Wieczornik damski - właściwości, uprawa, rozmnażanie
Wieczornik damski jest uroczą, pięknie pachnącą rośliną ogrodową. W pierwszym roku tworzy niewielką rozetę liściową a dopiero w kolejnym zakwita drobnymi kwiatami zebranymi w grona. Mało wymagający i łatwo rozsiewający się wieczornik idealnie nadaje się do naturalistycznych i wiejskich ogrodów a także do uprawy w pojemnikach. Poznaj cenne właściwości wieczornika damskiego oraz dowiedz się jak wygląda uprawa wieczornika w ogrodzie.
Wieczornik damski - Hesperis matronalis
Fot. pixabay
Jak wygląda wieczornik damski
Wieczornik damski (Hesperis matronalis) jest rośliną uprawianą jako dwuletnia, należącą do rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Znany już w starożytności wieczornik swoją nazwę wywodzi od greckiego słowa hesperis oznaczającego wieczór. Stanowi to nawiązanie do aromatu wieczornika nasilającego się właśnie o tej porze dnia.
Wieczornik damski występuje naturalnie w Azji i Europie. W Polsce jest gatunkiem uprawianym na terenie całego kraju oraz spotykanym jako dziczejący.
W naszym klimacie wieczornik damski jest uznawany za roślinę dwuletnią. W pierwszym roku wypuszcza tylko rozetę dość niepozornych liści. Intensywnie zielone liście są lancetowate, lekko owłosione i mają delikatnie ząbkowane brzegi. W kolejnym roku pojawiają się także ulistnione pędy kwiatostanowe dorastające nawet do 120 cm wysokości.
Wieczornik damski - Hesperis matronalis
Fot. AndyScott, CC0, via Wikimedia Commons
Wieczornik damski - kiedy kwitnie
Delikatne kwiaty wieczornika damskiego pojawiają się w drugiej połowie maja i utrzymują około 4 tygodni. A zatem wieczornik damski kwitnie od połowy maja do połowy czerwca. Miododajne kwiaty są zebrane w obfite grona nawet po 30 kwiatów w każdym.
Pojedyncze, drobne, czteropłatkowe kwiaty wieczornika damskiego mogą mieć kolor fioletowy, biały lub różowy i są zebrane w grona. Miododajne i pachnące kwiaty przyciągają motyle, pszczoły oraz inne zapylacze. Po przekwitnięciu roślina wydaje owoce - wąskie łuszczyny przypominające strąki, które zawierają drobne, brązowe nasiona.
Wieczornik damski - Hesperis matronalis
Fot. Cbaile19, CC0, via Wikimedia Commons
Wieczornik damski - właściwości i zastosowanie
Wieczornik damski najlepiej prezentuje się w grupach. Doskonale wygląda na rabatach naturalistycznych i w ogrodach wiejskich w towarzystwie roślin takich jak: łubin, bodziszek, szałwia, naparstnica, czosnek ozdobny oraz ozdobne trawy. Kwiaty wieczornika mają także zastosowanie we florystyce - nadają się także na kwiat cięty, ponieważ długo utrzymują świeżość.
Właściwości wieczornika damskiego znajdują także zastosowanie w medycynie, kosmetyce i kuchni. Roślina ma działanie wykrztuśne i może być stosowana przy problemach z oddychaniem oraz do leczenia kaszlu. Natomiast w medycynie ludowej wieczornik zapobiegał szkorbutowi.
Wieczornik damski - Hesperis matronalis
Fot. Cbaile19, CC0, via Wikimedia Commons
Właściwości nawilżające ekstraktu z wieczornika są wykorzystywane w kosmetykach do pielęgnacji skóry, zwłaszcza suchej i dojrzałej.
Jeżeli ścięte przez nas rośliny nie mieszczą się już w wazonach, możemy płatkami kwiatów wieczornika udekorować potrawy, zwłaszcza desery, a świeże liście dodawać do sałatek.
Wieczornik damski - uprawa i wymagania
Wieczornik damski najlepiej rośnie w półcieniu, toleruje także pełne słońce pod warunkiem, że zapewni się mu wystarczającą wilgotność. Preferuje gleby dobrze przepuszczalne, żyzne o odczynie obojętnym lub zasadowym. Może być uprawiany na terenie całego kraju, ponieważ znosi mrozy do -20°C. W rejonach o surowszych zimach można rośliny wyściółkować kompostem lub korą drzewną, żeby ochronić je przed zimnem.
Wieczornik damski - podlewanie
W uprawie wieczornika damskiego ważnymi zabiegami pielęgnacyjnymi są: odchwaszczanie oraz podlewanie. Rośliny wymagają stale wilgotnej, ale nie przelanej gleby, zwłaszcza gdy ich stanowisko znajduje się w pełnym słońcu. Gruba warstwa ściółki może utrzymać wilgoć w podłożu i ograniczyć rozwój chwastów.
Wieczornik damski - Hesperis matronalis
Fot. Cbaile19, CC0, via Wikimedia Commons
Wieczornik damski - nawożenie
Na żyznym, bogatym podłożu nie ma potrzeby nawożenia roślin, ale te rosnące na słabszym stanowisku będą wdzięczne za dawkę nawozu mineralnego wiosną lub kompostu albo roślinnej gnojówki w czasie wegetacji.
Wyższe odmiany wieczornika mogą się łamać, dlatego można umieszczać przy nich podpory albo wysiewać w sąsiedztwie wyższe rośliny podporowe o gęstym pokroju.
Warto wiedzieć!
Wieczornik damski bywa atakowany przez bielinka kapustnika oraz Plutella porrectella - szkodniki które stanowią także zagrożenie dla innych roślin z rodziny kapustowatych. Dlatego lepiej nie siać wieczornika w pobliżu roślin z tej rodziny, zwłaszcza w warzywniku.
Wieczornik damski - przycinanie
Wieczornik damski nie wymaga przycinania. W czasie wegetacji warto usuwać regularnie przekwitłe kwiatostany, co pobudzi roślinę do dalszego kwitnienia. Wiosną, przed ruszeniem wegetacji, można także przyciąć uschnięte liście, co wzmocni roślinę i umożliwi lepszy wzrost.
Wieczornik damski - rozmnażanie
Wieczornik damski łatwo się rozsiewa samoistnie tworząc gęsty, pachnący łan. Jeżeli chcemy wysiać nasiona na rabacie, to najlepszym terminem jest wiosna. Można także siać wieczornika latem na rozsadniku a gotową rozsadę sadzić na rabacie do końca września. Kiełkowanie nasion wieczornika damskiego trwa 2-3 tygodnie.
Przeczytaj również:
- Kwiaty jednoroczne kwitnące całe lato
- Rośliny dwuletnie ozdobne - uprawa z rozsady
- Niebieskie kwiaty wiosenne
- Ogród niebieski - niebieskie kwiaty, liście i owoce
Opracowano na podstawie:
1. A. Kupska, Wieczornik w Działkowiec 4/2015, s. 9;
2. M. Monder, Gwiazda dwóch sezonów w Działkowiec 3/2013, s. 4-8;
3. A. Schroeter-Zakrzewska, Siejemy dwuletnie w Działkowiec 6/2011, s. 8.
