Opuchlaki - szkodniki wygryzające dziury w liściach

W czasie sezonu wegetacyjnego w naszych ogrodach i na tarasach zauważyć możemy owalne dziury wygryzione w liściach. Ich sprawcami mogą być opuchlaki, chrząszcze żerujące na wielu różnych roślinach, najczęściej jednak na roślinach grubolistnych. Bardzo często opuchlaki można zaobserwować na cisach, azaliach i różanecznikach. Korzenie roślin mogą być zaś uszkadzane przez larwy tych chrząszczy. Jak sobie poradzić z tymi szkodnikami roślin? Zobacz jakie są objawy żerowania opuchlaków oraz jak wygląda zwalczanie opuchlaków w ogrodzie!

opuchlaki - dziury w liściach rododendrona
Dziury w liściach rododendrona wygryzione przez opuchlaki

Opuchlaki to owady z rzędu chrząszczy, których dorosłe osobniki osiągają do 11 mm długości. Rośliny ogrodowe najczęściej zasiedlają: Opuchlak truskawkowiec (Otiorhynchus sulcatus), Opuchlak rudonóg (Otiorhynchus ovatus), Opuchlak pstrokacz (Otiorhynchus singularis) lub Opuchlak lilakowiec (Otiorhynchus rotundatus). Nie ma specjalnie co rozpisywać się nad różnicami pomiędzy tymi chrząszczami, gdyż zarówno zniszczenia przez nie powodowane, jak i metody ich zwalczania są identyczne.

Zniszczenia powodowane przez opuchlaki dość łatwo rozpoznać. Dorosła forma owada, która jest aktywna nocą, uszkadza nadziemną część rośliny przez wygryzanie dziur w liściach, zaczynając od ich krawędzi. Także larwy opuchlaków powodują widoczne po pewnym czasie szkody. Rośliny przez nie zaatakowane wyglądają początkowo jakby podsychały, a następnie marnieją i przeważnie obumierają. Larwy są żółtawobiałe i wyżerają miękką skórkę korzeni oraz podstawę pnia. Po wyjęciu rośliny z gleby łatwo zauważyć uszkodzenia korzeni spowodowane przez larwy jak również i same larwy, które bez problemu wypatrzymy gołym okiem.

Chrząszcze te bardzo licznie i łatwo się rozmnażają (dzieworodnie, a zatem samiec nie jest potrzebny). Z licznych jaj złożonych przez samicę wykluwają się larwy. Nieraz po wyjęciu rośliny z gleby w ziemi można jednocześnie zauważyć różne stadia rozwojowe (np. larwy z nogami i bez). Jeśli chrząszcze zaatakują nasze rośliny w pomieszczeniu należy pamiętać, że w tak sprzyjających warunkach pozostają aktywne przez cały rok i nie przestają się rozwijać. W ogrodach zaś dorosłe chrząszcze pojawiają się od maja lub czerwca i żerują do jesieni. Zimują natomiast w postaci larw.

Opuchlaki wygryzają w liściach zatoki, zaczynając od krawędzi liścia
Opuchlaki wygryzają w liściach zatoki, zaczynając od krawędzi liścia

Zwalczanie opuchlaków jest dość trudne z racji, że łatwo się rozmnażają i jednocześnie mogą występować różne stadia rozwojowe tych chrząszczy. Jeżeli na liściach zauważymy tylko pojedyncze chrząszcze, a uszkodzenia na roślinach będą niewielkie, eliminację tego szkodnika możemy zacząć od ekologicznego odławiania. W tym celu wokół zaatakowanych roślin, tuż przy pniu, rozkłada się deski. Ponieważ opuchlak żeruje tylko w nocy, a w dzień szuka dogodnej dla siebie kryjówki - tak rozłożone deski mogą mu za nią posłużyć. Dzięki temu szybko wyłapiemy szkodniki, będzie to wygodne zarówno dla nas jak i mało uciążliwe dla roślin. Można także użyć pustych ciemnych naczyń, które wypełnimy gałązkami cisa (jest to lubiana przez opuchlaki roślina, która zwabi je do naczyń). Należy je rozstawić w pobliżu roślin.

Opuchlak truskawkowiec
Opuchlak truskawkowiec - popularny szkodnik truskawki, azalii i różaneczników

Bardzo często jednak takie wyłapywanie nie wystarcza i trzeba sięgnąć po środki ochrony roślin. Zresztą w okresie wiosennym zazwyczaj opryski są zalecane natychmiast po zauważeniu pierwszych chrząszczy lub uszkodzonych liści aby szkodniki zniszczyć zanim złożą jaja. Do oprysków najczęściej zalecany jest preparat o działaniu kontaktowym Fastac 100 EC lub Mospilan 20 SP. Oprysk roślin wykonuje się wieczorem, gdy chrząszcze wyruszają na żer.

Zwalczając formę dorosłą powinniśmy jednocześnie pamiętać o zwalczaniu larw żerujących na korzeniach, ponieważ to właśnie one są największym wrogiem rośliny. Można do tego celu użyć preparatów biologicznych: Larvanem lub Nemasys F. Oba zawierają gatunki nicieni nieszkodliwych dla roślin, a zabójczych dla larw opuchlaków. Preparaty te najlepiej zastosować w miesiącach: kwiecień, maj lub sierpień, wrzesień. Miesza się je z wodą o temperaturze 15-20°C i po przelaniu do konewki starannie rozprowadza w strefie bryły korzeniowej rośliny. Nicienie wnikają do ciała larwy przez otwory zwane przetchlinkami, a następnie uwalniają bakterie, które powodują w ciągu kilku godzin śmierć owada. Warto jednak zauważyć,że oba w/w preparaty są dostępne zazwyczaj w dużych dawkach, do zastosowania w produkcji towarowej. Najmniejsze opakowania są na ok. 100 m² i kosztują ok 100 zł.

Biomass Sugar - niezawodny sposób na pędraki i nicienie
Jeżeli do tej pory wydawało Ci się, że pokonanie uciążliwych chrząszczy i ich larw żerujących w ziemi (czyli pędraków) metodami naturalnymi było niemożliwe, a wykonywane opryski mało skuteczne, koniecznie powinieneś sięgnąć po Biomass Sugar. Zobacz jak działa Biomass Sugar, kiedy go stosować oraz jakie są opinie o Biomass Sugar wśród innych ogrodników. Więcej...

Jeżeli problem opuchlaków dotyczy pojedynczych roślin doniczkowych, zakup preparatu z nicieniami za 100 zł się nie opłaca. Wówczas nieraz lepiej pozbyć się roślin ze szkodnikami lub podlać je tym samym preparatem, co do oprysków, czyli Fastac 100 EC lub Mospilan 20 SP. Zabieg zazwyczaj trzeba kilkakrotnie powtórzyć.

Na koniec moja uwaga - opuchlaki bardzo łatwo przywlec wraz z kupowanymi roślinami, szczególnie z gatunkami roślin produkowanymi masowo, jak chryzantemy czy azalie. Dlatego przed zakupem obejrzyjmy dokładnie rośliny i unikajmy kupowania roślin w marketach, gdzie stoją one w dużych skupiskach, jedna przy drugiej, i szkodniki łatwo mogą sobie między nimi wędrować.

Polecone w artykule środki do zwalczania opuchlaków można zamówić w naszym sklepie. Gwarantujemy wysoką jakość produktów, niskie ceny oraz szybką wysyłkę.

Katarzyna Bańcerowska

Przeczytaj również:

Choroby i szkodniki truskawek - objawy, zdjęcia, zwalczanie
Truskawki są bardzo lubianymi owocami. Rośliny te mogą być uprawiane w ogrodach ale też w doniczkach na balkonach i tarasach. Trudno się zatem dziwić, że tak chętnie decydujemy się na własną uprawę truskawek. Warto jednak poznać choroby i szkodniki truskawek, które mogą sprawić nam kłopoty. Zobacz jakie są objawy występowania chorób i szkodników truskawek oraz jak prowadzić ich zwalczanie. Oto sprawdzone sposoby na zdrowe truskawki! Więcej...

szkodniki rododendronówSzkodniki rododendronów
Szkodniki rododendronów pojawiają się najczęściej w trakcie sezonu wegetacyjnego, powodując liczne zniszczenia - plamy i dziury wygryzione w liściach, przebarwienia i zniekształcenia pędów i liści rododendronów. Niektóre szkodniki rododendronów, takie jak mszyce, bardzo licznie obsiadają rośliny. Jak sobie z nimi radzić i jak zapobiegać pojawianiu się szkodników na rododendronach? Oto skuteczne metody zwalczania szkodników rododendronów. Więcej...

ogrodnica niszczylistkaOgrodnica niszczylistka - zwalczanie chemiczne i ekologiczne
Ogrodnica niszczylistka (Phyllopertha horticola) to chrząszcz, który uszkadza liście i kwiaty, największe szkody wyrządzając w roślinach sadowniczych i różach. Szkodliwe są też pędraki, czyli larwy tego chrząszcza, które uszkadzają korzenie roślin. W ogrodach najwięcej zniszczeń powodują w truskawkach. Zobacz jak rozpoznać tego wroga ogrodowych roślin i poznaj sposoby na ekologiczne i chemiczne zwalczanie ogrodnicy niszczylistki. Więcej...

Opracowano na podstawie: T. Schuster, Choroby roślin, Hachette, 2011, str. 108 oraz Niebezpieczni pożeracze liści, Mój Piękny Ogród, Wydanie specjalne, Nr 1/2008, str. 50. Fot. Katarzyna Bańcerowska (obgryzione liście), prawa autorskie zastrzeżone; Denny Bruck (opuchlak truskawkowiec), zdjęcie publikowane jako własność publiczna, źródło: Wikimedia Commons.