Winorośl japońska - sadzenie, uprawa, rozmnażanie
Winorośl japońska to okazałe, szybko rosnące pnącze o dużych, sezonowych liściach, które jesienią przybierają oszałamiające barwy. Ta mrozoodporna roślina może być w naszych warunkach zarówno ozdobą balkonu jak i ogrodu. Dowiedz się, kiedy i co ile sadzić winorośl japońską oraz w jaki sposób ją uprawiać i rozmnażać. Wyjaśniamy też, jak zadbać o winorośl japońską zimą.
Winorośl japońska - Vitis coignetiae
Fot. pixabay
Jak wygląda winorośl japońska?
Winorośl japońska (Vitis coignetiae) to pnącze z rodziny winoroślowatych (Vitaceae) w stanie naturalnym występujące w Japonii, na Półwyspie Koreańskim, w północnych rejonach Chin oraz w Rosji. W celach ozdobnych jest uprawiana od około 1975 roku. Winorośl japońska jest idealna do okrywania pergoli, altan, murów, czy wysokich ogrodzeń. Dzięki intensywnym, jesiennym kolorom może być wspaniałą ozdobą ogrodu, tarasu lub balkonu aż do samej zimy.
Ten efektowny gatunek winorośli odznacza się grubymi pędami mogącymi dorastać nawet do 10-20 m długości. Silne, drewniejące pędy wspinają się po podporach dzięki wąsom czepnym, które mogą osiągać do 50 cm długości i są gęsto pokryte włoskami.
Liście winorośli japońskiej są większe niż u innych gatunków - szerokojajowate, pomarszczone z wierzchu mogą mieć nawet 30 cm długości i podobną szerokość. Liście, ciemnozielone i połyskujące z wierzchu, od spodu są pokryte włoskami - białawymi lub rdzawymi. Jesienią liście winorośli japońskiej wspaniale przebarwiają się na intensywne kolory, od czerwieni, przez pomarańcz, do głębokiego fioletu, co czyni tę roślinę bardzo dekoracyjną. Po pierwszych, silniejszych przymrozkach liście opadają, przy czym najpierw opadają blaszki liściowe a dopiero później ogonki.
Winorośl japońska - Vitis coignetiae
Fot. Jamesjhawkins, CC0, Wikimedia Commons
W czerwcu i lipcu rozwijają się kwiaty winorośli japońskiej - drobne, niepozorne, zielonkawe. Miejsce kwiatów zajmują granatowe jagody dojrzewające jesienią. Choć owoce winorośli japońskiej nie są zbyt smaczne na surowo, bywają wykorzystywane do produkcji wina lub soków, stanowią także pokarm dla zwierząt.
Winorośl japońska - kiedy sadzić
Winorośl japońską najlepiej sadzić:
- wiosną - od kwietnia do maja, po ustąpieniu przymrozków;
- jesienią - od września do października, przed nadejściem silniejszych mrozów.
Sadzenie winorośli japońskiej w tych okresach pozwala roślinie dobrze się ukorzenić przed okresem intensywnego wzrostu wiosną lub przed zimowym spoczynkiem.
Winorośl japońska - Vitis coignetiae
Fot. Acabashi, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Winorośl japońska - co ile sadzić?
Zaleca się sadzenie winorośli japońskiej w rozstawie 2,5-3x2,5-3 m. A zatem dołki pod sadzonki winorośli japońskiej powinniśmy kopać co około 2,5 do 3 m. Silnie rosnące pnącze potrzebuje dużo miejsca, aby móc się swobodnie rozwijać. Zachowanie odpowiednio dużych odstępów między roślinami sprzyja ich zdrowiu i dekoracyjności.
Winorośl japońska - uprawa w ogrodzie
Uprawa winorośli japońskiej w ogrodzie jest stosunkowo prosta. Pnącze to preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione. W pełnym słońcu liście najintensywniej się wybarwiają. Choć ten gatunek winorośli jest odporny na silny wiatr, lepiej rośnie w miejscach osłoniętych i zacisznych.
Winorośl japońska - Vitis coignetiae
Fot. Anonymous Powered, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Jaka ziemia do winorośli?
Uprawa winorośli japońskiej udaje się na glebach żyznych, świeżych, dobrze przepuszczalnych, umiarkowanie wilgotnych o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym. Roślina ta nie toleruje gleb ciężkich, gliniastych i podmokłych. Przed posadzeniem winorośli japońskiej, dołki wykopane pod roślinę dobrze jest zaprawić stosując kompost lub mieszając ziemię z obornikiem granulowanym dostępnym w sklepach ogrodniczych.
Podpory pod winorośl japońską
Uprawiana w ogrodzie winorośl japońska potrzebuje konstrukcji do wspinania, takich jak pergole, kratki lub płoty. Roślina może osiągnąć nawet 20 metrów długości, więc podpory muszą być odpowiednio wysokie i mocne.
Jak podlewać winorośl?
Winorośl japońska potrzebuje regularnego podlewania, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu i w okresach długotrwałej suszy. Gleba powinna być stale lekko wilgotna, ale nie mokra. Żeby utrzymać wilgotność podłoża można ściółkować rośliny korą ogrodową lub kompostem.
Winorośl japońska - Vitis coignetiae
Fot. Koichi Oda, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Czym nawozić winorośl?
Na zasobniejszym podłożu dodatkowe nawożenie winorośli japońskiej nie jest konieczne, ale jako że tworzy ona dużą masę zieloną, na słabszych glebach wymaga regularnego nawożenia. W takim przypadku warto stosować wiosną nawozy mineralne wieloskładnikowe lub w czasie wegetacji zasilać rośliny kompostem lub roślinnymi wyciągami oraz gnojówkami. Bardzo dobrze do nawożenia winorośli japońskiej nadaje się także biohumus, który rozcieńcza się z wodą i podlewa nim rośliny.
Winorośl japońska na balkonie
Uprawa winorośli japońskiej na balkonie jest możliwa, ale wymaga odpowiedniego przygotowania.
Jaka donica do winorośli
Przede wszystkim należy zapewnić roślinie dużą donicę, co najmniej 40-50 litową. Im większy pojemnik, tym lepiej, ponieważ winorośl ma silny i rozbudowany system korzeniowy. Donica powinna mieć otwory drenażowe na spodzie, aby zapobiec zastojowi wody. Przed sadzeniem wypełniamy pojemnik ziemią uniwersalną z dodatkiem perlitu dla rozluźnienia struktury.
Winorośl japońska na balkonie
Fot. Kentynet, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Pielęgnacja winorośli na balkonie
Do uprawy winorośli japońskiej na balkonie wybieramy słoneczne i zaciszne miejsce. Umieszczamy roślinę przy podporach, po których będzie się wspinać - kratkach, pergoli lub sznurkach rozciągniętych wzdłuż ściany. Można też prowadzić ją na poręczach balkonu.
Pielęgnacja winorośli japońskiej na balkonie wygląda podobnie jak uprawianej w gruncie. Należy pnącze regularnie podlewać tak by ziemia była stale lekko wilgotna. Wskazane jest raz w miesiącu stosować nawóz do roślin o zdobnych liściach lub nawóz do pnączy. Wiosną i latem można przycinać roślinę, aby kontrolować jej wzrost i odpowiednio kształtować.
W okresie zimowym podlewa się winorośl na balkonie tylko wtedy, gdy ziemia w donicy wysycha na głębokość 5-6 cm. Żeby spowolnić parowanie wody, warto ziemię pokryć kilkucentymetrową warstwą ściółki, np. korą drzew iglastych lub kompostem.
Winorośl japońska w donicy
Fot. Kentynet, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Winorośl japońska - przycinanie
Winorośl japońska dobrze znosi przycinanie. Dlatego, gdy nadmiernie się rozrośnie, można śmiało ciąć zbyt długie pędy i nadawać pnączu odpowiedni kształt. Właściwym terminem przycinania winorośli japońskiej jest koniec zimy lub początek lata. Nie zaleca się natomiast cięcia winorośli japońskiej na wiosnę, gdyż cięte wiosną pędy wydzielają duże ilości soków, co może sprzyjać infekcjom chorobowym.
Winorośl japońska zimą
Winorośl japońska jest rośliną odporną na mróz, ale warto zadbać o jej odpowiednie przygotowanie na zimę, szczególnie jeśli jest uprawiana w pojemnikach na balkonie.
Roślina jest mrozoodporna i wytrzymuje spadki temperatury do -25°C, więc nie wymaga specjalnej ochrony zimowej w większości regionów Polski. Można jednak ściółkować młode, mniej odporne okazy korą lub liśćmi albo kopczykować podstawę pędów, aby zabezpieczyć korzenie przed ekstremalnymi temperaturami.
Winorośl japońska - Vitis coignetiae
Fot. Koichi Oda, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Winorośl uprawiana w donicy wymaga większej troski. Wraz z nadejściem zimy należy pojemnik owinąć agrowłókniną, matą słomianą lub obłożyć styropianem, aby zabezpieczyć korzenie przed mrozem. Zimowe wiatry mogą być równie szkodliwe jak mróz, zwłaszcza na balkonie. Jeśli roślina jest narażona na silne podmuchy, warto ją osłonić agrowłókniną lub za pomocą parawanu.
Winorośl japońska - rozmnażanie
Najłatwiej rozmnażać winorośl japońską przez sadzonki pędowe półzdrewniałe pobierane latem. Rośliny w gruncie można także rozmnażać jesienią przez odkłady poziome. Możliwe jest również rozmnażanie winorośli japońskiej z nasion, ale jest to proces dłuższy i mniej popularny.
Przeczytaj również:
- Rozmnażanie winorośli przez odkłady
- Pnącza wieloletnie na słońce
- Odmiany winorośli do uprawy amatorskiej w Polsce
- Aranżacja ogrodu przy płocie. Co posadzić zamiast tui przy ogrodzeniu?
Opracowano na podstawie:
1. M. Czekalski, Pnącza ozdobne w ogródku, PWRiL, Warszawa 1986, s. 39-40;
2. M. Czekalski, Liściaste krzewy ozdobne, PWRiL, Poznań 2006, s. 59-60;
3. M. Czekalski, Krzewy i drzewa liściaste, PWRiL, Warszawa 1995, s. 101-102.
