Starce - wspaniałe rośliny doniczkowe

Starzec (Senecio) to rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych (Asteraceae), liczący ponad 1000 gatunków. Rośliny z tego rodzaju występują na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. Wśród nich znajdziemy piękne rośliny jednoroczne i byliny, podkrzewy i pnącza doskonałe do uprawy ogrodowej i szklarniowej, a także rośliny doniczkowe do uprawy w domu. Poznaj najciekawsze gatunki i zasady uprawy starców doniczkowych!

Starzec Rowleya
Starzec Rowleya jest sukulentem o zwisających pędach i niezwykłych, kulistych liściach. Doskonała roślina do uprawy w doniczkach wiszących

Gatunkiem, który może zainteresować miłośników roślin doniczkowych bez wątpienia jest starzec Rowleya (Senecio rowleyanus, syn. S. herreanus). Jest to wieloletni sukulent o wiotkich, zwisających pędach i dość niezwykłych, charakterystycznych dla tego gatunku, zielonych, kulistych liściach, przypominających niedojrzałe jagody. Pędy przyozdobione takimi liśćmi wyglądają niczym sznurki z koralami. Roślina ta doskonale nadaje się do uprawy w doniczkach wiszących, z których jej pędy swobodnie zwisają.

Bardzo podobnym gatunkiem jest Senecio citriformis, posiadający niemniej atrakcyjne ulistnienie. Jego liście są kulistowydłużone z ciemniejszą kreską na górnej stronie. Przypominają małe cytrynki, pokryte woskowym nalotem.

Oba w/w gatunki sukulentowe, pochodzące z Afryki, w uprawie doniczkowej wymagają stanowiska słonecznego i dobrze przepuszczalnej ziemi oraz niezbyt obfitego podlewania, przy czym dobrze znoszą okresowe przesuszenie. Nawozić umiarkowanie wyłącznie wiosną i wczesnych latem. Wiosną lub latem rośliny można rozmnożyć z sadzonek pędowych.

Kolejnym, niezwykle atrakcyjnym gatunkiem jest starzec bluszczolistny (Senecio macroglossus). Nazwę taką nadano mu nierzypadkowo, gdyż bardzo podobny jest do bluszczu kanaryjskiego. Jego wijące się, purpurowe pędy, osiągające do 1 m długości, pokryte są mięsistymi, błyszczącymi liśćmi z bladokremowymi prążkami i plamkami. Dodatkową dekorację rośliny stanowią stokrotkowate, biało-żółte kwiaty, pojawiające się zazwyczaj zimą. Roślinę najlepiej prowadzić wokół podpór lub uprawiać w pojemnikach wiszących.

Starzec bluszczolistny
Starzec bluszczolistny może piąć się po podporach, a jego dodatkową ozdobą są pojawiające się zimą kwiaty

Zdolność do wspinania się po podporach posiada również starzec błyszczący (Senecio mikanioides). W sprzyjających warunkach to wijące się pnącze może osiągać do 2, a nawet 3 m wysokości. Zdobią je mięsiste, zielone liście, z 5 - 7 szerokimi, spiczastymi, promienistymi klapami oraz, pojawiające się jesienią i zimą, duże kwiatostany, złożone z drobnych, żółtych koszyczków kwiatowych.

Oba pnącza warto regularnie przycinać aby zachować ich ładny pokrój. Miejsce ich uprawy powinno być jasne ale nie bezpośrednio nasłonecznione. W okresie zimowym należy podlewać je oszczędniej i zapewnić im chłodniejsze miejsce o temp. od 7 do 10°C. Wiosną zalecane jest przesadzanie do doniczek ze świeżą, dobrze przepuszczalną ziemią, z dodatkiem gruboziarnistego piasku.

Zimą i wczesną wiosną w kwiaciarniach pojawiają się też rośliny sprzedawane jako "cynerarie", a inne stosowane nazwy to starzec purpurowy, starzec cyneraria oraz popielnik. Jak się jednak okazuje, wszystkie te nazwy są błędne, a roślina, dawniej klasyfikowana jako Senecio cruentus, należy do zupełnie innego rodzaju - Pericallis. Jest mieszańcem nieznanego pochodzenia, obecnie klasyfikowanym jako Pericallis x hybrida. Jego największą ozdobą są "margerytkowe" kwiaty, zebrane w baldachogrona, wyrastające w kolistych skupieniach, obrzeżonych przez miękko owłosione, sercowate, duże liście.

Starzec Pericallis x hybrida
Mieszaniec Pericallis x hybrida, dawniej uznawany za starca, jest zdobiony przez piękne, różnobarwne kwiaty, przypominające kwiaty margerytek

Rośliny te dostępne są w dużej gamie odmian, różniących się zarówno kolorem jak i kształtem kwiatów, a także siłą wzrostu. Aby obficie kwitły należy zapewnić im miejsce jasne i dość chłodne, najlepiej o temp. 8 - 10°C. Podlewamy obficie odstałą wodą o temp. pokojowej, wyłącznie na podstawkę (podlewanie po liściach powoduje szybki rozwój szarej pleśni). Nie wolno dopuścić do przeschnięcia podłoża, gdyż roślina szybko zwiędnie i już nie odzyska sił. Choć w naturze są to rośliny wieloletnie, uprawiane w domu nie zakwitną już powtórnie, będąc jedynie chwilową ozdobą. Więcej informacji o cynerariach i ich odmianach można przeczytać na stronie zaprzyjaźnionej encyklopedii roślin, we wpisie Cyneraria mieszańcowa - polecam!

Jak wspomniałem na początku artykułu, wśród starców znajdziemy też gatunki nadające się do uprawy ogrodowej. Najbardziej popularny jest starzec popielny (Senecio cineraria), o którym więcej napisałem na naszym blogu.

Przeczytaj również:

Bluszcz doniczkowy - pielęgnacja, rodzaje, choroby
Bluszcz jest popularną rośliną doniczkową. Przekonaj się jak prosta jest pielęgnacja tego dekoracyjnego pnącza. Poznaj jakie są rodzaje bluszczu i czym się charakteryzują. Bluszcz to bardzo dekoracyjna i niedroga roślina, która nadaje się do każdego wnętrza. W poniższym artykule dowiesz się najważniejszych informacji o pielęgnacji i rodzajach bluszczu doniczkowego. Więcej...

Paprocie doniczkowe - pielęgnacja i polecane gatunkiPaprocie doniczkowe - pielęgnacja i polecane gatunki
Wybór gatunków paproci doniczkowych jest bardzo szeroki, jednak nie wszystkie dobrze znoszą warunki panujące w mieszkaniach. Poznaj najlepsze paprocie do uprawy domowej i zobacz jak powinna wyglądać pielęgnacja paproci doniczkowych aby przez wiele lat zdobiły je soczyście zielone, zdrowe liście! Więcej...

Kalanchoe - pielęgnacja w domu, rozmnażanie, odmianyKalanchoe - pielęgnacja w domu, rozmnażanie, odmiany
Kalanchoe jest atrakcyjną rośliną doniczkową, o pięknie zabarwionych kwiatach pojawiających się... zimą! Zobacz jak wygląda prawidłowa pielęgnacja kalanchoe, jakie są najlepsze odmiany tej rośliny i czy możliwe jest amatorskie rozmnażanie kalanchoe w domu. Oto sposoby, dzięki którym Twoje kalanchoe będzie zdrowo rosło i obficie kwitło przez długi czas! Więcej...

Opracowano na podstawie: Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s . 615 oraz B. Błaszczyk, Niestarzejące się starce, Kwiaty, Nr 4/2000, s. 23. Autorami fotografii są: Alberto Salguero (starzec Rowleya), BotBln (starzec bluszczolistny) oraz Fanghong (Pericallis x hybrida), publikacja w oparciu o licencję CC-BY-SA-3.0, źródło: Wikimedia Commons.