Tuberoza bulwiasta, wonna - uprawa i zimowanie
Tuberoza bulwiasta lub inaczej tuberoza wonna to roślina pochodząca z Meksyku ale w uprawie rozpowszechniona na całym świecie. Popularność zawdzięcza dzwonkowatym kwiatom o urzekającym zapachu. Zobacz, jak wygląda uprawa tuberozy bulwiastej w ogrodzie i w doniczce, kiedy sadzić cebule tuberozy oraz czy można ją przezimować.
Tuberoza bulwiasta, tuberoza wonna - Polianthes tuberosa, syn. Agave amica
Fot. Elena Regina, Public domain, Wikimedia Commons
Tuberoza - co to jest
Kwiat tuberoza bulwiasta (Polianthes tuberosa, syn. Agave amica), nazywany też tuberozą wonną, to bulwiasta roślina wieloletnia z rodziny agawowatych (Agavaceae) uprawiana w naszym klimacie jako roślina jednoroczna. Tuberoza została w XVI w wieku sprowadzona do Europy z Meksyku i zyskała dużą popularność nie tylko ze względu na dekoracyjne kwiaty ale też zastosowanie pozyskiwanego z niej olejku eterycznego.
Tuberoza - symbolika i znaczenie
Dawniej olejek eteryczny z tuberozy stanowił bazę do produkcji niezwykle popularnych perfum i wód kwiatowych. Obecnie jest wykorzystywany do produkcji świec zapachowych, płynów do prania oraz kosmetyków. Jak zatem widać olejek z tuberozy ma znaczenie przede wszystkim dla przemysłu kosmetycznego.
Olejek z tuberozy ma znaczenie dla przemysłu kosmetycznego
Fot. depositphotos
Tuberoza wonna ma bogatą i ciekawą symbolikę. Jej nazwa botaniczna jest połączeniem greckiego słowa polianthes, oznaczającego wielokwiatowy i łacińskiego tuberosa, co oznacza bulwę. W Meksyku tuberoza nazywana jest vara de San José (laska św. Józefa) lub nardo, nawiązując do biblijnej historii o Marii Magdalenie wcierającej w stopy Jezusa cenny olejek zwany nardo. W czasach wiktoriańskich tuberoza miała nieco inną symbolikę - przestrzegano młode panny przed jej uwodzicielskim zapachem, który rozbudza zmysły.
Tuberoza bulwiasta, tuberoza wonna - Polianthes tuberosa, syn. Agave amica
Fot. depositphotos
Jak wyglÄ…da tuberoza bulwiasta?
Tuberoza bulwiasta jest okazała, ale ma niezbyt atrakcyjny pokrój. Częścią podziemną rośliny jest dość duża, wydłużona bulwa, z której wiosną wyrasta duża rozeta wąskich, mieczowatych, ciemnozielonych liści. Spomiędzy liści wyłania się długi, sięgający nawet do 100 cm, nierozgałęziony pęd kwiatostanowy.
Na szczycie pędu od połowy sierpnia do końca września rozwijają się kwiaty tuberozy wonnej o średnicy 3 cm. Może być ich w kwiatostanie nawet 30, utrzymują się przez 2-3 tygodnie. Dzwonkowate, średniej wielkości kwiaty tuberozy bulwiastej są u gatunku pojedyncze i białe, natomiast odmiany mogą mieć także kwiaty półpełne i pełne w kolorach różowym i żółtym.
Tuberoza bulwiasta, tuberoza wonna - Polianthes tuberosa, syn. Agave amica
Fot. Joydeep, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Tuberoza - czy jest trujÄ…ca
Tuberoza bulwiasta nie jest trująca ani dla ludzi, ani dla zwierząt. Mimo to spożycie rośliny przez małe dziecko może spowodować problemy żołądkowe, więc lepiej wykazać się czujnością. Natomiast mocny zapach kwiatów tuberozy, nasilający się wieczorem, może u osób wrażliwych powodować bóle głowy.
Tuberoza - kiedy sadzić
Cebule tuberozy możemy sadzić do doniczek od marca do kwietnia. Możemy tez sadzić je bezpośrednio do gruntu na przełomie kwietnia i maja, ale wtedy roślina zakwitnie dopiero we wrześniu o ile pogoda na to pozwoli. Lepiej zatem wcześniej sadzić bulwy tuberozy do doniczek.
Tuberoza - uprawa w doniczce
Podłużne, pojedyncze, dobrze wyrośnięte cebule tuberozy sadzimy do doniczek wypełnionych przepuszczalnym podłożem i przykrywamy 2-4 cm ziemi. Doniczki umieszczamy w ciepłym pomieszczeniu w bardzo widnym miejscu. Kiedy pojawią się pierwsze kiełki rozpoczynamy podlewanie tuberozy wonnej i utrzymujemy ziemię stale wilgotną. Pod koniec maja możemy rośliny wynieść na balkon lub taras albo nadal hodować w pomieszczeniu.
Tuberoza bulwiasta, tuberoza wonna - Polianthes tuberosa, syn. Agave amica
Fot. pixabay
Tuberoza - uprawa w ogrodzie
Tuberoza bulwiasta nie toleruje niskich temperatur, dlatego do gruntu sadzimy wyhodowane wcześniej rośliny pod koniec maja, gdy minie ryzyko wystąpienia przymrozków. Można też posadzić bulwy bezpośrednio do gruntu pod koniec kwietnia lub na początku maja, ale kwiaty rozwiną się dopiero we wrześniu i to tylko wówczas, jeżeli pogoda będzie dla nich korzystna.
CiepÅ‚olubna tuberoza bulwiasta wymaga w okresie wegetacji temperatury gleby min. 20°C. Należy jÄ… sadzić w widnym, zacisznym miejscu w żyznej, próchniczej i ciepÅ‚ej glebie. W czasie wegetacji trzeba roÅ›liny regularnie podlewać, można też raz miesiÄ…cu zasilić je stosujÄ…c nawóz do roÅ›lin kwitnÄ…cych.
Tuberoza bulwiasta, tuberoza wonna - Polianthes tuberosa, syn. Agave amica
Fot. Jayesh Patil, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Tuberozy uprawiane w ogrodzie dobrze prezentują się w grupach jednogatunkowych, wzdłuż ogrodzeń, ścieżek a także na rabatach. Osoby lubiące słodkie i mocne zapachy mogą posadzić tuberozę wonną w pobliżu okien, balkonów lub miejsc wypoczynku - tarasów, altan czy ławek.
Tuberoza - zimowanie
CzęściÄ… podziemnÄ… tuberozy sÄ… bulwy. W czasie wegetacji u podstawy bulwy matecznej tworzÄ… siÄ™ drobne cebulki przybyszowe, które sÅ‚użą za materiaÅ‚ rozmnożeniowy. Można je jesieniÄ… wykopać i przezimować, ale wyrosnÄ… z nich tylko liÅ›cie, roÅ›lina nie zakwitnie. Wynika to z dÅ‚ugoÅ›ci okresu wegetacji tuberozy oraz niezbÄ™dnych warunków - cebulki przybyszowe wymagajÄ… do osiÄ…gniÄ™cia dojrzaÅ‚oÅ›ci kilku miesiÄ™cy i temperatury podÅ‚oża min. 20°C, a nasze warunki klimatyczne nie sÄ… wystarczajÄ…ce do osiÄ…gniÄ™cia tego celu (konieczne jest zimowanie w ogrzewanej szklarni).
Tuberoza - rozmnażanie
Tuberozę rozmnaża się przez podział bulw, ale jak już wcześniej wspomniano w naszych warunkach klimatycznych jest to możliwe tylko gdy dysponujemy ogrzewaną szklarnią.
Przeczytaj również:
- Kwiat ismena, błonczatka. Uprawa, zimowanie, rozmnażanie
- Kwiat królowa jednej nocy - uprawa, pielęgnacja, rozmnażanie
- Lilia św. Antoniego, Józefa - co oznacza, właściwości lecznicze, uprawa
- Kwiaty cebulowe sadzone wiosnÄ…
Opracowano na podstawie:
1. H. Chmiel (pod redakcją), Uprawa roślin ozdobnych, PWRiL, Warszawa 1980, s. 550;
2. K. Heimberger-Preisler, Rośliny cebulowe, Hachette Livre Polska Sp. z o. o. 2004, s. 22-30;
3. A. Krzymińska, Tuberoza pachnąca piękność w Działkowiec 7/2018, s. 7.
