Cięcie drzew i krzewów owocowych

Aby zapewnić zdrowy wzrost roślin i obfite plony w naszym sadzie, powinniśmy regularnie, corocznie przeprowadzać cięcie drzew i krzewów owocowych. Prawidłowe cięcie polega na eliminowaniu niepożądanych pędów i gałęzi, które zakłócają rozwój rośliny lub z jakiś powodów nie wydają owoców. Poprzez cięcie możemy nadawać młodym roślinom pożądane kształty i stymulować wyrastanie nowych, silnych pędów.

Cięcie drzew i krzewów owocowych
Cięcie drzew i krzewów owocowych - grubsze gałęzie drzewek przycinamy piłą ogrodniczą

Terminy cięcia drzew owocowych

Cięcie drzew owocowych możemy przeprowadzać w dwóch terminach:

  • w okresie spoczynku - cięcie zimowe,
  • w okresie wegetacji - cięcie letnie.

Cięcie zimowe drzew owocowych możemy rozpocząć od lutego, o ile mamy pewność że minął już okres silnych mrozów, a nastęnie kontynuować je aż do kwietnia. Zaczynamy od cięcia gatunków najmniej wrażliwych na uszkodzenia mrozowe, cięcie tych bardziej wrażliwych odkładamy do wiosny. Jako pierwsze możemy zacząć przycinać jabłonie i grusze. Nieco później przycinamy śliwy, morele, brzoskwinie i nektaryny. Zimowy termin cięcia jest zalecany raczej dla młodych drzew pestkowych, dla starszych właściwszy okaże się termin letni, gdyż zmniejszy to ryzyko infekcji chorobowych.

Z tego powodu u takich gatunków, jak wiśnie i czereśnie, które są najbardziej wrażliwe na choroby kory i drewna, wykonujemy wyłącznie letnie cięcie drzew owocowych. Drzewa te przycina się zaraz po zbiorze owoców. Najwłaściwszy termin na cięcie wiśni oraz czereśni wypada od końca lipca do połowy sierpnia.

Zimowe cięcie drzew powinno być umiarkowane, aby nie spowodowało zbyt silnego wzrostu drzew i nie wywołało zbyt dużego ryzyka infekcji chorobowych. W wyniku tego cięcia, głównie u jabłoni, mogą pojawić się liczne "wilki", które będziemy usuwać w terminie letnim.

Jak zatem widać drzewa owocowe, w zależności od gatunku, przycina się w końcu zimy lub wiosną, a potem latem. Z zasady nie jest zalecane przycinanie drzew owocowych jesienią, gdyż rany po cięciu nie zabliźnią się przed zimą i mogą stać się źródłem przemarznięcia rośliny.

cięcie jabłoniCięcie jabłoni
Jabłonie są najpowszechniej uprawianymi drzewami owocowymi w naszym kraju. Ich owoce mają szereg zastosowań, a drzewa jabłoni najlepiej radzą sobie w naszym klimacie spośród wszystkich drzew owocowych. Jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych gwarantującym obfity plon jabłek jest cięcie jabłoni. Oto jak prawidłowo wykonać cięcie jabłoni i jakie są właściwe terminy wykonania tego zabiegu. Więcej...

cięcie gruszyCięcie gruszy - kiedy i jak przycinać grusze
Grusze, podobnie jak inne drzewa owocowe, wymagają cięcia w celu uformowania korony, a potem utrzymania drzew w dobrym stanie i zapewnienia ich obfitego owocowania. Zobacz jak i kiedy przycinać grusze rosnące w przydomowych sadach i ogrodach działkowych. Poznaj zasady, sposoby, terminy i technikę cięcia grusz młodych, owocujących oraz odmładzania starych, zaniedbanych grusz. Więcej...

Technika cięcia drzew owocowych

Cięcie drzew młodych, dobrze odżywionych, silnie rosnących i wchodzących w owocowanie wpływa na zahamowanie ich wzrostu. Dlatego też cięcie młodych drzew owocowych ograniczamy tylko do ich formowania i kształtowania korony. Wycinamy ze środka korony przede wszystkim gałązki martwe, uszkodzone i rosnące do środka korony zamiast na zewnątrz, przez co krzyżują się z sąsiednimi gałązkami.

Zupełnie inaczej podchodzimy do sprawy cięcia drzew starszych. Drzewa kilkuletnie i starsze, szczególnie jabłonie, grusze i wiśnie wymagają silnego cięcia. Szczególnie, jeżeli od ich posadzenia nie były cięte. Niestety takich drzew na działkach można spotkać dość sporo.

Cięcie starych drzew owocowych można podzielić na dwa etapy:

1) Cięcie grubych konarów,
2) Cięcie drobniejszych gałęzi.

Krok 1 - wycinamy konary
Prześwietlanie starych, zaniedbanych drzew rozpoczynamy zazwyczaj od usunięcia kilku grubszych konarów korony w celu udostępnienia światła słonecznego do jej środka. Niekiedy trzeba usunąć cały wierzchołek drzewa celem obniżenia wysokości korony. Drzewa niższe łatwiej jest chronić przed chorobami i szkodnikami, wygodniej jest wykonać wszystkie zabiegi pielęgnacyjne, a także dokonywać z nich zbioru owoców.

Krok 2 - cięcie drobniejszych gałęzi
Po wycięciu kilku konarów przystępujemy do rozrzedzania pozostałych galęzi. Wycinamy gałęzie blisko siebie leżące i wzajemnie się zacieniające, krzyżujące się i ocierające, oraz rosnące do środka korony. Nie martwmy się jeśli w ten sposób przycięta korona wyda nam się zbyt rzadka - po ukazaniu się nowych liści i przyrostów w miesiącach letnich, szybko stanie się wystarczająco gęsta.

Cięcie drzew i krzewów owocowych
Cięcie drzew i krzewów owocowych - cieńsze gałęzie tniemy sekatorem. Przyda się też kij z przymocowanym drutem wygiętym w hak, który umożliwi przyginanie do dołu zbyt wysoko położonych gałęzi

W jakich miejscach ciąć?
Prawidłowe cięcie ma znaczący wpływ na szybkość gojenia się rany i, co za tym idzie, zmniejszenie ryzyka infekcji chorobowej. Powierzchnia po cięciu powinna być jak najbardziej gładka. Gałęzie powinniśmy wycinać tuż za obrączką (miejscem przynasadowego zgrubienia). Pędy natomiast skracamy tuż za zdrowym pąkiem, tak aby powierzchnia cięcia była nachylona ku jego nasadzie pod kątem 45°.

Narzędzia do cięcia
Przed rozpoczęćiem cięć warto przygotować odpowiednie narzędzia do cięcia drzew i krzewów. Cieńsze gałęzie możemy wycinać sekatorem ręcznym. Gałęzie grube lepiej ciąć piłą. W tym przypadku gałąź najpierw podpiłowujemy od dołu, a następnie tniemy od góry. W ten sposób zapobiegniemy wyłamywaniu gałęzi i zdzieraniu kory.

Zabezpieczenie ran po cięciu

Ważne! Aby zapobiec wniknięciu chorób w miejscu ran po cięciu, cięcie przeprowadzamy wyłącznie w dni bezdeszczowe, suche i słoneczne, gdy temperatura powietrza przekracza 0°C. Bezpośrednio po cięciu rany smarujemy pastami ochronnymi.

Jedną z najczęściej wykorzystywanych maści do smarowania ran powstałych po cięciu drzew owocowych jest Funaben 03 PA. Rany na jabłoniach i gruszach możemy również smarować białą farbą emulsyjną z dodatkiem środka grzybobójczego Topsin M 70 WP lub Benlate. Do smarowania ran na drzewach pestkowych powinniśmy jeszcze dodać Miedzianu 50 WP. Te zabiegi przyspieszą gojenie się ran, ochronią je przed wysychaniem, zawilgoceniem, a przede wszystkim przed chorobami.

Cięcie drzew i krzewów owocowych
Cięcie drzew i krzewów owocowych - wszystkie rany po cięciu trzeba zabezpieczyć maścią ogrodniczą ze środkiem grzybobójczym

Cięcie krzewów owocowych

O ile cięcie drzew możemy opóźnić do terminu wiosennego, nie powinniśmy zwlekać z przycięciem krzewów porzeczek, agrestu, malin i borówki. Sposób cięcia krzewów owocowych zależy od tego czy owoce powstają na pędach jednorocznych, na drewnie starszym i krótkopędach, czy też na jednych i na drugich.

Cięcie porzeczek i agrestu
Porzeczki wydają owoce na pędach ubiegłorocznych i kilkuletnich, dlatego też wycinamy wszystkie pędy stare, mające więcej niż trzy lata, oraz pędy słabe i skierowane w dół. Po zimowym cięciu każdy krzew porzeczkowy powinien składać się w jednej trzeciej z trzech lub czterech pędów ubiegłorocznych.

Agrest tnie się podobnie jak porzeczkę. Ponieważ pędy wielu odmian agrestu mają tendencję do płożenia się po ziemi, aby do tego nie dopuścić, przycinamy je nad pędem skierowanym ku górze.

Cięcie malin i jeżyn
W uprawie malin owocujących latem po zbiorach wycina się tuż przy ziemi wszystkie pędy, które owocowały. Pod koniec zimy wycinamy tuż przy ziemi pędy malin powtarzających owocowanie. Wyrosną nowe pędy, które zaowocują latem.

Owoce jeżyn powstają na pędach jednorocznych, dlatego dobrze jest prowadzić je oddzielnie od pędów młodszych. Po zbiorze owocujące pędy, podobnie jak u malin, przycinamy tuż nad ziemią.

Cięcie borówki
Borówka wysoka owocuje z kolei na pędach 2 lub 3-letnich. Młode krzewy przez 3 lata wymagają nieznacznego cięcia, ograniczonego do wycinania słabych i martwych pędów. Później krzewy borówki tniemy w taki sposób, aby pobudzić do wyrastania młode pędy u nasady krzewu, wycinając co roku pewną ilość pędów starszych.

Przeczytaj również:

Jaki sekator wybrać - kowadełkowy czy nożycowy
Zima to pora, kiedy podczas spaceru w ogrodzie można ściąć dzikie pędy i prześwietlić drzewa owocowe, a do tego niezbędny jest sekator. Czym kierować się podczas wyboru sekatora? Zobacz jakie cechy powiniem mieć dobry sekator, który przez długie lata będzie nam służyć podczas wykonywania prac w ogrodzie. Więcej...

szczepienie drzew owocowychSzczepienie drzew owocowych - sposoby, terminy, podkładki
Szczepienie drzew owocowych to zabieg polegający na połączeniu zrazu z odmiany szlachetnej, dającej zazwyczaj dorodne i smaczne owoce, z podkładką gwarantującą zdrowotność i mrozoodporność drzewa lub pozwalającą regulować siłę jego wzrostu. Poprzez szczepienie uzyskuje się większość obecnie sprzedawanych drzew owocowych. Oto jak prawidłowo wykonać zabieg szczepienia drzew owocowych. Więcej...

wiosenne opryski drzew owocowychWiosenne opryski drzew owocowych
Już na przedwiośniu należy pomyśleć o opryskach drzew owocowych. Niska temperatura, a czasem brak słońca powodują, że rzadko wychodzimy do ogrodu. Tymczasem to właśnie o tej porze roku wykonuje się najważniejsze opryski drzew owocowych, które zapobiegną pojawianiu się chorób i szkodników w okresie wegetacji. Które wiosenne opryski drzew owocowych są najważniejsze i w jaki sposób je wykonać? Więcej...

Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, Muza SA, Warszawa 1994, s. 368 - 369, 408, 410, 413 i 417; A. Bąk, Zimowe cięcie drzew owocowych, Dolnośląski Informator Rolniczy, nr 2/2002; Z. Gruca, Cięcie Drzew Owocowych, Działkowiec, nr 2/2004, s. 26 - 27; Jak prawidłowo przeprowadzać cięcie drzewek ?, Mój Piękny Ogród, nr 2/99, s. 35; Nie spieszmy się z zimowym przycinaniem porzeczek, Mój Piękny Ogród, nr 2/99, s. 35; Cięcie letnie czy zimowe, Mój Piękny Ogród, nr 1/99, s. 31. Fot. depositphotos.com

Sekrety pieknego ogrodu


Dolacz do 57.000 osób, które za darmo
raz w tygodniu otrzymuja na e-mail
porcje aktualnych porad ogrodniczych:


  • Co Robic Aby Twój Ogród Byl Piekny i Zdrowy
  • Sekrety Ukrywane Przez Zawodowych Ogrodników
  • Kupony rabatowe na zakupy w sklepach ogrodniczych

Tak, ja tez chce z tego korzystac!

Uwaga! Na podany adres e-mail otrzymasz wiadomosc z prosba o potwierdzenie przystapienia do biuletynu. Aby zakonczyc rejestracje nacisnij link w otrzymanej wiadomosci.
Twój adres e-mail jest bezpieczny - nikomu go nie udostepnimy i w kazdej chwili mozesz sie wypisac :-)