Wiąz turkiestanu na żywopłot. Sadzenie, uprawa, wady

Wiąz turkiestanu bardzo szybko rośnie, jest odporny i ma szerokie zastosowanie. Może być sadzony jako soliter lub w doniczce prowadzony jako drzewko bonsai. Dużym powodzeniem cieszy się także cudowny żywopłot z wiązu turkiestanu będący alternatywą dla liściastych żywopłotów z buka czy grabu. Dowiedz się jak sadzić, uprawiać i przycinać żywopłot z wiązu turkiestanu. Poznaj także jego wady i zalety oraz opinie posiadaczy takich żywopłotów.

Wiąz turkiestanu - Ulmus pumila
Fot. Ronnie Nijboer, CC0, Wikimedia Commons

Jak wygląda wiąz turkiestanu?

Wiąz syberyjski turkiestanu (Ulmus pumila) należący do rodziny wiązowatych (Ulmaceae) pochodzi z Mongolii, Tybetu i Syberii, gdzie porasta kamieniste i suche tereny. To okazałe drzewo o mocnym pniu i szerokiej koronie może przybierać formę krzewu, z którego powstaje cudowny żywopłot.

Cienkie pędy wiązu są gęsto porośnięte przez soczyście zielone, nieduże liście o eliptycznym kształcie i ząbkowanym brzegu. Jesienią liście ładnie się przebarwiają. Drobne kwiaty wiązu turkiestanu rozwijają się wczesną wiosną, ale krzewy uprawiane na żywopłot rzadko kwitną ze względu na częste przycinanie.

Wiąz Turkiestanu - Ulmus pumila
Fot. Bogomolov, Public domain, Wikimedia Commons

Jak szybko rośnie wiąz turkiestanu?

Wiąz turkiestanu jest jednym z najszybciej rosnących krzewów. Rocznie przyrasta średnio 150 cm chociaż w sprzyjających warunkach przyrost może być większy. Dlatego już po kilku latach uprawy żywopłotu z wiązu turkiestanu możemy uzyskać gęstą, zieloną ścianę doskonale izolującą od rogi oraz sąsiadów. To bez wątpienia zaleta cudownego żywopłotu z wiązu turkiestanu.

Czy wiąz turkiestanu czy jest zimozielony?

Wiąz turkiestanu nie jest zimozielony. Ładne liście o żywej, zielonej barwie, jesienią przebarwiają się i opadają wraz z nadejściem zimy.

Jesienią liście wiązu turkiestanu żółkną i opadają
Fot. Javier martin, Public domain, Wikimedia Commons

Czy wiąz turkiestanu na żywopłot to dobry pomysł?

Czy wiąz turkiestanu na żywopłot okaże się dobrym pomysłem zależy od naszych oczekiwań i potrzeb. Dlatego zanim się zdecydujemy na posadzenie roślin powinniśmy poznać zalety i wady takiego rozwiązania.

Wiąz turkiestanu - zalety

• niska cena wynosząca 3-5 zł za sadzonkę;
• duża dostępność sadzonek;
• szybkie tempo wzrostu;
• dobrze rośnie zarówno w słońcu jak i półcieniu;
• nieduże wymagania uprawowe;
• wysoka tolerancja na zanieczyszczenia, suszę i mróz.

Zielone owoce wiązu turkiestanu
Fot. depositphotos

Wiąz turkiestanu - wady

• gubi liście na zimę;
• wymaga regularnego cięcia kilka razy w roku;
• dolne części roślin mogą się ogołacać;
• może rozwijać się nierównomiernie;
• po kilku latach może stać się ekspansywny.

Wiąz turkiestanu - opinie

Posiadacze działek i ogrodów zachęceni entuzjastycznymi opiniami o cudownym żywopłocie z wiązu turkiestanu często decydowali się na posadzenie takiego na swoim terenie. Opinie o tym jak rośnie, wygląda i sprawdza się żywopłot z wiązu są jednak różne.

Praktyka pokazała, że w mniej sprzyjających warunkach wiąz turkiestanu przez pierwsze 2-3 lata przyrastał niewiele. Dopiero w kolejnych latach zaczynał szybko rosnąć. Natomiast sadzony w cieniu na gorszej glebie karlał, był słaby i nie spełniał swojej funkcji.

Doświadczenie pokazało również jak ważna jest pielęgnacja żywopłotu z wiązu turkiestanu przez pierwsze 2-3 lata po posadzeniu. Regularnie podlewany wiąz rósł jak szalony, natomiast brak wody spowalniał jego wzrost. Wynika z tego, że zasadne jest założenie systemu nawadniania kropelkowego, żeby zapewnić roślinom optymalne warunki.

Nieprzycinany wiąz turkiestanu wyrasta na ogromne drzewo
Fot. Ronnie Nijboer, CC0, Wikimedia Commons

Równie ważne co podlewanie jest regularne i silne cięcie wiązu turkiestanu, po raz pierwszy zaraz po posadzeniu. Dzięki temu rośliny dobrze się zagęszczają od dołu tworząc ładną zieloną ścianę.

Szybki wzrost wiązu, który jest jego wielką zaletą okazał się w opinii niektórych także wadą. Wiąz turkiestanu po kilku latach zaczynał się silnie rozrastać zagarniają teren i zabierając roślinom w sąsiedztwie wodę i składniki pokarmowe.

Wiąz turkiestanu - uprawa i wymagania

Wiąz turkiestanu dobrze przystosowuje się do gorszych warunków, ale jeżeli zależy nam na szybkim uzyskaniu wysokiego i gęstego żywopłotu, powinniśmy zapewnić roślinom słoneczne stanowisko i przepuszczalną, dość żyzną i wilgotną glebę.

Wiąz turkiestanu doskonale znosi zasolenie oraz zanieczyszczone powietrze, dlatego nadaje się do uprawy na terenach miejskich także przy drogach. Jest gatunkiem całkowicie mrozoodpornym w naszych warunkach i nie musimy go zabezpieczać na zimę. W odróżnieniu od innych wiązów, wiąz turkiestanu jest także odporny na holenderską chorobę wiązów.

W pierwszych latach uprawy warto regularnie podlewać rośliny, a wiosną nawozić nawozami mineralnymi wieloskładnikowymi.

Wiąz turkiestanu odmiana 'Hansen'
Fot. Ronnie Nijboer, CC0, Wikimedia Commons

Wiąz turkiestanu - sadzenie

Wiąz turkiestanu na żywopłot najlepiej sadzić wczesną wiosną lub jesienią. Sadzonki są sprzedawane z gołym (odkrytym) korzeniem. Chcąc uzyskać gęsty żywopłot sadzimy je naprzemiennie w dwóch rzędach na głębokość 20-30 cm w odstępach co 20 cm.

Mając na uwadze, że dolna część żywopłotu z wiązu turkiestanu często się ogołaca, można posadzić z przodu jeszcze trzeci rząd - tym razem sadzonek buka. Żywopłot z buka ma wymagania podobne do wiązu a dzięki temu, że wolniej rośnie i część liści pozostaje przez zimę na krzewach, dobrze uzupełni nasadzenie z wiązów. W przypadku takiego mieszanego żywopłotu należy pamiętać o regularnym podlewaniu przez pierwsze 2-3 lata uprawy.

• Rośliny na żywopłot liściasty - buk, grab, ligustr czy berberys
• Sadzenie żywopłotu z roślin z odkrytym korzeniem
• Głóg dwuszyjkowy - uprawa, odmiany, rozmnażanie

Wiąz turkiestanu - przycinanie

Cudowny żywopłot z wiązu turkiestanu bardzo szybko rośnie i żeby się dobrze rozkrzewił musimy przycinać go nawet trzy razy w sezonie. Od razu po posadzeniu przycinamy sadzonki na wysokości 30 cm. Wiosną, w pierwszym roku po posadzeniu, tniemy żywopłot na wysokości 10-15 cm nad ziemią, żeby miał ładny i gęsty pokrój. Kolejny raz przycinamy wiąz turkiestanu we wrześniu skracając pędy, chociaż już nie tak radykalnie. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, dodatkowe cięcie formujące można wykonywać także w połowie lata.

Wiąz turkiestanu zimą

Wiąz turkiestanu zimą znosi spadki temperatury nawet do -35°C więc nie trzeba zabezpieczać go przed mrozem. Jesienią roślina traci liście i przechodzi w stan spoczynku. Do wiosny nie wymaga podlewania ani żądnej innej pielęgnacji.

Wiąz turkiestanu - rozmnażanie

Wiąz turkiestanu daje się łatwo rozmnażać przez sadzonki zdrewniałe pobierane zimą. Fragmenty pędów lub przycięte na długość 25 cm sadzonki umieszczamy w skrzynce wypełnionej trocinami lub papierem i przechowujemy w chłodnym miejscu aż do wiosny. Wiosną, gdy gleba już rozmarznie, umieszczamy sadzonki na rozsadniku i regularnie podlewamy. Szybko się ukorzenią i wypuszczą młode pędy, które jesienią należy przyciąć na wysokości 20-30 cm nad ziemią. Wiosną kolejnego roku można sadzonki wykorzystać do posadzenia w docelowej lokalizacji.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Przeczytaj również:

• Wiąz - gatunki i odmiany, uprawa, przycinanie
• Krzewy liściaste zimozielone na żywopłot
• Iglaki szybkorosnące na żywopłot
• Cięcie żywopłotów. Jak i kiedy przycinać żywopłot?

Opracowano na podstawie:
1. M. Czekalski, Drzewo roku 1999 - Wiąz cz. 1 w Szkółkarstwo 1/1999 s . 31-33;
2. M. Dąbski, Cięcie żywopłotu w Działkowiec 6/2011, s. 24-25;
3. M. Dąbski, Planowanie żywopłotu w Działkowiec 2/2009, s. 8-9;
4. B. Kremer, Leksykon przyrodniczy. Drzewa, Świat Książki, Warszawa 1996, s. 142-146.