kiedy zakada trawnik z siewu?

Zające w ogrodzie. Jak odstraszyć zające i uratować obgryzione drzewo?

Zające w ogrodzie bywają uciążliwymi szkodnikami. Lubią obgryzać korę z drzewek owocowych, powodując znaczne szkody. Problem nasila się zimą, gdy zającom brakuje pokarmu w ich naturalnym środowisku. Aby uniknąć zniszczeń powodowanych przez zające, ogród warto odpowiednio zabezpieczyć przed tymi sprytnymi zwierzętami. Zobacz jak odstraszyć zające z ogrodu oraz, gdyby odstraszanie nie poskutkowało, jak uratować drzewo obgryzione przez zające.

Zające w ogrodzie
Zając szarak w ogrodzie
Fot. depositphotos.com

Jak odstraszyć zające z ogrodu?

1. Właściwe ogrodzenie ogrodu

Aby zabezpieczyć ogród przed zającami niezbędne jest odpowiednie ogrodzenie. Powinno być ono odpowiednio wysokie, co najmniej 1,2 - 1,6 m. Powinno być również podmurowane. Fundament wykopujemy co najmniej 30 cm w głąb ziemi, tak aby zające nie mogły podkopać się po ogrodzeniem. Może również wkopać pod ziemię samą siatkę, na tą samą głębokość.

Ogrodzenie, które skutecznie ochroni ogród przed wizytą zająców, trzeba stworzyć z metalowej siatki o małych oczkach, aby zwierzęta nie mogły jej przegryźć ani przecisnąć się między drutami. Wykorzystać można np. siatkę leśną, popularnie stosowaną do ochrony plantacji ogrodniczych lub zwykłą siatkę ogrodzeniową z małymi oczkami.

2. Pastuch elektryczny

Ogród przez zającami można zabezpieczyć pastuchem elektrycznym. Jest to niskie (45 cm wysokości) ogrodzenie z drutów, które emituje impulsy elektryczne. Zające po zetknięciu z takim ogrodzeniem bardzo szybko uczą się, że dotknięcie przewodu wywołuje nieprzyjemne doznania i zaczynają go unikać. Takie ogrodzenie jest niegroźne dla zdrowia i życia zwierząt.

Pastuch elektryczny składa się z 4 poziomych drutów, rozpiętych na słupkach. Najniższy drut powinien znajdować się nie wyżej niż 7,5 cm nad ziemią. Źródłem zasilania elektrycznego pastucha może być akumulator elektryczny lub sieć elektryczna.

3. Repelenty

Innym sposobem odstraszenia zająców jest zastosowanie zapachowych środków odstraszających, czyli repelentów. Takie środki kupić można w większych centrach ogrodniczych lub zamówić w sklepach internetowych. Do odstraszania zająców zastosować można takie preparaty jak Pellacol 10 PA oraz Repentol 6 PA. Jesienią smaruje się nimi pnie młodych (2-3 letnich) drzewek. Należy nakładać je na suchą korę, w bezdeszczowe dni i przy dodatniej temperaturze. Pokrywanie drzewek preparatem należy powtarzać co roku.

Zające w ogrodzie
Zając w ogrodzie
Fot. pixabay.com

Niektórzy ogrodnicy stosują mniej popularną formę repelentów, a mianowicie zwykle mydła toaletowe. Mydła rozwieszają na drzewkach (w opakowaniach). Zapach mydła, kojarzący się zwierzętom z zapachem ludzi, pomaga utrzymać zające na dystans.

4. Odstraszanie dźwiękiem

Zające są z natury zwierzętami płochliwymi, reagującymi ucieczką na gwałtowny ruch i niespodziewany dźwięk. Wykorzystując tą cechę, możemy rozwiesić na płotach, drzewach lub krzewach szeleszczące torebki foliowe lub puszki, które w wyniki podmuchów wiatru będą hałasować i odstraszać zające. W sklepach dostępne są bardziej profesjonalne urządzenia emitujące takie odgłosy jak ludzkie kroki lub trzask łamanych gałązek. Wykorzystać można też pułapki hukowe. Urządzenia takie reagują na ruch i uruchamiają się w momencie, gdy zwierzę jest w pobliżu.

5. Osłony na drzewka

Mimo odpowiednich zabezpieczeń głodne zające mogą znaleźć drogę do ogrodu i zniszczyć rosnące w nich drzewka. Żeby ustrzec się przed taką sytuacją, pnie młodych drzewek można zabezpieczyć przy pomocy specjalnych osłon. Taką osłoną może być plastikowa tuba, siatka metalowa lub plastikowa, gruba, perforowana folia, czy też chochoł ze słomy. Gdy zające nie będą mogły dostać się do pokarmu, zrezygnują i opuszczą ogród.

Jak zabezpieczyć drzewka owocowe przed zającami
Osłonka chroniąca pień przed obgryzieniem
Fot. depositphotos.com

6. Poletka ogryzowe

Aby odciągnąć uwagę zająców do drzewek owocowych można założyć jesienią w ogrodzie tzw. "poletka ogryzowe". Tworzy się je np. ze ściętych gałęzi drzewek owocowych. Gałęzie rozkłada się na ziemi, w znacznej odległości od drzewek. Pełnią one funkcję karmika, z którego korzystać będą zające. Takie poletko można stworzyć również sadząc wokół płotu jarmuż. Zające mając zimą do wyboru zielone liście i łodygi jarmużu, zrezygnują z kory drzewek. Najlepiej wybierać odmiany jarmużu o długich i grubych łodygach, wtedy pokarmu dla zająców wystarczy na dłużej.

Jak uratować drzewo obgryzione przez zające?

Uszkodzone przez zające drzewo można uratować, pod warunkiem, że zabierzemy się do tego jak najszybciej. Jeżeli rany na pniu są niewielkie, wystarczy je dokładnie oczyścić, usuwając nożem martwą tkankę, a następnie odkazić ranę. Oczyszczone rany zamalowuje się farbą z dodatkiem środka Topsin M 500 SC. Do farby można dodać też repelent. Do leczenia ran na korze zastosować możemy bardziej profesjonalne środki dostępne w sklepach ogrodniczych, takie jak pasta Dendromal-2, która chroni rany przed wnikaniem patogenów i przyśpiesza gojenie. Innym środkiem zabezpieczającym rany jest Tervanol S - Wundbalsam, który tworzy tzw. sztuczną korę. Preparaty nanosimy za pomocą pędzla na suche, oczyszczone i wygładzone miejsce.

Mocno obgryzione przez zające pędy ścinamy skośnie tuż pod miejscem okorowania, a ranę po cięciu smarujemy maścią ogrodniczą. Jeżeli miejsce uszkodzenia znajduje się nad miejscem okulizacji, wówczas usuwamy całą uszkodzoną część pnia. Z odbijającego pędu formujemy nowy przewodnik i koronę. W prawdzie tracimy w ten sposób plony na dwa sezony, ale jest duża szansa na odratowanie cennej odmiany.

Jeżeli rany na pniu są bardzo rozległe, w celu ratowania drzewka możemy zastosować szczepienie mostowe. Polega ono na wszczepieniu nad i pod raną jednego lub kilku jednorocznych pędów. Wykorzystać do tego możemy odrosty, które wyrastają z dolnej części pnia lub zrazy.

Wierzchołek odrostu przycina się ukośnie na około 3 centymetry. Tuż nad raną robimy nacięcie w kształcie litery T i zaszczepiamy w nie wierzchołek odrostu. Miejsce szczepienia zabezpieczamy rafią lub folią do szczepienia i smarujemy maścią ogrodniczą.

W przypadku zrazu, pęd z obu stron ścina się w taki sam sposób, jak przy metodzie szczepienia przez stosowanie. W zależności od terminu, szczepienie nacięcia na korze robimy w inny sposób. Przed rozpoczęciem wegetacji korę nacinamy tak, aby pasowała dokładnie do nacięć na zrazie. W trakcie sezonu wegetacyjnego korę nacinamy w kształcie litery T. Zraz przymocowujemy ściśle do pnia z dwóch stron rany, obwiązujemy rafią i smarujemy maścią sadowniczą. W ten sposób powstaje "mostek", przez który po zrośnięciu będą swobodnie przepływać soki, omijając chorą część pnia, a drzewko z czasem zupełnie się zregeneruje. Ranę pod miejscem szczepienia dokładnie oczyszczamy i zasmarowujemy środkiem zabezpieczającym.

mgr inż. Agnieszka Lach

Zobacz także:

Jak zabezpieczyć drzewka owocowe na zimęJak zabezpieczyć drzewka owocowe na zimę
Zabezpieczenia na zimę wymagają przede wszystkim młode, nowo sadzone drzewka owocowe. Do typowych zabiegów zabezpieczających należy usypywanie kopczyków u podstawy pni, zakładanie osłonek sadowniczych przeciw gryzoniom i sarnom, bielenie pni drzewek owocowych wapnem, a także okrywanie koron najbardziej wrażliwych gatunków. Zobacz jak zabezpieczyć drzewka na zimę, jakimi materiałami osłaniać i kiedy to zrobić. Więcej...

uszkodzenia mrozowe drzewUszkodzenia mrozowe drzew. Jak zabezpieczyć uszkodzone drzewo?
W lutym, gdy minie już okres największych mrozów, warto wybrać się na działkę i zobaczyć jaki jest stan drzew w sadzie. Może się bowiem okazać, że drzewa w Twoim sadzie zostały okaleczone przez żerujące gryzonie, zające i sarny lub po prostu przez wahania temperatury Więcej...

szczepienie drzew owocowychSzczepienie drzew owocowych - sposoby, terminy, podkładki
Szczepienie drzew owocowych to zabieg polegający na połączeniu zrazu z odmiany szlachetnej, dającej zazwyczaj dorodne i smaczne owoce, z podkładką gwarantującą zdrowotność i mrozoodporność drzewa lub pozwalającą regulować siłę jego wzrostu. Poprzez szczepienie uzyskuje się większość obecnie sprzedawanych drzew owocowych. Oto jak prawidłowo wykonać zabieg szczepienia drzew owocowych. Więcej...