Musztardowiec, gorczyca sarepska - właściwości, uprawa, odmiany

Gorczyca sarepska (Brassica juncea), zwana też musztardowcem lub kapustą sitowatą, jest rośliną wykazującą cenne właściwości lecznicze. Swą ogromną moc kryje głównie w nasionach. Poznaj bliżej właściwości gorczycy sarepskiej, przekonaj się czy możliwa jest uprawa musztardowca w ogrodzie, a także czy uda się znaleźć jakieś dobre odmiany gorczycy sarepskiej. Oto wszystkie sekrety tej pikantnej rośliny!

Musztardowiec, gorczyca sarepska
Musztardowiec, gorczyca sarepska
Fot. depositphotos.com

Musztardowiec, gorczyca sarepska - właściwości

Gorczyca sarepska ma silne właściwości lecznice znane już co najmniej od 2 tysięcy lat. Jej ziarna stosowane są także w kuchni. Za właściwości smakowe i lecznice gorczycy sarepskiej odpowiadają zawarte w ziarnach olejki gorczyczne. Powstają one jednak dopiero wtedy, gdy ziarna zostaną zmielone na mączkę i wymieszane z niedużą ilością wody. To właśnie z wytłoków lub odtłuszczonych zmielonych nasion produkuje się musztardę sarepską.

Długotrwałe spożywanie tej ostrej przyprawy wykazuje działanie antynowotworowe. Okłady z gorczycy pomagają w kaszlu, rwie kulszowej, zapaleniu stawów. Zaś kąpiele z dodatkiem zmielonej gorczycy pozwolą uporać się z przeziębieniem.

Dzięki zawartym w nasionach musztardowca olejom tłuste potrawy stają się lżejsze, poprawia się nasz apetyt. Łyżeczka pasty z mielonej gorczycy pomaga udrożnić górne drogi oddechowe. Olej używany jest w przemyśle spożywczym oraz przy wytwarzaniu lekarstw i kosmetyków.

Równie zdrowe są kiełki gorczycy. Zawierają one dużo fosforu, wapnia i żelaza. Kiełki charakteryzują się ostrym, wyrazistym smakiem i aromatem. Zawierają w swoim składzie fitocydy o właściwościach bakteriobójczych oraz uzupełniają braki witaminy B12. Świetnie komponują się z pikantnymi potrawami z mięsa i ryb.

Młode liście musztardowca można dodawać na surowo do sałatek i kanapek. Starsze liście niestety stają się gorzkie i twarde.

Uwaga!
Mimo, że gorczyca sarepska jest rośliną jadalną o właściwościach leczniczych, stanowiącą doskonałą przyprawę, może być także niebezpieczna dla zdrowia, szczególnie przy przedawkowaniu. Spożycie nadmiaru gorczycy może podrażnić żołądek, uszkodzić wątrobę, a także nerki i drogi moczowe. Gorczyca nie jest też wskazana dla kobiet w ciąży, ze względu na ryzyko wywoływania poronień.

Musztardowiec, gorczyca sarepska - uprawa

Gorczyca sarepska należy do rodziny kapustowatych i jest roślina oleistą. Wczesną wiosną, gdy temperatura gleby wynosi ok. 5°C wysiewamy nasiona gorczycy wprost do gruntu. Musztardowiec dobrze znosi przymrozki podczas wschodów (nawet do -6°C). Co ważne, wcześniejsze wysianie nasion sprzyja tworzeniu większej liczby pędów bocznych.

Nasiona musztardowca siejemy na głębokość 2 cm. Pierwsze wschody pojawiają się po ok. 5 dniach, a okres kwitnienia rozpoczyna się po 5-7 tygodniach i trwa od 3-6 tygodni. Długość okresu wegetacji dla gorczycy sarepskiej wynosi ok. 110 dni.

Do uprawy musztardowca należy wybrać stanowisko słoneczne. Gorczyca sarepska będzie najlepiej rosła na glebach gliniastych i piaszczysto- gliniastych, ciepłych i próchnicznych. Uprawiając musztardowca należy zadbać o odpowiednie nawadnianie, gdyż wymagania wodne tego warzywa są duże zarówno w okresie wzrostu jak i w czasie kwitnienia i dojrzewania nasion. W okresie dojrzewania nasion susza wpływa na zmniejszoną zawartość w nich tłuszczów. Do uprawy musztardowca należy wybrać glebę o pH zbliżonym do obojętnego.

Musztardowiec, gorczyca sarepska - odmiany

Aktualnie w Krajowym Rejestrze odmian roślin rolniczych nie jest zarejestrowana żadna odmiana gorczycy sarepskiej. Jedyną odmianą jaka figurowała w tym spisie była odmiana gorczycy 'Małopolska' jednak w 2010 roku została skreślona z Krajowego Rejestru na wniosek hodowcy.

mgr inż. Joanna Białowąs

Przeczytaj również:

Czosnek niedźwiedzi - zastosowanie, uprawa, kiedy zbieraćCzosnek niedźwiedzi - zastosowanie, uprawa, kiedy zbierać
Czosnek niedźwiedzi jest cenionym surowcem zielarskim o działaniu bakteriobójczym i dobroczynnym wpływie na układ krwionośny oraz trawienny. Zastosowanie ma też w kuchni jako przyprawa i dodatek do wielu potraw. Zobacz, co jeszcze można z nim zrobić, jak wygląda uprawa czosnku niedźwiedziego w ogrodzie oraz w doniczce i gdzie kupić czosnek niedźwiedzi do posadzenia na działce. Więcej...

Chrzan - właściwości, sadzenie, uprawa na działce
Chrzan to znana przyprawa do wielu potraw, szczególnie mięs. Można spożywać tarty korzeń chrzanu oraz jego liście. Właściwości chrzanu są wykorzystywane też w medycynie i kosmetyce. Warto zainteresować się tym warzywem, gdyż uprawa chrzanu we własnym ogrodzie jest dość łatwa, a sadzenie chrzanu przeprowadza się wiosną - w typowym terminie rozpoczynania prac w ogrodzie. Oto jak uzyskać smaczne i zdrowe korzenie oraz liście chrzanu z własnej działki. Więcej...

Imbir - właściwości lecznicze, zastosowanie, uprawaImbir - właściwości lecznicze, zastosowanie, uprawa
Imbir lekarski jest powszechnie znany jako roślina przyprawowa i często gości w naszej kuchni. Jednak poza wartościami kulinarnymi, imbir posiada cenne właściwości lecznicze i odżywcze. Poznaj wszystkie zastosowania imbiru i przekonaj się, że możliwa jest samodzielna uprawa imbiru w doniczce! Więcej...

Opracowano na podstawie: Jajor E., Mrówczyński M., Metodyka integrowanej ochrony gorczycy białej, sarepskiej i czarnej, Poznań 2013; Gorczyca od stóp do głów w: Mój Piękny Ogród, nr 2/2015 s. 48-49.