Zobacz!

Akebia quinata - jak uprawiać czekoladowe pnącze?

Akebia to bardzo atrakcyjne pnącze o ciekawych i przyjemnie pachnących kwiatach. Jest łatwa w uprawie o ile wybierze się odpowiedni gatunek i odmianę, a także zapewni odpowiednie cięcie, od którego zależy ładny pokrój rośliny. Jest też ważny powód aby w ogrodzie posadzić choć dwie akebie. Oto sekrety uprawy czekoladowego pnącza.

Akebia quinata - czekoladowe pnącze
Akebia quinata - czekoladowe pnącze

Praktycznie w każdym przydomowym ogrodzie sadzone są pnącza. Przeważnie lubujemy się w sprawdzonych już roślinach zatem wśród naszych rabat i przy murach królują często powojniki, wiciokrzewy, bluszcze, winobluszcze oraz inne znane nam pnącza. W tym gąszczu różnorakich roślin z pewnością powinna znaleźć się akebia. Jest to pnącze, które swą wyjątkowością podbiło już serca wielu ogrodników. Należy bowiem do ciekawych roślin, które mają piękne i nietypowe kwiaty. Szczególnie nadaje się na roślinę osłonową. Można nią obsadzać altany, pergole i inne podpory pod pnącza. Akebia może mieć również zastosowanie jako roślina okrywowa. Dobrze się sprawdzi na dużych powierzchniach.

Czy akebia nadaje się do mojego ogrodu?

Akebia należy do rodziny krępieniowatych i do naszego kraju przywędrowała aż z Japonii, Chin i Korei. Nie jest gatunkiem trudnym w uprawie. Nie ma specjalnych wymagań glebowych. Poradzi sobie praktycznie na każdej glebie nawet przeciętnej. Dobrze znosi przesychanie oraz okresowe zalewanie. Jednak znacznie lepiej rośnie na ziemiach przepuszczalnych i dobrze zdrenowanych, niż na ciężkich i gliniastych. Jeśli chodzi o stanowisko dla akebii to rośnie ona dobrze w każdym miejscu, poza bardzo cienistym i nadmiernie gorącym

W naszym kraju uprawiane są dwa gatunki tej rośliny, akebia pięciolistkowa (Akebia quinata) oraz akebia trójlistkowa (Akebia trifoliata). Bardziej mrozoodporna jest akebia pięciolistkowa, dlatego to ona zazwyczaj polecana jest do nasadzeń w ogrodach przydomowych.

Akebia quinata dobrze znosi nasze zimy, ale w te ostre i wyjątkowo mroźne może przemarzać do granicy śniegu. Na szczęście nie ma się co martwić, gdyż wiosną od razu od podstawy wybija nowe pędy. Ochrony przeciwmrozowej wymagają jedynie młode rośliny.

Akebia pięciolistkowa w zależności od warunków potrafi w ciągu sezonu przyrosnąć od jednego do trzech metrów. Natomiast docelowo dorasta od pięciu do dziesięciu metrów wysokości. Jest to pnącze półzimozielone, całkowicie zrzuca liście gdy temperatura spadnie poniżej -15°C. Liście akebii pięciolistkowej palczasto złożone z pięciu skórzastych, owalnych listków. Gdy są młode mają zieloną barwę o purpurowo-fioletowym odcieniu, a gdy starsze, są ciemnozielone.

Jak kwitnie akebia?

Gatunek ten jest rozdzielnopłciowy i jednopienny. Znaczy to, że kwiaty rodzaju męskiego i żeńskiego znajdują się na tym samym osobniku. Kwiaty akebii pojawiają się pod koniec kwietnia lub na początku maja. Mają bardzo przyjemny i nietypowy cynamonowo-korzenny zapach. Kwiaty żeńskie zwisają na długich szypułkach, mają około 3 cm średnicy. W Stanach Zjednoczonych pnącze to często nazywane jest czekoladowym pnączem ze względu na barwę kwiatów, które po otwarciu mają purpurowe działki.

Zdecydowanie mniejsze są kwiaty męskie, jest ich za to dużo więcej. Są jasnoróżowe i wyrastają na krótkich szypułkach. Poza kwiatami akebia ma też bardzo atrakcyjne owoce i są one jadalne. Owoce akebii dojrzewają jesienią, w październiku. Mają barwę purpurowo-fioletową i są pokryte woskowatym nalotem. Ich miąższ w smaku przypomina melona. Jednak żeby pnącze miało owoce, w ogrodzie powinny rosnąć przynajmniej dwa egzemplarze tej rośliny.

Jak ciąć akebię?

Czekoladowe pnącze jako młoda roślina wymaga cięcia w celu zagęszczenia. Przycina się ją na 30-40 cm wysokości. Następnie wybieramy 5-7 silnych pędów i podwiązujemy je systematycznie do podpory, aż do momentu gdy zaczną się same owijać. Dalsze cięcie akebii nie jest konieczne, ograniczamy je jedynie do usuwania wiosną uszkodzonych i przemarzniętych po zimie pędów, możemy też skracać gdy się za bardzo rozrośnie.

Akebia po około 4-5 latach zaczyna się ogałacać od dołu i wtedy trzeba ją odmłodzić, wykonując tzw. cięcie odmładzające. Wykonujemy wówczas silne cięcie, które najlepiej przeprowadzić w marcu. Przycinamy roślinę albo na silny szkielet, albo nawet w razie konieczności na 30-50 cm nad ziemią. Zabieg ten pobudzi roślinę do wypuszczenia nowych młodych pędów.

Jaką odmianę posadzić w ogrodzie?

Polecane odmiany akebii pięcioliskowej:

  • 'Alba' (inaczej 'Shirobana')- posiada zarówno kwiaty męskie i żeńskie w białym kolorze, a owoce są biało-zielone.
  • 'Rosea'- posiada biało-różowe kwiaty.
  • 'Silver Bells'- męskie kwiaty są białe z różowo-purpurowym pręcikiem, a kwiaty żeńskie są jasnoróżowo-purpurowe z ciemnoczekoladowym słupkiem.
  • 'Variegata'- odmiana ta ma charakterystyczne liście pokryte białymi plamkami. Kwiaty są jasnoróżowe. Odmiana ta ma tendencję do rewersji czyli powrotu do formy matecznej, dlatego gdy zacznie wytwarzać pędy z wyłącznie zielonymi liśćmi wtedy należy je usunąć, w przeciwnym wypadku zdominują roślinę.

Czym różni się akebia trójlistkowa od pięcioliskowej?

Akebia trójlistkowa niewiele różni się od akebii pięciolistkowej. Także posiada palczaste liście, ale złożone z trzech listków. Listki są trochę większe, cieńsze i jaśniejsze niż w pierwszym przypadku, także większe są owoce. Ta akebia jest też bardziej wrażliwa na mróz, dlatego jest znacznie rzadziej polecana niż akebia pięciolistkowa. Wymaga sadzenia w miejscach osłoniętych, wyłącznie w ogrodach położonych w najcieplejszych rejonach kraju. Poza tym prowadzi się ją i pielęgnuje identycznie jak akebię pięciolistkową.

Katarzyna Bańcerowska

Przeczytaj również:

Glicynia, wisteria - uprawa, cięcie, dlaczego nie kwitnieGlicynia, wisteria - uprawa, cięcie, dlaczego nie kwitnie
Glicynia, zwana też słodlinem lub wisterią, to wijące się pnącze o zdrewniałych pędach. Ogromny podziw wzbudzają jej wspaniałe kwiatostany - białe, niebieskie, fioletowe lub różowe kwiaty o motylkowym kształcie, zebrane są w wytworne, podłużne, zwisające grona. Czasem jednak zdarza się, że glicynia nie kwitnie lub sprawia inne problemy w uprawie. Co wówczas robić, jak postępować z glicynią aby wspaniale i bujnie kwitła oraz zdrowo rosła? Więcej...

Bluszcz pospolity Hedera helix - uprawa, rozmnażanie, cena, odmiany
Bluszcz pospolity Hedera helix to niezastąpione pnącze w naszych ogrodach i parkach. Jest mało wymagający i bardzo efektowny dzięki swoim zimozielonym liściom. Może się wspinać po ogrodzeniach, murkach czy pniach starych drzew, a także być wykorzystywany jako roślina okrywowa. Dowiedz się ja wygląda uprawa bluszczu pospolitego, jakie są najlepsze odmiany bluszczu i cena ich sadzonek, jak wygląda rozmnażanie bluszczu. Więcej...

Cytryniec chiński - właściwości, uprawa, przepisy na przetworyCytryniec chiński - właściwości, uprawa, przepisy na przetwory
Cytryniec chiński to wieloletnie pnącze o dekoracyjnych owocach. Zazieleniając mury i pergole stwarza osłonę od wiatru, kurzu czy słońca. Jego efektowne owoce bogate są w cukry i aminokwasy, a medycyna od lat wykorzystuje właściwości lecznicze cytryńca. Zobacz jak wygląda uprawa cytryńca chińskiego w Polsce oraz poznaj najlepsze przepisy na przetwory z owoców cytryńca. Więcej...

Opracowano na podstawie: Szczepan Marczyński, Clematis i inne pnącza ogrodowe, Multico Oficyna Wydawnicza, 2008, str. 93-95 oraz Helmut Pirc, Wszystko o cięciu drzew i krzewów, Świat Książki, 2010, str: 248-250. Fot. Katarzyna Bańcerowska.