Starce - wspaniałe rośliny doniczkowe

Starzec (Senecio) to rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych (Asteraceae), liczący ponad 1000 gatunków. Rośliny z tego rodzaju występują na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. Wśród nich znajdziemy piękne rośliny jednoroczne i byliny, podkrzewy i pnącza doskonałe do uprawy ogrodowej i szklarniowej, a także rośliny doniczkowe do uprawy w domu.


Starzec Rowleya jest sukulentem o zwisających pędach i niezwykłych, kulistych liściach. Doskonała roślina do uprawy w doniczkach wiszących.


Starzec bluszczolistny może piąć się po podporach, a jego dodatkową ozdobą są pojawiające się zimą kwiaty.


Mieszaniec Pericallis x hybrida, dawniej uznawany za starca, jest zdobiony przez piękne, różnobarwne kwiaty, przypominające kwiaty margerytek.

Gatunkiem, który może zainteresować miłośników roślin doniczkowych bez wątpienia jest starzec Rowleya (Senecio rowleyanus, syn. S. herreanus). Jest to wieloletni sukulent o wiotkich, zwisających pędach i dość niezwykłych, charakterystycznych dla tego gatunku, zielonych, kulistych liściach, przypominających niedojrzałe jagody. Pędy przyozdobione takimi liśćmi wyglądają niczym sznurki z koralami. Roślina ta doskonale nadaje się do uprawy w doniczkach wiszących, z których jej pędy swobodnie zwisają.

Bardzo podobnym gatunkiem jest Senecio citriformis, posiadający niemniej atrakcyjne ulistnienie. Jego liście są kulistowydłużone z ciemniejszą kreską na górnej stronie. Przypominają małe cytrynki, pokryte woskowym nalotem.

Oba w/w gatunki sukulentowe, pochodzące z Afryki, w uprawie doniczkowej wymagają stanowiska słonecznego i dobrze przepuszczalnej ziemi oraz niezbyt obfitego podlewania, przy czym dobrze znoszą okresowe przesuszenie. Nawozić umiarkowanie wyłącznie wiosną i wczesnych latem. Wiosną lub latem rośliny można rozmnożyć z sadzonek pędowych.

Kolejnym, niezwykle atrakcyjnym gatunkiem jest starzec bluszczolistny (Senecio macroglossus). Nazwę taką nadano mu nierzypadkowo, gdyż bardzo podobny jest do bluszczu kanaryjskiego. Jego wijące się, purpurowe pędy, osiągające do 1 m długości, pokryte są mięsistymi, błyszczącymi liśćmi z bladokremowymi prążkami i plamkami. Dodatkową dekorację rośliny stanowią stokrotkowate, biało-żółte kwiaty, pojawiające się zazwyczaj zimą. Roślinę najlepiej prowadzić wokół podpór lub uprawiać w pojemnikach wiszących.

Zdolność do wspinania się po podporach posiada również starzec błyszczący (Senecio mikanioides). W sprzyjających warunkach to wijące się pnącze może osiągać do 2, a nawet 3 m wysokości. Zdobią je mięsiste, zielone liście, z 5 - 7 szerokimi, spiczastymi, promienistymi klapami oraz, pojawiające się jesienią i zimą, duże kwiatostany, złożone z drobnych, żółtych koszyczków kwiatowych.

Oba pnącza warto regularnie przycinać aby zachować ich ładny pokrój. Miejsce ich uprawy powinno być jasne ale nie bezpośrednio nasłonecznione. W okresie zimowym należy podlewać je oszczędniej i zapewnić im chłodniejsze miejsce o temp. od 7 do 10°C. Wiosną zalecane jest przesadzanie do doniczek ze świeżą, dobrze przepuszczalną ziemią, z dodatkiem gruboziarnistego piasku.

Zimą i wczesną wiosną w kwiaciarniach pojawiają się też rośliny sprzedawane jako "cynerarie", a inne stosowane nazwy to starzec purpurowy, starzec cyneraria oraz popielnik. Jak się jednak okazuje, wszystkie te nazwy są błędne, a roślina, dawniej klasyfikowana jako Senecio cruentus, należy do zupełnie innego rodzaju - Pericallis. Jest mieszańcem nieznanego pochodzenia, obecnie klasyfikowanym jako Pericallis x hybrida. Jego największą ozdobą są "margerytkowe" kwiaty, zebrane w baldachogrona, wyrastające w kolistych skupieniach, obrzeżonych przez miękko owłosione, sercowate, duże liście.

Rośliny te dostępne są w dużej gamie odmian, różniących się zarówno kolorem jak i kształtem kwiatów, a także siłą wzrostu. Aby obficie kwitły należy zapewnić im miejsce jasne i dość chłodne, najlepiej o temp. 8 - 10°C. Podlewamy obficie odstałą wodą o temp. pokojowej, wyłącznie na podstawkę (podlewanie po liściach powoduje szybki rozwój szarej pleśni). Nie wolno dopuścić do przeschnięcia podłoża, gdyż roślina szybko zwiędnie i już nie odzyska sił. Choć w naturze są to rośliny wieloletnie, uprawiane w domu nie zakwitną już powtórnie, będąc jedynie chwilową ozdobą. Więcej informacji o cynerariach i ich odmianach można przeczytać na stronie zaprzyjaźnionej encyklopedii roślin, we wpisie Cyneraria mieszańcowa - polecam!

Jak wspomniałem na początku artykułu, wśród starców znajdziemy też gatunki nadające się do uprawy ogrodowej. Najbardziej popularny jest starzec popielny (Senecio cineraria), o którym więcej napisałem na naszym blogu.

Opracowano na podstawie: Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s . 615 oraz B. Błaszczyk, Niestarzejące się starce, Kwiaty, Nr 4/2000, s. 23. Autorami fotografii są: Alberto Salguero (starzec Rowleya), BotBln (starzec bluszczolistny) oraz Fanghong (Pericallis x hybrida), publikacja w oparciu o licencję CC-BY-SA-3.0, źródło: Wikimedia Commons.