Chrabąszcz majowy - opis, zdjęcia, zwalczanie

Chrabąszcz majowy licznie pojawia się wśród drzew w ciepłe wiosenne wieczory. Jest powszechnie występującym szkodnikiem drzew owocowych i ozdobnych oraz upraw warzyw, truskawek i trawników. Dorosłe chrabąszcze oraz ich larwy, zwane pędrakami, są bardzo żarłoczne przez co powodują duże straty w uprawach. Upewnij się jak wygląda chrabąszcz majowy i jego larwy (pędraki), w czym pomoże Ci opis tego szkodnika i zdjęcia, a także dowiedz się jak zwalczać chrabąszcza majowego i pędraki, aby uratować swój ogród zanim będzie za późno!

Chrabąszcz majowy
Chrabąszcz majowy - osobnik dorosły. Fot. pixabay.com

Agnieszka Lach

Sekrety zwalczania chrabąszcza majowego zdradza nam mgr inż. Agnieszka Lach, absolwentka Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Na co dzień zawodowo zajmująca się pielęgnacją i aranżacją roślin. Autorka wielu ciekawych artykułów poradnikowych o tematyce ogrodniczej oraz ekspertka na forum ogrodniczym.

Chrabąszcz majowy - opis

Jak wygląda chrabąszcz majowy?

Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) jest chrząszczem (Coleoptera), należącym do rodziny żukowatych (Scarabaeidae). Dorosłe osobniki osiągają wielkość 20-30 mm. Ich ciało jest owalne, barwy czarnej, na stronie grzbietowej pokryte brunatno-brązowymi, lekko omszonymi pokrywami pierwszej pary skrzydeł. Na głowie chrabąszcza majowego znajduje się para czułek o charakterystycznym wachlarzowatym kształcie. Największym zagrożeniem dla upraw są larwy chrabąszcza majowego, czyli pędraki. Są one białożółte, grube i pałąkowato wygięte. Ich ciało może dorastać do 6 cm długości. Dorosłe osobniki i pędraki zimują głęboko w ziemi (na głębokości 1 m).

Pędraki, larwy chrabąszcza majowego
Pędraki, larwy chrabąszcza majowego. Fot. ©Agnieszka Lach

Szkodliwość chrabąszcza majowego w ogrodzie

Dorosłe chrząszcze wychodzą na powierzchnie ziemi w kwietniu lub maju. Zaczynają w tym czasie objadać młode liście drzew. Przy bardzo silnej inwazji może dojść nawet do ogołocenia całych drzewek z liści (gołożerów).

Z kolei larwy chrząszcza majowego żerują w glebie, podgryzając korzenie roślin, co prowadzi do rozmaitych szkód, takich jak:

  • wypadanie rozsady
  • więdnięcie i zamieranie wschodzących roślin
  • głębokie wyżerki w korzeniach marchwi, buraków i bulwach ziemniaków
  • uszkodzenia korzeni drzew owocowych, co prowadzi do zasychania pojedynczych gałęzi, a czasem całych drzewek
  • wiosną i latem podgryzanie korzeni trawy, prowadzące do placowego więdnięcia i zamierania murawy

Cykl rozwojowy chrabąszcza majowego

Cykl rozwojowy chrabąszcza majowego jest długi, trwa aż 4-5 lat. Wiosną (kwiecień-maj) dorosłe osobniki opuszczają miejsce swojego zimowania i wylatują do pobliskich zadrzewień. Wśród koron drzewek zaobserwować można chmary latających chrząszczy. Nazywamy to rójką i trwa ona 6 tygodni. Zapłodnione samice zakopują się w ziemi, gdzie składają jaja. Po 6 tygodniach z jaj wylegają się larwy, które początkowo żerują płytko w ziemi, odżywiając się rozkładającymi się resztkami roślinnymi. W drugim roku życia larwy żerują w strefie korzeniowej roślin, podgryzając ich korzenie. Najbardziej żarłoczne są w trzecim roku rozwoju, a szczególnie w maju i czerwcu. W tym czasie wyrządzają największe szkody. Czwarty rok życia pędraków do czas przepoczwarzania. W sierpniu czwartego roku z poczwarek wylegają się dorosłe chrabąszcze, które pozostają w spoczynku w glebie aż do wiosny. Nasilenie rójek następuje co 4 lata, ale co roku roją się chrząszcze z różnych lat.

Chrabąszcz majowy
Chrabąszcz majowy - osobnik dorosły. Fot. pixabay.com

Zwalczanie chrabąszcza majowego

Skuteczna walka z chrabąszczem majowym opiera się na zwalczaniu zarówno dorosłych osobników, jak i żyjących w glebie larw. Ze względu na ograniczoną ilość preparatów do zwalczania chrabąszczy, największą rolę w walce z tymi szkodnikami odrywają metody agrotechniczne.

1. Strząsanie chrząszczy z drzew i krzewów
Wiosną, podczas wylotu, dorosłe chrabąszcze obsiadają gałęzie pobliskich drzewek. Wczesnym rankiem, gdy owady są odrętwiałe po chłodzie nocy, należy strząsać je z gałązek. Wcześniej pod drzewami rozkładamy płachty, z których łatwo zbiera się strząśnięte owady.

2. Głęboka orka i wysiew gryki
Pędraki licznie występują w glebach na nieużytkach. Jeśli kupiliśmy działkę na takim terenie, należy ją kilkakrotnie głęboko przeorać. Wydobyte na powierzchnię pędraki nie są w stanie ponownie zakopać się w ziemi i stają się łatwym celem dla ptaków. Przed posadzeniem i posianiem pierwszych roślin, warto w pierwszym roku posiać na przeoranym terenie grykę. Zawiera ona taniny, które wpływają niekorzystnie na rozwój pędraków.

3. Stosowanie środków owadobójczych
Do uprawy warzyw z siewu oraz do zakładania trawników należy stosować nasiona zaprawiane środkami owadobójczymi. Żerujące w wysokich koronach drzew chrabąszcze zwalcza się także przy użyciu środków chemicznych, np. Karate Zeon 050 CS czy Mospilan 20 SP. Należy jednak pamiętać o szkodliwości takich oprysków również dla owadów pożytecznych. Skuteczność oprysków chemicznych jest ograniczona, gdyż nie zwalczają one larw żerujących w glebie, a jedynie dorosłe chrząszcze żerujące w koronach drzew.

Dlatego uzupełniająco warto zastosować doglebowo naturalny preparat Biomass Sugar. Jest to produkt odpadowy, pochodzący z trzciny cukrowej, ograniczający rozwój pędraków, czyli larw chrabąszcza majowego, żerujących w ziemi. Można go stosować na trawniki, a także w uprawie roślin ozdobnych, owocowych i w ogrodach warzywnych.

Biomass Sugar - niezawodny sposób na pędraki i nicienie
Jeżeli do tej pory wydawało Ci się, że pokonanie uciążliwych chrząszczy i ich larw żerujących w ziemi (czyli pędraków) metodami naturalnymi było niemożliwe, a wykonywane opryski mało skuteczne, koniecznie powinieneś sięgnąć po Biomass Sugar. Zobacz jak działa Biomass Sugar, kiedy go stosować oraz jakie są opinie o Biomass Sugar wśród innych ogrodników. Więcej...

Na 25 m² stosujemy 150 ml preparatu rozcieńczonego w 10 l wody. Glebę na całej działce polewamy przygotowaną mieszanką. Robimy to w pochmurny, deszczowy dzień. Po zakończonym zabiegu, teren polewamy samą wodą, aby ułatwić dotarcie preparatu do głębszych warstw ziemi, gdzie znajdują się pędraki. Zabieg powtarzany co dwa tygodnie. Najkorzystniej zabieg preparatem Biomass Sugar wykonać wiosną (kwiecień-maj) lub w drugiej połowie sierpnia. W tych okresach pędraki znajdują się najpłycej i możemy mieć pewność, że preparat do nich dotrze. Preparat Biomass Sugar należy stosować co roku, aby systematycznie likwidować nowe pokolenia chrabąszczy.

Biomass Sugar w korzystnej cenie w opakowaniach do zastosowania w ogrodach można zamówić w naszym sklepie. Gorąco polecam!

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

Pędraki w trawniku - zwalczanie, jaki środek na pędraki
Pędraki, czyli larwy chrząszczy żerujące w ziemi, to bardzo uciążliwe szkodniki uszkadzające trawnik. Pędraki przyczyniają się do żółknięcia i usychania trawy oraz stopniowego obumierania darni. Zobacz skąd się biorą pędraki w trawniku, jaka jest ich szkodliwość i jak się upewnić czy Twój trawnik niszczą właśnie pędraki. Oto najlepsze sposoby na zwalczanie pędraków w trawniku! Więcej...

ogrodnica niszczylistkaOgrodnica niszczylistka - zwalczanie chemiczne i ekologiczne
Ogrodnica niszczylistka (Phyllopertha horticola) to chrząszcz, który uszkadza liście i kwiaty, największe szkody wyrządzając w roślinach sadowniczych i różach. Szkodliwe są też pędraki, czyli larwy tego chrząszcza, które uszkadzają korzenie roślin. W ogrodach najwięcej zniszczeń powodują w truskawkach. Zobacz jak rozpoznać tego wroga ogrodowych roślin i poznaj sposoby na ekologiczne i chemiczne zwalczanie ogrodnicy niszczylistki. Więcej...

Opuchlaki - szkodniki wygryzające dziury w liściach
W czasie sezonu wegetacyjnego w naszych ogrodach i na tarasach zauważyć możemy owalne dziury wygryzione w liściach. Ich sprawcami mogą być opuchlaki, chrząszcze żerujące na wielu różnych roślinach, najczęściej jednak na roślinach grubolistnych. Bardzo często opuchlaki można zaobserwować na cisach, azaliach i różanecznikach. Korzenie roślin mogą być zaś uszkadzane przez larwy tych chrząszczy. Jak sobie poradzić z tymi szkodnikami roślin? Więcej...

Opracowano na podstawie: P. Chohura, Katalog najczęstszych szkodników. Pędraki, Wydanie specjalne Mam Ogród. Szkodniki w ogrodzie nr 2/2015, str. 44; S. Ignatowicz, Pędraki i drutowce – szkodniki glebowe, Działkowiec Nr 5 (705), str. 68-69. Fot. pixabay.com oraz ©Agnieszka Lach.