Winogrona w doniczce na balkonie - odmiany, sadzenie, uprawa
Winorośl, choć kojarzona jest z zielonymi altanami i winnicami, z powodzeniem może być uprawiana także w donicy na balkonie czy tarasie. Wybierając odpowiednią odmianę do uprawy w doniczce, możemy cieszyć się się smakiem własnych winogron nawet na tak małej przestrzeni. Dowiedz się, które odmiany winorośli są najlepsze na balkon oraz sprawdź, jak wygląda sadzenie i uprawa winogron w doniczce.
Winogrona w doniczce na balkonie
Fot. depositphotos
Odmiany winogron na balkon
Dobór odpowiedniej odmiany jest kluczowy dla sukcesu uprawy winorośli w doniczce. Idealna odmiana winogron na balkon powinna charakteryzować się następującymi cechami:
- wysoka mrozoodporność - nawet do -20°C i więcej, ponieważ system korzeniowy w donicy jest bardziej narażony na przemarzanie;
- wysoka tolerancja na choroby grzybowe - szczególnie na mączniaka rzekomego winorośli, mączniaka prawdziwego winorośli oraz szarą pleśń. Ograniczy to potrzebę chemicznej ochrony roślin;
- wczesne lub średniowczesne dojrzewanie - na balkonie winogrona mogą dojrzewać nieco wolniej niż te rosnące w gruncie, dlatego tak ważna jest odmiana wczesna, której owoce zdążą dojrzeć w sezonie wegetacyjnym;
- umiarkowany wzrost - dzięki temu prowadzenie krzewu będzie łatwiejsze. Odmiany o silnym wzroście także można uprawiać na balkonie ale wymagają silniejszego cięcia.
Polecane odmiany winogron do uprawy balkonowej:
- 'Solaris' - odmiana wczesna, plenna, o żółtozielonych owocach, deserowo-winna. Posiada wysoką mrozoodporność i bardzo dobrą odporność na mączniaka rzekomego i prawdziwego. Rośnie wolno, do 4-5 m wysokości, nie wymaga intensywnego cięcia;
- 'Iza Zaliwska' - odmiana wczesna i plenna o słodkich, żółtych owocach. Rośnie wolno, osiąga 4-5 m wysokości. Jest mrozoodporna i dość odporna na choroby;
- 'Sibera' - odmiana o słodkich, żółtych owocach. Charakteryzuje się wysoką odpornością na choroby grzybowe. Jest wytrzymała na mróz, dorasta do 5-6 m wysokości;
- 'Rondo' - ciemna odmiana winna, średniowczesna, mrozoodporna. Rośnie wolno do 4-5 m wysokości. Jest odporna na choroby i dobrze znosi uprawę w pojemnikach;
- 'Suwile' - żółta, plenna i smaczna odmiana deserowa, odporna na mróz i choroby. Docelowo dorasta do 5-6 m wysokości;
- 'Nero' - ciemna odmiana deserowa, bardzo dekoracyjna, z owocami o wysokiej zawartości cukru. Dobrze znosi trudne warunki uprawowe i jest dość odporna na choroby. Rośnie silnie (do 8 m) ale wolno, nie wymaga intensywnego cięcia;
- 'Boskoop Glory' - odmiana średniowczesna o smacznych, ciemnogranatowych owocach, odporna na mróz i choroby, dorasta do 3-6 m wysokości;
- 'Regent' - odmiana deserowa i przerobowa do wyrobu wina o granatowoczarnych jagodach, odporna na choroby, wzrost silny;
- 'Cayuga White' - odmiana o słodkich, żółtych owocach. Jest łatwa w prowadzeniu, rośnie wolno i dorasta do 5-6 m wysokości. Wykazuje odporność na choroby i wysoką mrozoodporność;
- 'Zilga' - fioletowa odmiana deserowa o słodkim smaku, bardzo wytrzymała na mróz i choroby, łatwa w pielęgnacji. Rośnie silnie (do 8 m) ale wolno.
Winogrona w doniczce na balkonie
Fot. depositphotos
Sadzenie winogron w doniczce
Prawidłowe sadzenie winorośli to czynność, która ma ogromny wpływ na dalszy rozwój rośliny. Jak zatem poprawnie posadzić winorośl do donicy na balkonie lub tarasie?
Jaka donica na winogrona?
Doniczka dla winorośli musi zapewnić korzeniom odpowiednią przestrzeń. Dla młodych roślin wystarczy donica o pojemności około 30 litrów, ale docelowo dla dorosłego krzewu najlepsza będzie donica o pojemności nawet 100 litrów przy minimalnej głębokości 40-60 cm.
Do sadzenia winogron najlepsze są donice z terakoty, gliny lub drewna ze względu na lepszą izolację i cyrkulację powietrza. Niezbędne są otwory drenażowe w dnie oraz warstwa drenażu (5-10 cm) z keramzytu lub żwiru, by zapobiec zastojom wody. Jeśli donica ma pozostawać zimą na balkonie, warto ją przed posadzeniem rośliny ustawić na styropianie. To odizoluje korzenie rośliny od zimnej posadzki.
Jaka ziemia do winogron?
Winorośl wymaga żyznego, przepuszczalnego podłoża o odczynie pH 6,0-7,2. Preferuje ziemię łatwo nagrzewającą się. Unikać należy gleby ciężkiej. Mieszanka podłoża dla winorośli może być złożona z ziemi ogrodowej lub gotowego podłoża dla kwiatów doniczkowych, dojrzałego kompostu albo dobrze przekompostowanego obornika (ok. 20%) oraz perlitu lub piasku dla poprawy struktury i drenażu.
Kiedy sadzić winorośl na balkonie?
Najlepszy termin sadzenia winorośli do donicy na balkonie to wiosna (od marca do maja) lub jesień (od września do października). Sadzonki winorośli sprzedawane w doniczkach teoretycznie można sadzić przez cały okres wegetacyjny, ale te sadzone latem przyjmują się nieco gorzej.
Jak sadzić winogrona na balkonie?
Aby prawidłowo posadzić winorośl w donicy na balkonie, warto zrobić to wg następującej instrukcji:
- Na dno donicy wsypać warstwę drenażu. W tym celu można użyć stare pokruszone doniczki ceramiczne, drobne kamyki, keramzyt lub granuplant. Warstwę tę można przykryć agrowłókniną, by nie mieszała się z ziemią;
- Wsypać warstwę przygotowanej ziemi do winorośli;
- Sadzonkę winorośli warto umieścić ok. 10 głębiej, niż rosła w doniczce, co zwiększy jej odporność na niskie temperatury. Warto jednak zwrócić uwagę aby korzenie sadzonki swobodnie spoczywały na podłożu i nie zawijały się do góry;
- Uzupełnić podłoże i wypełnić doniczkę ziemią. Lekko ugnieść pozostawiając przynajmniej kilka cm przestrzeni od brzegów donicy i obficie podlać (5-10 litrów wody). Nadmiar wody z podstawki wylać.
Podpory do winogron
Winorośl jest pnączem, wymaga więc prowadzenia przy solidnej podporze. Najlepiej już od pierwszych lat uprawy. W zależności od zaaranżowania przestrzeni, może to być kratownica, trejaż, mocne linki, winorośl może być też prowadzona przy balustradzie. Tę ciekawą możliwość daje właśnie balkon. Podpora powinna być stabilna, odpowiednio wysoka i oddalona od ściany przynajmniej o 20 cm, co zapewni lepszą cyrkulację powietrza.
Uprawa winogron na balkonie
Winorośl na balkonie potrzebuje podobnych zabiegów pielęgnacyjnych jak przy uprawie w gruncie ale, ze względu na ograniczoną przestrzeń, uprawa taka może być bardziej wymagająca. Aby roślina rosła zdrowo i dobrze owocowała niezbędna jest systematyczność w przeprowadzaniu zabiegów pielęgnacyjnych.
Jaki balkon do uprawy winogron?
Winorośl sadzona w donicy wymaga słonecznego, osłoniętego od silnych wiatrów stanowiska. Roślina najlepiej będzie się czuła na balkonach lub tarasach o wystawie południowej lub południowo-zachodniej.
Podlewanie winogron na balkonie
Ziemia w doniczce szybko wysycha, zatem latem konieczne może być codzienne, obfite podlewanie winogron na balkonie. Należy unikać moczenia liści i gron, co sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Zimą krzewy podlewa się rzadziej (w zależności od pogody i opadów, np. raz w miesiącu), dbając jedynie aby ziemia całkowicie nie przeschła..
Nawożenie winogron na balkonie
Winorośl w donicy wymaga nawożenia mineralnego. Od drugiego roku po posadzeniu od wiosny stosuje się nawozy azotowe, takie jak np. Azofoska. Późnym latem i jesienią najlepiej sprawdzą się nawozy potasowo-fosforowe. Dzięki nim krzewy będą mniej wrażliwe na przemarzanie. Można zastosować np. uniwersalny nawóz jesienny.
Jak przycinać winogrona na balkonie?
Przycinanie winorośli poprawia jakość winogron, polepsza wentylację i ogranicza ryzyko chorób. Niezbędne jest cięcie zimowe, wykonywane na przedwiośniu. Usuwa się wtedy stare, zdrewniałe pędy. Cięcie letnie przeprowadza się zwykle na przełomie lipca i sierpnia, w tym okresie skraca się i usuwa pędy zielne (latorośle) oraz część liści.
Ochrona winorośli na balkonie
Krzewy należy regularnie monitorować pod kątem pierwszych objawów chorób i szkodników i w razie potrzeby zastosować odpowiednie środki. Bardzo ważna jest profilaktyka: utrzymywanie przewiewności, usuwanie porażonych części i ograniczanie wilgoci wśród liści.
Jak przezimować winogrona na balkonie?
Zimowanie to krytyczny etap dla roślin uprawianych w donicach. Temperatura podłoża nie powinna spaść poniżej -6°C. Donicę z winoroślą na balkonie należy ocieplić styropianem, kocem lub słomianą matą, ze wszystkich stron. Także od spodu, aby ochronić bryłę korzeniową. Przed zimą nasadę krzewu wraz z najniższymi oczkami przysypuje się kopczykiem ziemi. Pędy można owinąć agrowłókniną. Wiosną wszelkie zabezpieczenia zdejmujemy a kopczyk ziemi rozgarniamy.
Przeczytaj również:
- Jak zabezpieczyć winorośl na zimę? Kopczykowanie i okrywanie winorośli
- Rozmnażanie winorośli przez odkłady
- Odmiany winorośli do uprawy amatorskiej w Polsce
Opracowano na podstawie:
1. J. Lisek, Własne winogrona, Działkowiec nr. 3/2017, s. 36-37;
2. J. Lisek, Winoroślowy zakątek, Działkowiec nr. 5/2019, s. 34-35;
3. T. Golis, Pielęgnacja winorośli wiosną, Działkowiec 4/2023, s. 34-35.
