Azalia w doniczce - uprawa, pielęgnacja, podlewanie. Jak dbać o azalię doniczkową?

Azalia w doniczce, kupiona w kwiaciarni, jest kuzynką azalii japońskich rosnących w gruncie. Jej miejsce jest jednak w domu. Nie możesz bezkarnie przesadzić jej na stałe do ogrodu, gdyż nie wytrzyma zimy. Nie oznacza to, że jej żywot ma się zakończyć wraz z przekwitnięciem ostatnich kwiatów. Możesz ją mieć przez wiele lat, o ile spełnisz kilka warunków. Zobacz, jak wygląda pielęgnacja azalii w doniczce, czego tej roślinie potrzeba do zdrowego wzrostu, jak dbać o azalię po kwitnieniu oraz jak sprawić aby azalia w doniczce ponownie zakwitła. Oto wszystkie sekrety uprawy doniczkowych azalii!

azalia w doniczce
Azalia w doniczce
Fot. depositphotos

Czy azalia doniczkowa jest wieloletnia?

Jako azalia doniczkowa najczęściej sprzedawane są odmiany azalii indyjskiej. Botanicznie są to zimozielone, wieloletnie krzewy, choć w naszym klimacie często bywają traktowane jako rośliny sezonowe. W uprawie domowej trwałość azalii zależy od warunków środowiskowych. Przy zapewnieniu jej przepuszczalnego i kwaśnego podłoża, półcienistego stanowiska oraz regularnej wilgotności azalia w doniczce może zdobić wnętrza przez wiele lat.

Kluczowym elementem pielęgnacji doniczkowej azalii jest także zapewnienie jej okresu spoczynku po zakończeniu kwitnienia w chłodnym pomieszczeniu (5–12°C), co pozwala roślinie na regenerację oraz zawiązanie pąków kwiatowych na kolejny sezon. Długowieczność uprawianej w pojemniku azalii bardzo często jest ograniczona przez stres środowiskowy oraz niewłaściwą pielęgnację.

azalia w doniczce
Doniczkowe azalie sprzedawane w kwiaciarni
Fot. envato

Azalia w doniczce - kiedy kwitnie?

Azalia doniczkowa kwitnie najczęściej w okresie od zimy do wczesnej wiosny, czyli od grudnia do marca. Przy odpowiedniej pielęgnacji i w chłodnym pomieszczeniu jej spektakularne kwiaty mogą utrzymywać się przez okres od 4 do 10 tygodni. Termin kwitnienia można wydłużyć poprzez usuwanie przekwitających kwiatów. Dzięki temu roślina będzie wytwarzać nowe pąki kwiatowe. Przede wszystkim jednak kluczowe jest zapewnienie roślinie okresu spoczynku po zakończeniu kwitnienia i przycięcie jej pędów, co pozwoli azalii się zregenerować i przygotować do ponownego zakwitnięcia. Szczegółowo zabiegi te opisujemy w dalszej części artykułu.

azalia w doniczce
Kwitnąca azalia w doniczce
Fot. envato

Czy azalia jest trująca dla kota?

Azalia jest rośliną silnie toksyczną dla kota (i innych zwierząt domowych). Wszystkie części krzewu zawierają diterpeny (grajanotoksyny), które negatywnie wpływają na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy zwierzęcia. Spożycie nawet niewielkich fragmentów azalii może prowadzić do poważnych objawów, takich jak wymioty, ślinotok, zaburzenia rytmu serca, drgawki, a w ciężkich przypadkach do śmierci. Z tego względu osoby posiadające koty powinny zachować szczególną ostrożność. Azalia powinna być umieszczona w miejscu niedostępnym dla zwierzęcia, a najlepiej po prostu zrezygnować z jej uprawy w domu. W przypadku podejrzenia, że kot zjadł jakąkolwiek część azalii, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Czy azalia doniczkowa nadaje się do ogrodu?

Azalia doniczkowa może być wystawiana do ogrodu lub na balkon od drugiej połowy maja do końca września, gdy nocne temperatury są wyższe niż 10°C. Odmiany doniczkowe azalii są zazwyczaj bardziej wrażliwe na ekstremalne temperatury czy szkodniki, dlatego nie są w stanie przezimować w ogrodzie w polskim klimacie.

Decydując się na przesadzenie azalii doniczkowej do gruntu, należy wybrać stanowisko półcieniste, osłonięte od wiatru i ostrego popołudniowego słońca a także zapewnić podłoże o kwaśnym odczynie. Roślinę należy wystawiać na zewnątrz początkowo na kilka godzin dziennie, stopniowo wydłużając ten czas, aby umożliwić jej aklimatyzację.

azalia w doniczce
Doniczkowe azalie wynosi się do ogrodu tylko sezonowo
Fot. envato

Azalię doniczkową można także wynieść do ogrodu, zagłębiając ją w ziemi w wybranym miejscu wraz z donicą. To rozwiązanie jest wygodniejsze, ponieważ pozwala cieszyć się dekoracyjnym wyglądem krzewu w ogrodzie, a jednocześnie ułatwia przeniesienie rośliny z powrotem do domu przed nadejściem mrozów.

Azalia w doniczce - uprawa i pielęgnacja

Azalia uprawiana w doniczce jest rośliną dość wymagającą, której trzeba zapewnić dość specyficzne warunki uprawy, w tym kwaśną i stale wilgotną glebę, jasne stanowisko i zróżnicowaną temperaturę w różnych porach roku. Bez tego, nie ma co liczyć na ponowne kwitnienie rośliny, o ile w ogóle przetrwa w warunkach domowych.

Azalia w doniczce - podlewanie i zraszanie

Podobnie jak popularne azalie ogrodowe, azalia w doniczce powinna mieć zawsze wilgoć przy korzeniach. Spróbuj tylko o tym zapomnieć, natychmiast zobaczysz więdnące kwiaty i zwiotczałe liście. Jeśli w porę bryłę korzeniową wraz z doniczką zanurzysz w wiadrze z wodą, roślina odzyska sprężystość. Póki nie kwitnie, możesz zanurzać na krótko także liście, albo zraszać je jak najczęściej. Natomiast kwiaty nie lubią bezpośredniej styczności z wodą, ich płatki zlepiają się i tracą kolor. Podobnie zresztą, jak kwiaty azalii i rododendronów w ogrodzie po deszczu.

Zapamiętaj!
Kwiaty azalii nie lubią bezpośredniej styczności z wodą - mokre płatki zlepiają się i tracą kolor. Dlatego kwitnącej rośliny nie należy spryskiwać.

Jaką wodą podlewać doniczkowe azalie?

Azalia doniczkowa, podobnie jak wszystkie rośliny wrzosowate wymaga zawsze kwaśnej ziemi. Dlatego woda do podlewania powinna być miękka i o kwaśnym odczynie. Przegotowanie wody usuwa z niej nadmiar wapnia (zmiękcza ją), ale jej nie zakwasza. Dlatego, aby utrzymać odpowiednie pH podłoża, do przegotowanej wody warto dodać kilka kropli soku z cytryny, stosować preparaty zakwaszające (np. podłoże pH- zakwaszacz do gleby Target) lub używać deszczówki.

Jaka ziemia do azalii doniczce?

W doniczce, gdzie ziemi jest niewiele, odczyn podłoża może się bardzo szybko zmienić. Musisz dbać, aby ziemia była kwaśna, jej odczyn należy utrzymywać w zakresie 3,5-4,5 pH. Zapewnisz jej to poprzez zastosowanie odpowiedniego podłoża podczas przesadzania.

Właściwe podłoże dla azalii w doniczce to kwaśny torf ogrodniczy wymieszany z piaskiem i nawozem wieloskładnikowym, np. Azofoską z dodatkiem siarczanu amonu, który silnie zakwasza glebę. Uważaj, by nie dać za dużo nawozu! Na litr podłoża wystarczy zaledwie 1 g nawozu, czyli mała szczypta.

Dobrym rozwiązaniem będzie też gotowa ziemia do azalii dostępna w sklepach ogrodniczych. Stosując taką ziemię, nie musimy już nic do niej dodawać.

azalia doniczkowa
Azalia doniczkowa
Fot. depositphotos

Czym nawozić azazlię w doniczce?

Azalia doniczkowa jest niewielką rośliną, wydającą mnóstwo okazałych kwiatów i utrzymującą przez cały rok gęste liście, więc musi mieć dostateczną ilość pokarmu. Co ciekawe, te przepiękne rośliny doniczkowe o ozdobnych kwiatach trzeba nawozić intensywnie po zakończeniu kwitnienia, ponieważ wtedy są bardzo osłabione. 5-6 razy w odstępach 10-dniowych azalię doniczkową trzeba nawozić płynnym nawozem wieloskładnikowym rozpuszczonym w wodzie do podlewania. Jeszcze lepiej zastosować specjalistyczny nawóz do azalii, dając na litr wody 2-3 g nawozu. Dobrze sprawdzi się np. nawóz do rododendronów i azalii Target.

Azalia w doniczce - pielęgnacja po kwitnieniu

Gdy azalia w doniczce zakończy kwitnienie bardzo ważny jest jeszcze jeden zabieg. Powinieneś usunąć wszystkie przekwitnięte kwiaty, po prostu wyłamać je palcami.

Wtedy też możesz przyciąć wystające lub odchodzące na boki gałązki, które psują kształt krzaczka doniczkowej azalii. Jeśli krzaczek ogołocił się od dołu, bez obaw możesz skrócić wszystkie gałązki. Po takim cięciu azalia w doniczce będzie wyglądała jak nieszczęście, ale to nie powinno ci przeszkadzać, bo i tak trzeba ją przenieść w chłodniejsze miejsce, np. na ganek, albo do zimnego pokoju. Od drugiej połowy maja do października może natomiast stać w półcienistym miejscu w ogrodzie.

Zapamiętaj!
Przekwitnięte kwiaty azalii doniczkowej trzeba na bieżąco usuwać, aby nie osłabiały rośliny. Po kwitnieniu skróć wszystkie gałązki mniej więcej o 1/3, albo nawet o połowę. Dzięki temu krzew zagęści się.

Potem znowu trzeba ją przenieść do domu, ale nie od razu do ciepłego pokoju, lecz na ganek, werandę itp., gdzie temperatura wynosi od 5 do 12°C. Niech pozostanie tam aż do momentu zawiązania pąków kwiatowych.

Kiedy ujrzysz nabrzmiałe pąki, przenieś doniczkę z azalią do cieplejszego miejsca. Temperatura w sam raz to 18°C. Póki nie otworzy kwiatów, zraszaj liście, bo lubi wilgoć w powietrzu. Pamiętaj także o systematycznym podlewaniu ziemi w doniczce. Jednak nie przesadzaj z podlewaniem, gdyż wilgoć wcale nie oznacza, że ziemia ma być mokra. Zbyt mokra ziemia może spowodować gnicie systemu korzeniowego, o co wcale nie trudno, bowiem azalia ma drobne, delikatne korzonki. Musisz znaleźć złoty środek, czyli nie za sucho i nie za mokro. W okresie spoczynku, a więc po kwitnieniu, azalię podlewaj rzadziej, ale nie przesuszaj jej.

azalia w doniczce
Azalia doniczkowa na pniu
Fot. envato

Kiedy przesadzać azalie doniczkowe?

Przesadzanie azalii doniczkowej najlepiej przeprowadzić bezpośrednio po zakończeniu kwitnienia, na przełomie kwietnia i maja. Roślina wchodzi wtedy w fazę intensywnego wzrostu pędów i liści. W tym okresie system korzeniowy szybko się regeneruje i adaptuje do nowego podłoża. Młode okazy można przesadzać co roku, natomiast rośliny starsze co 2–3 lata, lub wtedy, gdy system korzeniowy wyraźnie przerasta doniczkę.

Jako podłoże najlepiej wykorzystać gotową, kwaśną ziemię dla azalii i roślin wrzosowatych, pamiętając przy tym o warstwie drenażu na dnie donicy. Należy unikać zbyt dużych pojemników, ponieważ zwiększa to ryzyko przelania i gnicia korzeni. Po przesadzeniu azalia wymaga regularnego podlewania i ustawienia w osłoniętym przed bezpośrednim nasłonecznieniem miejscu.

Pielęgnacja doniczkowej azalii w skrócie

  • zimą azalia stoi w pokoju i cieszy cię kwiatami
  • po przekwitnieniu wynosisz do chłodu (5-12°C), przycinasz, nawozisz kilka razy co 10 dni
  • pod koniec maja wynosisz do ogrodu, do półcienia
  • na przełomie września i paźdzernika wnosisz do domu, znowu na ganek, gdzie jest chłodno
  • w grudniu lub styczniu przenieś do cieplejszego pokoju i czekaj na kwiaty

Azalia doniczkowa na pniu

Szczególną formą ozdoby naszych mieszkań może być azalia doniczkowa na pniu. Przybierając formę miniaturowego, kwitnącego drzewka, roślina taka prezentuje się wyjątkowo atrakcyjnie. Wysokość azalii na pniu zazwyczaj wynosi około 50 cm.

azalia doniczkowa na pniu
Azalia doniczkowa na pniu
Fot. depositphotos

Do szczepienia w formie niewielkiego drzewka wykorzystywane są najczęściej: azalia japońska (Rhododendron japonicum) lub azalia indyjska (Rhododendron simsii, syn. Azalea indica). Ta druga jest polecana szczególnie, gdyż tworzy proste i grube pędy. Poprzez odpowiednie przycinanie z łatwością można z niej utworzyć drzewko o regularnej kulistej lub stożkowej koronie.

Sposób pielęgnacji i zasady uprawy azalii na pniu są niemal identyczne, jak w przypadku pozostałych azalii doniczkowych. Jedyną różnicą jest sposób cięcia, którego zadaniem jest utrzymanie atrakcyjnej drzewkowatej formy rośliny. W szczególności należy pamiętać o regularnym wycinaniu odrostów, które mogą pojawiać się w dolnej części pnia. Jeśli nie będziemy ich wycinać tuż przy pniu, roślina szybko straci formę drzewka.

Przeczytaj również:

Opracowano na podstawie:
1. Miesięcznik Twój Ogrodnik, styczeń 2005 (nr 30);
2. J. Courtier, G. Clarke, Kwiaty w domu. Jak dobierać i pielęgnować rośliny doniczkowe, Reader's Digest, Warszawa 1998, s. 129.