie nadziemne części drzewa. Najbardziej charakterystyczne objawy tej choroby jabłoni to zgorzel kwiatów i charakterystycznie wygięte końcówki młodych pędów w kształt laski. Całe drzewo wygląda jakby było osmolone przez ogień i zamiera.

Zaraza ogniowa jest chorobą kwarantannową i podlega bezwzględnemu zwalczaniu. Należy wycinać i niszczyć porażone pędy. Przed kwitnieniem opryskujemy środkiem Cobresal 50 WP (15 g w 5-7 l wody/100m²) lub w okresie kwitnienia Miedzian 50 WP (15 g w 5-7 l wody/100m²).

Choroby jabłoni - brunatna zgnilizna

Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych jest to choroba wywoływana przez grzyba Monilinia fructigena, który często atakuje jabłonie. Objawy widoczne są przede wszystkim na owocach, rzadziej na kwiatach. Na jabłkach, najczęściej w miejscu uszkodzenia skórki, zaczynają rozwijać się brunatne gnilne plamy. Na plamach pojawiają się, ułożone koncentrycznie, jasnobeżowe, pylące brodawki. Porażone owoce zasychają i zmieniają się w czarne mumie. Zmumifikowane owoce nie opadają i pozostają na drzewie na zimę, stanowiąc źródło zakażenia w kolejnym roku.

Aby ograniczyć rozwój tej choroby jabłoni należy w czasie zimowego lub wiosennego formowania jabłoni zbierać i niszczyć mumie. Jeżeli w poprzednim sezonie w naszym sadzie wystąpiła brunatna zgnilizna drzew pestkowych, opryskujemy drzewka zapobiegawczo preparatem Syllit 65 WP (10 g w 5-15 l wody na 100m²). Po zaobserwowaniu objawów choroby opryskujemy jabłonie preparatami miedziowymi - Miedzian 50 WP (1,5 g w 500-750 ml wody/100m²), Cobresal Extra 350 SC (1,5 ml w 500-750 ml wody/100m²).

Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych - zwalczanie, opryskiBrunatna zgnilizna drzew ziarnkowych - zwalczanie, opryski
Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych, nazywana inaczej moniliozą, to jedna z głównych chorób jabłoni i grusz, wywoływana przez grzyb Moniliana fructigena. Jest szczególnie niebezpieczna w deszczowe i ciepłe lata, a jej podstawowym objawem jest gnicie owoców na drzewach. Zobacz jak chronić jabłka i gruszki przed tą chorobą. Więcej...

Choroby jabłoni - mączniak

Mączniak jabłoni to bardzo szkodliwa choroba grzybowa. Poraża jabłonie w sadach i szkółkach, powodując zahamowanie wzrostu pędów i liści. Objawy mączniaka jabłoni widoczne są na pąkach, pędach, liściach i owocach. Najbardziej szkodliwe jest porażenie paków i wierzchołków pędów, które zamierają. Rozwijająca się owoce pokrywają się białym, mączystym nalotem.

Mączniaka jabłoni zwalcza się metodami chemicznymi i agrotechnicznymi. Zapobieganie chorobie polega na usuwaniu pierwotnego źródła infekcji, poprzez wycinanie porażonych pędów. Zabieg ten najlepiej jest przeprowadzić wiosną, bezpośrednio przed kwitnieniem. Po zauważeniu objawów zwalczamy mączniaka jabłoni, stosując od początku fazy kwitnienia lub po kwitnieniu preparaty chemiczne takie jak np. Kaptan PLUS 71,5 WP (20 g w 6-8 l wody/100m²) lub Siarkol Extra 80 WP (75 g w 6 l wody/100m²).

mączniak prawdziwy i rzekomyMączniak prawdziwy i rzekomy - zwalczanie
Wśród chorób, jakie zagrażają roślinom w naszych ogrodach i domach, są takie, które atakują tylko wybraną grupę roślin, ale też i takie, które są bardzo uniwersalne - atakują rośliny wszelkiego rodzaju, bez względu na to, czy rosną w sadzie, warzywniaku, ogrodzie ozdobnym czy na tarasie lub w mieszkaniu. Do tej drugiej grupy chorób niewątpliwie można zaliczyć mączniaka. Oto jak go rozpoznać i skutecznie zwalczać. Więcej...

Choroby jabłoni - rak drzew owocowych

Rak drzew owocowych, wywoływany przez grzyba Nectria galligena, jest powszechną chorobą jabłoni. Jest szczególnie szkodliwy w wilgotnym nadmorskim klimacie. Objawami tej choroby jabłoni są rany rakowe, tworzące się na pniach, konarach i jednorocznych pędach. Kora w chorych miejscach zamiera i odpada z drzewa, odkrywając drewno. Charakterystycznym objawem raka drzew owocowych jest współśrodkowe ułożenie stref corocznych przyrostów na ranie wokół miejsca pierwotnego zakażania. Rany rakowe rozwijają się w ciągu kilku lat, stopniowo powiększając się i pogłębiając.

Obecnie nie ma preparatów zwalczających grzyb, będący przyczyna choroby, dlatego w walce z rakiem jabłoni najważniejsza jest profilaktyka. Gdy wykonamy wczesnowiosenne cięcie drzew owocowych na rany po cięciu powinna być zastosowana maść ogrodnicza zawierającą środek grzybobójczy, np. Funaben Plus 03 PA. Usuwamy wszystkie porażone pędy, na których mogą zalegać zarodniki grzywa. Wiosną w trakcie formowania koron, opryskujemy drzewka profilaktycznie środkiem Topsin M 500 SC (15 ml w 5-7 l wody/100m²).

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

choroby drzew owocowychChoroby drzew owocowych - opisy, zdjęcia, zwalczanie, opryski
Choroby drzew owocowych mogą być powodowane przez grzyby, bakterie i wirusy. Czasem przyczynami chorób mogą być również czynniki nieinfekcyjne, takie jak błędy w nawożeniu, czy niekorzystne warunki uprawy. Typowymi objawami chorób są przebarwienia, zniekształcenia i więdnięcie roślin. Zobacz zdjęcia i opisy chorób drzew owocowych i poznaj metody ich zwalczania. Więcej...

Rak bakteryjny drzew owocowych - objawy, zwalczanieRak bakteryjny drzew owocowych - objawy, zwalczanie
Rak bakteryjny drzew owocowych jest chorobą atakującą wiele gatunków drzew owocowych, a objawy raka bakteryjnego mogą występować na wielu organach drzew, za najbardziej charakterystyczne uznaje się jednak wycieki gumowatej substancji spod pęknięć na korze. Zobacz czy takie drzewa można jeszcze uratować i jak wygląda zwalczanie raka bakteryjnego drzew owocowych. Więcej...

choroby przechowalnicze jabłekChoroby przechowalnicze jabłek
Choroby przechowalnicze jabłek to dzisiaj bardzo duży problem nie tylko dla sadowników ale też i osób, które posiadają kilka jabłonek w swoim ogrodzie przydomowym lub działkowym. Dlatego warto dowiedzieć się jak zapobiegać chorobom przechowalniczym i co robić w przypadku ich wystąpienia. Oto najczęściej występujące choroby przechowalnicze jabłek. Zobacz jaki środek najlepiej ochroni Twoje jabłka przed gniciem i pleśnią. Więcej...

Opracowano na podstawie: Z. Borecki, Nauka o chorobach roślin, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2001, str. 174-177, 239-243, 250-252, 256-257, 265.