Róże jesienią - pielęgnacja, sadzenie, okrywanie, cięcie

Róże jesienią wymagają szeregu zabiegów pielęgnacyjnych, związanych z zabezpieczeniem tych roślin na zimę. Jesień to także doskonała pora aby posadzić w ogrodzie nowe sadzonki róż lub przesadzić róże już w nim rosnące. Jak przygotować róże do zimy oraz jak postępować podczas jesiennego sadzenia róż podpowiada Pan Przemysław, doświadczony hodowca róż i ekspert na naszym forum.

róże jesienią
Róże jesienią wymagają szczególnej troski. Całe lato cieszyły
nas swoimi kwiatami, a teraz musimy przygotować je do zimy.

Od wiosny do jesieni na naszym forum pojawiał się jako ekspert Pan Przemysław Martyniak, z zamiłowania wieloletni producent krzewów róż. Sam różami zajmuje się od 12 lat, a jego rodzinna tradycja produkcji tych pięknych krzewów sięga ponad 50 lat. Po zakończeniu dyżurów Pana Przemysława do naszej redakcji dotarły dodatkowe pytania czytelników dotyczące jesiennego sadzenia róż i postępowania z tymi krzewami w okresie przedzimowym. Poprosiłem zatem naszego eksperta o odpowiedzi na najczęściej powtarzające się pytania o róże.

Jak sadzić róże jesienią?

Jesień to doskonała pora na posadzenie nowych róż w ogrodzie. Można także przesadzać starsze krzewy róż na nowe stanowiska. Przesadzanie róż w tym okresie pozwala zminimalizować ryzyko uszkodzenia krzewów oraz ułatwia ich przyjęcie się w nowym miejscu uprawy. Za jesiennym sadzeniem róż przemawia też duży wybór sadzonek tych krzewów o tej porze roku.

Aby wybrać odpowiednią metodę sadzenia róż jesienią, przede wszystkim należy wyróżnić różnorodność zakupywanych sadzonek. Jesienią dostępne są róże z odkrytymi korzeniami, róże z owiniętymi korzeniami (w kapersach), róże z bryłą korzeniową oraz róże w pojemnikach. Sposób sadzenia różnych typów sadzonek róż jest odmienny.

Jak sadzić róże z odkrytymi korzeniami i róże w kapersach?
Najpopularniejsze jesienią są róże sprzedawane z odkrytymi korzeniami. Nie tylko ze względu na ich świeżość (są wykopywane prosto z gruntu) ale również ze względu na ich atrakcyjną cenę. Róże takie sadzimy zwykle od końca września do pierwszych przymrozków. Można sadzić również wiosną, ale ostateczny termin sadzenia to koniec kwietnia. Późniejszy termin może spowodować, że takimi różami będziemy musieli się uważniej zajmować. Jeśli sadzimy wiosną to należy pamiętać o tym, żeby odpowiednio zwilżyć roślinę. Przed posadzeniem najlepiej na kilka godzin zanurzyć je w wodzie. Jesienią ten zabieg nie jest wskazany!

Zapamiętaj! Jeżeli róże z odkrytymi korzeniami sadzimy jesienią, nie jest wskazane wcześniejsze moczenie sadzonek.

róże jesienią - sadzenie
Jesienią możemy sadzić róże z odkrytym korzeniem. Dołek, w którym
posadzimy różę musi być na tyle duży, by korzenie nie zawijały się.

Jak sadzić róże z bryłą korzeniową?
U tych róż bryła korzeniowa jest wystarczająco wilgotna, więc moczenie w wodzie nie jest konieczne. Dobrze jest natomiast podlać roślinę bezpośrednio po posadzeniu i okopczykować.

Jak sadzić róże w pojemnikach?
Tego rodzaju róże zwykle dostaniemy u dużych producentów. Takie rośliny sprzedawane są przez cały rok i także jesienią można je sadzić. Pamiętajmy aby sprawdzić, czy bryła korzeniowa jest wystarczająco rozwinięta. Wystarczy podnieść różę z doniczką delikatnie chwytając za szyjkę. Jeśli podniesie się cała doniczka to bryła jest wystarczająca.

Jak i gdzie sadzić róże jesienią?
Wybór miejsca sadzenia, to również istotna sprawa. Najlepsze stanowisko dla róż to miejsce dobrze nasłonecznione i przewiewne o wysokiej zawartości humusu w glebie. Róże potrafią się dość głęboko ukorzeniać, z tego względu dobrze będzie jeśli gleba będzie głęboko uprawiona (niezbyt zbita). Róże preferują gleby próchniczne i piaszczysto-gliniaste. Jeśli gleba jest zbyt luźna możemy dodać do niej kompost. Natomiast jeśli gleba jest zbyt zbita, można ją rozluźnić piaskiem.

Sadząc róże pamiętajmy o wystarczająco dużym dołku. Dołek powinien być na tyle duży, aby mogły się w nim zmieścić korzenie bez konieczności ich wyginania (lub w przypadku róż w pojemnikach tak, aby cała bryła korzeniowa zmieściła się w dołku). Miejsce szczepienia róży powinno być kilka centymetrów pod ziemią. Pamiętajmy także o dokładnym ugnieceniu ziemi po posadzeniu.

Podczas sadzenia róży jesienią nie stosuje się także środków chemicznych, które mogłyby wpłynąć na możliwość przyjęcia się sadzonek. Jedynie w przypadku kiedy obawiamy się, że miejsce sadzenia jest wyjątkowo zarażone przez choroby, możemy zastosować środek odkażający glebę. Jednak i tak w tym wypadku nie stosuje się takich środków bezpośrednio przed sadzeniem, tylko z kilkutygodniowym wyprzedzeniem.

Czy przycinać korzenie róż przed sadzeniem jesienią?
Zazwyczaj zalecane jest przycinanie wierzchołków korzeni sadzonych róż aby pobudzić korzenie do rozrostu i powiększenia powierzchni bryły korzeniowej. Przez przycięcie korzeni ograniczamy też utratę wody przez roślinę, co ułatwia przyjęcie się nowych sadzonek. Jak przycinać? Na to nie ma jednoznacznej reguły. Po prostu należy lekko przyciąć wierzchołki korzeni.

sadzenie różSadzenie róż
Zalecaną porą sadzenia krzewów róż jest jesień. Krzewy sadzone o tej porze roku łatwiej się ukorzeniają i łatwiej będzie nam je przyciąć. Wiosną zaleca się jedynie sadzenie róż piennych, gdyż sadzone jesienią wymagają dosyć kłopotliwych zabiegów związanych z zabezpieczeniem ich przed mrozami. Oto jak prawidlowo wykonać sadzenie róż. Więcej...

Co zrobić, gdy nie zdążymy posadzić róż przed nadejściem mrozów?
Zwykle nie polecam przechowywania róż na zimę. Wiadomym jest, że jesień to najlepszy okres na sadzenie. Wiosną róże dłużej się przyjmują i praktycznie jeden rok z życia rośliny jest stracony. Ale jeśli nie mamy innego wyjścia, to najlepszym sposobem na przechowanie jest tzw. zadołowanie sadzonek. Wykopujemy dołek pod skosem. Układamy na nim sadzonki, a następnie przysypujemy ziemią prawie całe sadzonki razem z pędami. Zostawiamy jedynie kilka centymetrów ponad ziemią. Jest to najlepsza i sprawdzona metoda.

Innym sposobem może być posadzenie róży w doniczce i przechowanie jej w ciemnym i chłodnym miejscu, pamiętając o częstym podlewaniu tak, aby nie przesuszyć rośliny.

Jak zabezpieczać róże na zimę?

Kopczykowanie róż jesienią
Kopczykowanie zwykle jest konieczne i podstawowe w przypadku róż wielkokwiatowych i rabatowych. Kopczyk, to zwykle 15-20cm warstwa ziemi. Pomaga ona chronić przede wszystkim miejsce okulizacji oraz dolne fragmenty pędów. W przypadku róż rabatowych zalecane jest tworzenie kopczyków z ziemi ogrodowej lub rozłożonego kompostu. Kopczyki zwykle robimy podczas sadzenia róż jesienią. Jeśli przewidywana jest długa jesień, to kopczyki można wykonać później. Trzeba pamiętać tylko, żeby zdążyć przed mrozami.

Warto od razu dowiedzieć się kiedy zdejmować kopczyki. Tutaj trudno przewidzieć, ale zwykle nie powinno się zdejmować ich przed kwietniem. Zbyt wczesne zdjęcie kopczyków spowoduje, że nocne spadki temperatury w kwietniu mogą porazić rośliny.

Okrywanie róż gałęziami i stroiszem
Nie zawsze jest wymagane okrywanie róż jesienią, ale na pewno nie zaszkodzi. W przypadku zimy, groźniejsze dla róż są słońce i wiatr niż spadki temperatur. To właśnie od wiatru i słońca chronimy róże za pomocą świerkowych i jodłowych gałązek. W styczniu i w lutym kiedy często wychodzi słońce pędy zaczynają parować, ale korzenie nie są w stanie uzupełnić braku wody ze zmarzniętej ziemi. Stąd róże zwykle giną nie z powodu srogiej zimy, ale z wysuszenia.

róże jesienią - okrycie na zimę
Jesienią róże trzeba przygotować do nadejścia zimy.

Jak zabezpieczać róże drzewkowe (szczepione na pniu)?
W tym wypadku mamy kilka miejsc do osłonięcia. Pierwszym jest korona drzewka, gdzie zwykle stosuje się worek jutowy. Okrywamy workiem całą koronę oraz zawiązujemy go pod koroną. Wiele osób natomiast zapomina lub nie wie, że róża pienna ma 2 miejsca szczepienia. Tym drugim miejscem jest podstawa pnia. Tam najskuteczniejszy jest kopczyk. Dodatkowo można osłonić cały pień. Dobrą osłoną dla pnia jest np. gąbczasta rurka stosowana często do osłaniania rurek centralnego ogrzewania w domu.

Jak zabezpieczyć róże na pniu przed zimąJak zabezpieczyć róże na pniu przed zimą
Róże na pniu, inaczej też określane jako róże pienne, to formy szczepione przybierające kształt charakterystycznych różanych drzewek. Niestety, choć bardzo ładne, rośliny takie są zazwyczaj wrażliwe na mrozy. Dlatego bardzo ważne jest aby odpowiednio zabezpieczyć róże na pniu przed zimą. Osłony wymaga zarówno podkładka, czyli pieniek takiej róży, jak też zaszczepiona na nim odmiana ozdobna, tworząca koronę różanego drzewka. Więcej...

Jak zabezpieczyć jesienią róże pnące?
W wypadku tej grupy róż okrywanie jest najbardziej pracochłonne. Pojedyncze egzemplarze pnących róż możemy osłonić tak jak pozostałe róże - przy pomocy gałązek świerku, juty lub agrowłókniny. Trudniejsze jest osłonięcie róż rosnących przy ścianach budynku. Można zastosować okrywanie całej ściany przy pomocy słomianej maty, lub dużego rozmiaru worków jutowych i innego materiału. Taka zasłona najskuteczniej ochroni róże przed wiatrem i słońcem w zimie. Tak samo można zabezpieczyć róże na pergoli.

Których róż nie okrywać jesienią?
Zimowej ochrony potrzebuje większość odmian uprawianych w polskim klimacie. Są natomiast odmiany, które wyjątkowo dobrze sobie radzą z mrozami. Są to przede wszystkim róże dzikie, historyczne, parkowe i pnące kwitnące raz w sezonie. Są oczywiście wśród nich wyjątki, dlatego nie jest to sztywna reguła. Wyjątki są też u róż wielkokwiatowych, gdzie istnieją odmiany bardziej odporne. Warto sugerować się wtedy danymi podawanymi przez producentów. Przykładami odmian lepiej radzących sobie w naszym klimacie są: 'Alba Meidiland', 'Alchymist', 'Amber Cover', 'Blaze Superior', 'Mister Lincoln', 'Montezuma', 'Rosarium Uetersen'.

Zabezpieczenie róż na zimę - okrywanie, kopczykowanie, przycinanieZabezpieczenie róż na zimę - okrywanie, kopczykowanie, przycinanie
Zabezpieczenie róż na zimę jest zazwyczaj koniecznością, gdyż krzewy te nie są wystarczająco mrozoodporne w naszym klimacie. Dzięki odpowiednio dobranym działaniom, można jednak sprawić, że nasze róże doskonale przetrwają nawet bardzo mroźną zimę. Zobacz jak najlepiej zabezpieczyć róże na zimę, kiedy i w jaki sposób należy je okryć, czy wskazane jest przycinanie róż na zimę. Więcej...

Czy przycinać róże jesienią?

Przed zimą róż zazwyczaj nie powinno się przycinać, gdyż zwiększa się wtedy zagrożenie ze strony silnych mrozów. Przycinając różę odsłaniamy delikatną strukturę pędów. Można jedynie wyciąć bardzo chore pędy, które są niebezpieczne dla rośliny.

Prawidłowe cięcie róż wykonujemy na wiosnę w przypadku róż wielkokwiatowych i rabatowych oraz pnących powtarzających kwitnienie. Natomiast w przypadku róż parkowych i pnących kwitnących raz w sezonie, przycinanie najlepiej wykonać po kwitnieniu. Przycięcie takich róż na wiosnę spowodowałoby znaczne osłabienie kwitnienia w lecie.

Przycinając róże przede wszystkim pamiętajmy o ostrym i czystym sekatorze. Nieostry sekator spowoduje tylko rany, przez które łatwo mogą dostać się mikroorganizmy powodujące choroby. Cięcie wykonujemy zwykle ok. 0,5cm nad pąkiem liściowym.

Zasada wiosennego cięcia jest przeważnie taka sama. Całkowicie wycinamy chore, cienkie i zbyt stare pędy. Skracamy natomiast zdrowe pędy. Róże wielkokwiatowe i rabatowe przycinamy do 1/3 wysokości. Parkowe powtarzające kwitnienie do 1/2 wysokości.

Przeczytaj także:

jak ciąć różeJak ciąć róże?
Jednym z podstawowych zabiegów, który jest niezbędny przy uprawie większości odmian, jest prawidłowe cięcie. Chodzi tutaj nie tylko o odpowiednie skrócenie pędów tuż po posadzeniu rośliny na miejsce stałe, ale także późniejsze ukształtowanie struktury krzewu, dzięki czemu róże będą rokrocznie niezawodnie kwitły. Więcej...

róże - chorobyRóże - choroby
Róże to wspaniale kwitnące krzewy, bardzo chętnie uprawiane w ogrodach. Najczęściej spotykane są róże rabatowe i wielkokwiatowe, którym zagrażają głównie dwie choroby - mączniak prawdziwy i czarna plamistość róży. Ale lista chorób atakujących róże jest o wiele dłuższa. Zobacz jak rozpoznawać choroby róż oraz jak wyleczyć niedomagające rośliny. Więcej...

róże - szkodnikiRóże - szkodniki
Szkodniki atakujące róże najczęściej uszkadzają liście, pędy lub pąki kwiatowe. Czasem objawy występowania, takie jak dziury wygryzione w liściach, łatwo rozpoznać i przypisać szkodnikowi. Czasem jednak objawami występowania szkodnika są plamki albo odbarwienia liści, które łatwo pomylić z chorobą. Dowiedz się jak rozpoznawać szkodniki występujące na różach i jak je zwalczać w ogrodach. Więcej...