Mączlik szklarniowy - domowe sposoby, zwalczanie naturalne i chemiczne

Rój białych muszek nad doniczką z surfinią lub pelargonią to znak, że rośliny zaatakował mączlik szklarniowy. Szkodnik ten, znany głównie z upraw szklarniowych, często atakuje też kwiaty doniczkowe i balkonowe. Poznaj najlepsze naturalne i chemiczne metody zwalczania mączlika szklarniowego. Oto proste domowe sposoby na mączlika, które uwolnią nas od tego szkodnika w uprawie roślin doniczkowych w mieszkaniu i na balkonie!

Mączlik szklarniowy
Mączlik szklarniowy

Mączlik szklarniowy - opis, objawy żerowania

Mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum) to niewielki (1,5 mm) uskrzydlony owad o jasnozielonym zabarwieniu ciała, które pokryte jest woskowym nalotem. Gruba warstwa tego nalotu sprawia, że owad wydaje się być śnieżnobiały. Samica składa jaja na spodniej stronie blaszki liściowej, umieszczając je w rzędach w pozycji pionowej. Świeżo złożone jaja mączlika są kremowobiałe, w trakcie rozwoju zmieniają kolor na ciemno szary lub grafitowy. Larwa mączlika jest płaska, żółtawobiała i osiąga długość 0,3 mm. Aby zobaczyć larwy trzeba obejrzeć dolną stronę liścia pod lupą.

Osobniki dorosłe oraz larwy mączlika żerują licznie na spodniej stronie liści. Gdy poruszymy zaatakowana rośliną, wznosi się cały rój białych owadów. Mączliki wysysają soki z liści, w wyniku czego liście żółkną, deformują się i zasychają, a wzrost rośliny zostaje zahamowany. Dorosłe mączliki i larwy pobierając pokarm, wydalają spadź (rosę miodową), która pokrywa liście rośliny. Na warstwie spadzi rozwijają się grzyby spadziowe. Grzybnia rozrasta się, pokrywając roślinę czarną lepką substancją, zatykającą aparaty szparkowe.

Mączlik szklarniowy jest owadem zagrażającym licznym gatunkom warzyw i roślin ozdobnych, uprawianm w polu lub pod osłonami. Głównym gatunkiem ataktowym przez mączlika szklarniowego są pomidory uprawiane pod osłonami. Wśród roślin domowych mączlik szklarniowy najczęściej atakuje rosnące w skrzynkach pelargonie, surfinie i fuksje. Rozwojowi mączlików sprzyja suche powietrze, ciepło oraz zaciszne miejsca. Dlatego często pojawiają się zimą, atakując kwiaty w ogrzewanych mieszkaniach.

Mączlik szklarniowy - domowe sposoby, zwalczanie naturalne

Mączlik szklarniowy jest ciężkim do zwalczenia szkodnikiem. Jednak zanim sięgniemy po środki chemiczne i opryski, warto wykorzystać bezpieczne do zastosowania w mieszkaniu naturalne sposoby zwalczania mączlika.

Powszechnie stosowanym sposobem zwalczania mączlika szklarniowego jest wykorzystanie żółtych tablic lepowych, wabiących dorosłe osobniki. Tablice umieszcza się w pobliżu skrzynek z kwiatami. Zestawy z pułapkami lepowymi są dostępne w sklepach ogrodniczych w cenach od 9 do 12 zł.

Mączlik szklarniowy
Mączlik szklarniowy - w poszukiwaniu mączlika warto zajrzeć na spodnią stronę liści

Inna domowa metoda zwalczania mączlika szklarniowego to wyłapywanie dorosłych owadów odkurzaczem. Zabieg ten najlepiej jest przeprowadzać wcześnie rano, gdy z powodu niższej temperatury owady są mało ruchliwe. Zaatakowaną rośliną należy potrząsnąć, aby mączliki wzbiły się do lotu i wówczas wciągnąć je do odkurzacza. Następnie je niszczymy.

Niestety żółte tablice lepowe na szkodniki i wyłapywanie odkurzaczem skuteczne są jedynie w przypadku dorosłych mączlików i tylko do momentu, gdy kiedy osobniki dorosłe złożą jaja. Gdy z jaj zaczną się wylęgać kolejne larwy i będzie ich bardzo dużo, w/w sposobami już sobie nie poradzimy.

Naturalnym sposobem na odstraszenie mączlików jest opryskiwanie lub podlewanie kwiatów naparem tytoniowym. Aby przygotować napar należy 100 g tytoniu (może być używany do produkcji papierosów) zalać 1 litrem wrzącej wody. Naczynie z przygotowanym preparatem odstawiamy na 24 godz. Po tym czasie przecedzamy roztwór i rozcieńczamy wodą w stosunki 1:2, po czym wykonujemy oprysk.

Innym naturalnym preparatem do zwalczania mączlika szklarniowego jest wywar z ziela wrotyczu. Do jego przygotowania potrzebujemy 50g rozdrobnionego ziela lub 7,5g suszu wrotyczu. Zalewamy je literm wody i moczymy przez 24 godziny. Następnie gotujemy przez 20 minut. Po wystygnięciu przecedzić. Przed zastosowaniem należy rozcieńczyć z wodą w stosunku 1:5.

Wrotycz pospolity - zastosowanie w ogrodzieWrotycz pospolity - zastosowanie w ogrodzie
Wrotycz pospolity jest byliną z rodziny astrowatych, występującą u nas pospolicie nieopodal pól i dróg. Zastosowanie wrotyczu w ogrodzie to przede wszystkim zwalczanie szkodników, choć warto wiedzieć, że wrotycz ma też odmiany ozdobne. Zobacz jak zrobić gnojówkę, wyciąg i wywar z wrotyczu oraz jak je stosować i wykorzystywać do zwalczania szkodników. Więcej...

Możemy także sięgnąć po dostępne w sklepach ogrodniczych środki do zwalczania mączlika szklarniowego, zawierające substancje czynne pochodzenia naturalnego (kombinacja substancji owadobójczych pochodzących z wyciągu ze złocienia dalmatyńskiego) - Obsydian Plus i Obsydian 01 AL. Są to środki w postaci gotowej do użycia cieczy w butelce z aplikatorem, ułatwiającym wykonanie zabiegu. Oprysk wykonujemy dwukrotnie w odstępie 7 dni.

Mączlik szklarniowy - zwalczanie chemiczne

Duża liczebność mączlików zasiedlających nasze rośliny wiąże się koniecznością zastosowania bardziej radykalnych metod zwalczania mączlika szklarniowego, tj. oprysku chemicznymi środkami ochrony roślin.

Do chemicznego zwalczania dorosłych osobników mączlika szklarniowego wykorzystujemy środki o działaniu kontaktowym, takie jak np. polecany do upraw amatorskich Polysect Ultra Hobby AL 750 ml.

W przypadku, gdy na roślinach pojawią się jaja i larwy, wykorzystujemy środki o działaniu układowym. Ich substancja czynna przedostaje się do soków rośliny i wraz z nimi pobierana jest przez żerujące larwy i dorosłe mączliki. Do tego typu preparatów należą m. in. Confidor 200 SL (preparat stosuje się w rozcieńczeniu 0,8 ml/l wody) lub Mospilan 20 SP (jedno opakowanie 2,5 g/6 l wody).

Opryskując rośliny uważajmy, aby bardzo dokładnie pokryć cieczą wszystkie części rośliny. Oprócz oprysków, wymienionymi preparatami również podlewamy rośliny. Zabiegi powtarzamy po 7 dniach.

Zwalczanie chemiczne mączlika szklarniowego
jest trudne, ponieważ szkodnik ten szybko wytwarza pokolenia odporne na insektycydy. Ponadto jaja i poczwarki są mało wrażliwe na działanie środków chemicznych. Dlatego warto łączyć ze sobą różne metody zwalczania mączlika.

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

muszki w kwiatach doniczkowychMuszki w kwiatach doniczkowych - jak się ich pozbyć, zwalczanie
Podczas podlewania roślin zdarza Ci się dostrzec małe muszki w kwiatach doniczkowych? Drobne, latające owady w pobliżu doniczek to problem, z którym chyba każdy z nas się borykał. Mogą być to zarówno białe jak i czarne muszki w kwiatach doniczkowych. Zobacz skąd się biorą te muszki, czy szkodzą naszym roślinom i poznaj sposoby jak się pozbyć muszek w kwiatach doniczkowych. Więcej...

Jak pozbyć się mszyc z kwiatów doniczkowychJak pozbyć się mszyc z kwiatów doniczkowych?
Kolonie mszyc, obsiadające kwiaty doniczkowe i pokrywające ich liście lepką wydzieliną, to przykry widok dla miłośnika roślin. Na szczęście istnieją proste sposoby aby pozbyć się mszyc z kwiatów doniczkowych, dzięki którym szkodniki te szybko znikną i przez długi czas nie powrócą. Oto 3 skuteczne metody na pozbycie się mszyc, możliwe do zastosowania w warunkach domowej uprawy roślin. Więcej...

szkodniki roślin doniczkowychSzkodniki roślin doniczkowych
Szkodniki roślin doniczkowych mogą atakować wiele różnych kwiatów uprawianych w mieszkaniach. Często szkodniki pojawiają się mimo starannej pielęgnacji roślin i zapewnienia kwiatom idealnych warunków do wzrostu. Skąd się biorą i jaki zniszczeń mogą dokonać? Oto najczęściej występujące szkodniki roślin doniczkowych oraz sprawdzone metody ich zwalczania. Więcej...

Opracowano na podstawie: E. Kozłowska, Pelargonie, Wydawnictwo RM, Warszawa 2006, str. 12; Opracowanie zbiorowe pod redakcją Dr hab. Czesława Ślusarskiego, Metodyka Integrowanej Ochrony Pomidora pod Osłonami dla Doradców, Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice 2013, str. 29-31; M. Wołkowicz, Szkodniki roślin doniczkowych, Viridis nr 1(5) 2012, str. 34; H. Pospieszny, Mączlik szklarniowy wektorem wirusów warzyw szklarniowych, Hasło Ogrodnicze, Nr 12/2005. Fot. RoRo, zdjęcie dostępne na licencji CCO 1.0 (przekazane do Domeny Publicznej), źródło Wikimedia Commons oraz Rolandz, forum.PoradnikOgrodniczy.pl.