Ochrona roślin w kwietniu

W kwietniu spacery po ogrodzie dodają siły i werwy do przetrwania całego tygodnia, dlatego tak bardzo cenię sobie weekendowe wypoczynki na działce. Jednak aby cieszyć się pięknym ogrodem przez cały sezon należy prowadzić dokładną i precyzyjną lustrację wszystkich roślin. W tym miesiącu trzeba zwrócić szczególną uwagę na nasze rośliny. Jest to bardzo ważne, ponieważ wcześnie wykryte szkodniki i choroby nie zdążą wyrządzić wielkich szkód na naszych roślinach.

osutka sosny
Licznie opadające igły sosny mogą być objawem chorobowym

Obowiązkowo każdą wizytę na działce rozpoczynam od przeglądu iglaków. Moją uwagę przykuła kilkuletnia sosna. Zauważyłam, że część igieł zbrązowiało, a sporo z nich już opadło. Takie objawy mogą wskazywać na osutkę sosny. Na razie ochronę sosny ograniczam do zabiegów profilaktycznych. Zgrabuję wszystkie igły i palę, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się grzyba. Jednak pamiętam, aby systematycznie doglądać, czy na igłach nie pojawiają się różne plamki, kropki czy kreski, które jednoznacznie wskażą na osutkę. Po zauważeniu pierwszych objawów tej choroby trzeba zastosować jeden z preparatów: Amistar 250 SC (w proporcji 1 ml środka na 1 litr wody), Antracol 70 WG (w proporcji 2g środka na 1 litr wody), Dithane NeoTec 75 WG (3g preparatu na 1 litr wody) lub Falcon 460 EC (7,5 ml środka na 1 litr wody).

osutka sosny
Jeżeli na igłach sosny widać plamki, kropki czy kreski, prawdopodobnie jest to osutka sosny. Choroba wymaga zwalczania środkami ochrony roślin

Na górnej stronie igieł sosny zauważyłam charakterystycznie ułożone w rządek czarne kropeczki. Są to jaja mszycy miodownicy.  Ciało dorosłej miodownicy pokryte jest białą, delikatną watowatą wydzieliną gruczołów woskowych. Przed pojawieniem się dorosłych owadów wykonuję dokładny i obfity oprysk Promalanem 60 EC. Olej parafinowy zawarty w tym preparacie blokuje drogi oddechowe i szkodniki się "duszą". Identyczne działąnie ma olej rydzowy, zawarty w preparacie Emulpar 940 EC. Natomiast jak już pojawią się dorosłe miodownice, należy wykonać oprysk insektycydem Karate Zeon 050 CS lub innym środkiem mszycobójczym.

osutka sosny
Charakterystycznie ułożone w rządek czarne kropeczki na igłach sosny to jaja mszycy miodownicy

Przyglądam się dokładnie także świerkom odm. 'Conica', które rosną w rządku wzdłuż alejki. W poprzednim sezonie prowadziłam walkę z przędziorkami, dlatego oglądam wnikliwie gałązkę po gałązce. Na korze zauważyłam zimowe jaja koloru bursztynowego należące do przędziorka sosnowca. Zanim nastąpi wylęg, trzeba wykonać bardzo dokładny i obfity oprysk wykorzystując ekologiczny środek owadobójczy Promanal 60 EC lub Emulpar 940 EC. W późniejszym czasie konieczny będzie oprysk insektycydem przeciwko przędziorkom np. Karate Zeon 050 CS (5 ml preparatu na 10 litrów wody).

choroby i szkodniki iglakówChoroby i szkodniki iglaków
Choroby iglaków i szkodniki najczęściej atakują rośliny zaniedbane ale mogą porażać też iglaki właściwie pielęgnowane. Zobacz co zrobić gdy występuje opadanie lub brązowienie igieł, na iglakach pojawiają się przebarwienia lub zniekształcenia pędów, zauważymy szkodniki iglaków takie jak mszyce czy przędziorek. Oto jak rozpoznać i zwalczać najczęściej występujące choroby i szkodniki iglaków. Więcej...

Wyeliminowanie tego szkodnika ze świerków jest bardzo ważne, ponieważ wyrządza on duże szkody roślinie, wysysając soki z jej komórek. lub Powoduje początkowo żółknięcie iglaka, a później zasychanie igieł. Zaschnięte igły opadają. Przędziorek rozpoczyna żerowanie od dołu iglaka i stopniowo zbliża się ku jego wierzchołkowi.

Moje zainteresowanie budzi także rosnący wokół działki żywopłot z bukszpanu. Po dokładnym przyjrzeniu się zauważyłam pozwijane liście, wyglądające jak główki kapusty. Powodem tego jest miodówka bukszpanowa. Szkodnik podczas żerowania wydziela rosę miodową i wosk w postaci białych poskręcanych nici. W celu wyeliminowania miodówki, z początkiem kwietnia, kiedy jeszcze nie ma dorosłych owadów, wykonuję oprysk środkiem Promanal 60 EC lub Emulpar 940 EC, aby zniszczyć formy zimujące. W późniejszym okresie, gdy już pojawią się owady, zastosuję np. Karate Zeon 050 CS lub Mospilan 20 SP. Warto także stosować systematyczne cięcie bukszpanu, które ograniczy rozwój miodówki bukszpanowej.

osutka sosny
Pozwijane liście bukszpanu, wyglądające jak główki kapusty, wskazują iż roślinę zaatakowała miodówka bukszpanowa

Zaglądam również do jarzębu (jarzębina), na którym mogą pojawić się szpeciele, takie jak podskórnik gruszowy. Do niedawna można było wykorzystać preparat Talstar 100 EC, a najlepszym terminem na oprysk był okres opuszczania przez samice miejsc zimowania, co zbiega się z fazą pękania pąków jarzębu. Środek ten jednak został wycofany i w uprawach amatorskich pozostaje nam jedynie usuwanie porażonych liści w maju i czerwcu.

W wyniku żerowania poskórnika gruszowego w maju na górnej stronie liści jarzębu pojawiają się biało żółte do jasnozielonych, okrągławe wypukłości o średnicy 1,5-2 mm. W tych samych miejscach, ale po spodniej stronie liści, znajdują się żółtozielone, pęcherzykowate wyrośla, wewnątrz których przebywają i żerują szpeciele. Z czasem wyrośla brązowieją, przez co drzewa tracą wartość ozdobną.

Przeglądam także korę i jednoroczne gałęzie, ponieważ w tych miejscach zimują czarne, błyszczące jaja mszycy jabłoniowej. Larwy mszycy wylęgają się właśnie w kwietniu, co zbiega się z pękaniem pąków jabłoni. Mszyca jabłoniowa tworzy kolonie na wierzchołkach najmłodszych pędów jarzębów. Początkowo żeruje na najmłodszych, rozwijających się liściach, później przenosi się na ich dolną stronę. Skutkiem wysysania soków z liści jest ich skręcanie się, przebarwianie i zahamowanie wzrostu.

Pod koniec maja rozwijają się formy uskrzydlone, które przelatują na inne drzewa i tam sieją zniszczenia, dlatego walka z tą mszycą jest bardzo ważna już na początku wiosny. Do oprysku wykorzystujemy preparaty z grupy insektycydów np. Confidor 200 SL (4 ml preparatu na 10 litrów wody) lub Mospilan 20 SP (1g preparatu na 10 litrów wody).

Kieruję się teraz w stronę sadu. Dokładnie oglądam krzewy porzeczek. Na kilku krzewach widzę nienaturalnie duże i nierozwijające się pąki. Prawdopodobnie jest to objaw żerowania wielkopąkowca porzeczkowego. Uszkodzone pąki zazwyczaj zasychają. Działanie tego szkodnika polega na wysysaniu soków z liści i pąków oraz obniżeniu plonów. Pędy są ogołocone, krzewy źle owocują, a zimą mogą przemarzać. Oprócz tego wielkopąkowiec porzeczkowy przenosi groźną chorobę wirusową - rewersję porzeczki czarnej. Szkodliwość wielkopąkowca wiąże się także z jego dużą zdolnością rozprzestrzeniania się - wraz z prądami powietrza może pokonywać duże odległości i porażać nowe rośliny. Dlatego przed kwitnieniem porzeczki, zbieram i palę uszkodzone pąki oraz wycinam i palę całe pędy lub krzewy z porażonymi pąkami. Trzeba to zrobić zanim wyjdą z nich szkodniki.

Następnie robię kilka kroków w kierunku malin. U tych krzewów można zaobserwować galasowate narośla na pędach. Są to miejsca zimowania i żerowania larw szkodników. Przyczyną zniekształceń może być pryszczarek malinowiec lub galasówka maliniak. Gąsienice przeziernika malinowca drążą natomiast tunele w pędach wyjadając ich rdzeń, a uszkodzone pędy przestają rosnąć i z czasem zasychają. W celu usunięcia szkodników z krzewów porażone pędy wycina się i pali.

W tym okresie warto też przyjrzeć się śliwom. Śliwy są obecnie w fazie białego pąka, kiedy to rozpoczyna się wylęg larw z zimowych jaj przędziorka owocowca. Jaja przędziorka można zauważyć na cieńszych gałęziach i pędach. Najwięcej jaj znajduje się wokół pąków, krótkopędów oraz na granicy 2-3 letnich przyrostów. W czasie dużego porażenia drzewka, jaja przędziorków mogą tworzyć rozległe czerwone plamy na pędach. Larwy opuszczające zimowe jaja są bardzo aktywne. Szybko i sprawnie rozprzestrzeniają się na młode, delikatne liście i rozpoczynają żer przeważnie na ich spodniej stronie. Żerowanie przędziorka objawia się na górnej stronie liści poprzez drobne, żółtobiałe cętki. Natomiast na dolnej stronie liści widoczne są maleńkie czerwone roztocza. Przędziorki wysysają sok z komórek, powodując szarzenie i srebrzenie się liści.

Zwalczanie przędziorka owocowca można rozpocząć już wczesną wiosną, zanim szkodniki wylęgną się z jaj zimowych. Wtedy najlepiej zastosować jeden z preparatów olejowych np. wspomniany już wcześniej Emulpar 940 EC, Promanal 60 EC lub Treol 770 EC. W późniejszym okresie do oprysku należy wykorzystać jeden z akarycydów (środków przędziorkobójczych) np. Magus 200 SC w proporcji 1 ml środka na 1 litr wody.

szkodniki drzew i krzewów owocowychSzkodniki drzew i krzewów owocowych - zdjęcia, opisy, zwalczanie
Co roku, mimo właściwej pielęgnacji, rośliny sadownicze mogą być atakowane przez liczne szkodniki powodujące pogorszenie plonów i osłabienie roślin. Skuteczność walki ze szkodnikami zależy od wyboru odpowiedniej metody i sposobu zwalczania, ograniczając ewentualne użycie środków chemicznych. Poznaj najlepsze metody zwalczania szkodników drzew i krzewów owocowych. Więcej...

Następnie idę do sadu jabłoniowego. Liście na wierzchołkach pędów sprzędzione są w gniazda, wewnątrz których są gąsienice. Są to zwójkówki (np. płatkówka pstrocineczka, wydłubka oczateczka). Lista insektycydów polecanych do zwalczania zwójkówek liściowych jest długa. Znacznie rozszerzył się asortyment skutecznych i jednocześnie selektywnych insektycydów, którymi można zwalczać zwójkówki. Do oprysku przeciwko tym szkodnikom polecany jest np. Mospilan 20 SP.

Z drzew jabłoni usuwam także uschnięte, zmumifikowane owoce, które pozostały po poprzednim sezonie, jako pozostałości po brunatnej zgniliźnie drzew ziarnkowych. Zeszłoroczne "mumie", jeżeli ich nie usunięmy, staną się źródłem pierwotnego zakażenia tegorocznych owoców. Następnie po opadzie czerwcowym jabłonie trzeba będzie także opryskać preparatami przeciwko tej chorobie. Można zastosować Kaptan Zawiesinowy 50 WP (średnio 5g preparatu na 1 litr wody) lub Miedzian 50 WP (3g preparatu na 1 litr wody).

Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych wymaga regularnego zwalczania, gdyż nie zwalczana powoduje duże straty w plonie. Na dojrzewających owocach pojawiają się brunatne, gnilne, powiększające się plamy, które z czasem obejmują cały owoc. Na gnilnych plamach tworzą się liczne, białe, ułożone koncentrycznie grudki. Zgniłe owoce marszczą się, zasychają i mogą pozostawać na drzewie jako tzw. "mumie". Mogą także opadać na ziemię. W czasie transportu i przechowywania zainfekowane owoce mogą masowo gnić. I niestety - porażone owoce nie nadają się do spożycia.

choroby drzew owocowychChoroby drzew owocowych - opisy, zdjęcia, zwalczanie, opryski
Choroby drzew owocowych mogą być powodowane przez grzyby, bakterie i wirusy. Czasem przyczynami chorób mogą być również czynniki nieinfekcyjne, takie jak błędy w nawożeniu, czy niekorzystne warunki uprawy. Typowymi objawami chorób są przebarwienia, zniekształcenia i więdnięcie roślin. Zobacz zdjęcia i opisy chorób drzew owocowych i poznaj metody ich zwalczania. Więcej...

Ostatnim punktem mojego wiosennego obchodu działki jest kwiatowa rabatka. O tej porze roku rosną na niej ciemierniki i tulipany. Na liściach ciemierników zauważyłam rozległe plamy. Są one nieregularne ze strefowo ułożonymi pierścieniami. Porażone liście potem żółkną i zasychają. Takie objawy wywołuje plamistość liści ciemiernika. Porażone liście usuwam i palę. Później trzeba wykonać oprysk fungicydem, np. Dithane NeoTec 75 WG (w proporcji 2,5g preparatu na 1 litr wody) lub Topsin M 500 SC (1 ml środka na 1 litr wody).

Przyglądam się także dokładnie tulipanom. Na liściach widzę żółtawe, z czasem zasychające plamy. Liście są zniekształcone, niektóre mają postrzępione brzegi. Niektóre tulipany wzeszły już z uszkodzonymi liśćmi. Na kwiatach pojawiają się małe nekrotyczne (zasychające) plamki, które stopniowo się powiększają. Wymienione objawy są charakterystyczne dla szarej pleśni tulipana, wywoływanej przez grzyb Botrytis cinerea. Jest to bardzo groźna choroba dla tulipanów, dlatego przystępuję od razu do jej leczenia. Trzeba zastosować preparaty grzybobójcze, np. Topsin M 500 SC (5 ml środka na 1 litr wody), Kaptan 50 WP (średnio 7g preparatu na 1 litr wody), Teldor 500 SC (1 ml środka na 1 litr wody) lub naturalny Biosept Active. W celu wyeliminowania całkowicie tej choroby należy zmienić miejsce sadzenia tulipanów na przyszły sezon. Ważne jest, aby tulipany nie rosły w tym samym miejscu przez wiele lat. Jeżeli w pobliżu tulipanów rosną inne rośliny cebulowe, je też trzeba opryskać w imię zasady "lepiej zapobiegać niż leczyć". W tym celu jednak nie nadużywajmy już chemii. Zapobiegawczo wystarczy Biosept Active, który jest środkiem opartym na ekstrakcie z nasion i miąższu grapefruita.

Aleksandra Dziugan-Smoleń

Przeczytaj również:

kwiecień w ogrodzieKwiecień w ogrodzie
Ten miesiąc wszyscy miłośnicy ogrodów witają z radością. Mamy wiosnę i coraz wyraźniej widać jak budzi się przyroda. Jak sama nazwa miesiąca wskazuje, jest to miesiąc, w którym rozpoczyna się okres kwitnienia wielu roślin. Już niebawem wspaniałymi kwiatami przyozdobione zostaną sady oraz grządki kwiatowe. A jakie są najważniejsze prace ogrodnicze na kwiecień? Więcej...

Topsin M 500 SC - kiedy stosować, dawkowanie, cenaTopsin M 500 SC - kiedy stosować, dawkowanie, cena
Topsin M 500 SC to jeden z najpopularniejszych fungicydów, czyli środków ochrony roślin przeciw chorobom grzybowym, stosowany zarówno w uprawach amatorskich jak i produkcji rolniczej i ogrodniczej. Zobacz jak i kiedy stosować Topsin M 500 SC w ogrodzie działkowym, jakie jest zalecane dawkowanie Topsinu M 500 SC oraz jaka jest cena niewielkich opakowań, dostosowanych do potrzeb upraw amatorskich. Więcej...

Domowe sposoby na mszyceDomowe sposoby na mszyce
Naturalne domowe sposoby na mszyce to rozwiązanie dla wszystkich tych osób, które unikają stosowania chemicznych środków ochrony roślin. Mszyce to uciążliwe i bardzo powszechne szkodniki. Występują w ogrodach ozdobnych, na warzywach, a nawet na kwiatach domowych. Mszyce wysysają soki z roślin, zanieczyszczają je spadzią i przenoszą groźne wirusy. Dlatego ważna jest szybka reakcja i zwalczenie mszyc, gdy tylko się pojawią. Więcej...