Szpinak malabarski pnący - właściwości, wysiew, uprawa, kiedy do gruntu
Szpinak malabarski, zwany także szpinakiem indyjskim lub cejlońskim, to tropikalne, atrakcyjne pnącze o mięsistych liściach. Ma cenne właściwości zdrowotne i zastosowanie kulinarne. Uprawiany latem w ogrodzie jest doskonałą alternatywą dla szpinaku warzywnego, który w tym czasie łatwo wybija w pędy kwiatostanowe. Sprawdź, jak uprawiać szpinak malabarski w ogrodzie i w donicy. Wyjaśniamy, kiedy go siać i kiedy można posadzić do gruntu.
Szpinak malabarski pnący - Basella rubra
Fot. depositphotos
Jak wygląda szpinak malabarski?
Szpinak malabarski pochodzi prawdopodobnie z Indii lub Indonezji i należy do rodziny wyćwiklinkowatych (Basellaceae). W naturze jest wieloletnim pnączem o mięsistych liściach, dorastającym do kilku metrów wysokości. W naszym klimacie może być uprawiany jako domowa roślina doniczkowa lub pnącze jednoroczne w ogrodzie. W języku polskim określany jest też jako: miłowój biały, jagodnik biały, wyćwiklin biały oraz bazela biała.
Szpinak malabarski występuje w dwóch formach:
- Basella alba - charakteryzuje się zielonymi pędami i zielonymi liśćmi. Starsze liście mogą u nasady nabierać purpurowego zabarwienia. Kwiaty są drobne, białe lub kremowe;
- Basella rubra - ma dekoracyjne, intensywnie purpurowo-czerwone pędy oraz nerwy liści. Kwiaty mają barwę czerwonawą lub różową.
Szpinak malabarski - właściwości i zastosowanie
Szpinak malabarski to roślina o szerokim zastosowaniu w kuchni oraz medycynie tradycyjnej. Jest bogatym źródłem witamin A, C, E, K i B a także kwasu foliowego, wapnia, magnezu, żelaza, cynku i potasu. Posiada właściwości antyoksydacyjne, wspomagające neutralizowanie wolnych rodników i spowalniające procesy starzenia.
Szpinak malabarski pnący - Basella alba
Fot. depositphotos
Roślina ta ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwgorączkowe i przeczyszczające. W medycynie tradycyjnej liście szpinaku malabarskiego stosuje się w leczeniu niedokrwistości oraz przy leczeniu ran i stanów zapalnych skóry.
Młode liście i pędy szpinaki malabarskiego są chrupiące i soczyste, mają delikatny, orzeźwiający smak z lekką śluzowatą konsystencją. Można je gotować, smażyć i jeść na surowo. Doskonale zagęszczają zupy i sosy, są dodawane do sałatek lub przyrządzane jak tradycyjny szpinak warzywny. Sok z owoców szpinaku pnącego używany jest jako naturalny barwnik.
Szpinak malabarski pnący - Basella rubra
Fot. Obsidian Soul, CC0, Wikimedia Commons
Szpinak malabarski - wysiew
Szpinak malabarski jest rośliną ciepłolubną, dlatego odpowiednio dobrany termin siewu jest kluczowy dla uzyskania zdrowych i silnych sadzonek.
Kiedy siać szpinak malabarski?
Nasiona szpinaku malabarskiego najszybciej kiełkują w temperaturze 18-20°C. Dlatego roślinę tę najlepiej jest uprawiać z rozsady.
Wysiew szpinaku malabarskiego do doniczek pod osłonami można rozpocząć w marcu lub kwietniu ale młode rośliny wynosi się na zewnątrz, dopiero po ustąpieniu ryzyka przymrozków czyli w drugiej połowie maja lub nawet później - zależy to od pogody. Przed wysadzeniem na zewnątrz konieczne jest hartowanie rozsady.
W cieplejszych rejonach nasiona można wysiewać bezpośrednio do gruntu pod koniec maja, jednak należy się liczyć z tym, że plon uzyskamy w dość późnym terminie.
Jak siać szpinak malabarski?
Nasiona szpinaku malabarskiego mają twardą okrywę, dlatego przed wysiewem warto je namoczyć w ciepłej wodzie przez 12-24 godzin. Nasiona wysiewa się na głębokość 1 cm, zachowując około 10 cm odstępy między roślinami a między rzędami 30 cm.
Kiełkowanie szpinaki malabarskiego trwa zwykle około 21 dni a wschody mogą być nierówne. Młode siewki wymagają stanowiska jasnego i ciepłego, najlepiej o temperaturze 22-25°C.
Szpinak malabarski - uprawa
Uprawa szpinaku malabarskiego nie jest skomplikowana o ile zapewni mu się odpowiednie warunki. Jest to roślina pnąca, która może dorastać do 5-10 m wysokości. Trzeba dla niej zatem przygotować podpory pod pnącza - paliki, sznurki lub kratki. Szpinak pnący preferuje stanowisko słoneczne, ciepłe i osłonięte ale dobrze radzi sobie także w półcieniu. Gleba powinna być lekka, bogata w składniki pokarmowe i stale wilgotna.
Jak podlewać szpinak malabarski?
Dzięki mięsistym liściom magazynującym wodę szpinak malabarski jest przystosowany do przetrwania okresowej suszy. To warzywo odporne na suszę toleruje także wysoką wilgotność gleby, co znacząco ułatwia jego uprawę. Do podlewania najlepiej używać odstanej, miękkiej wody (np. deszczówki lub wody wodociągowej pozostawionej w naczyniu na co najmniej jedną dobę). Co 2-3 tygodnie roślinę warto zasilić nawozem. Może być to np. naturalny płynny biohumus, który dodaje się do wody do podlewania.
Warto wiedzieć!
Przycinanie wierzchołków pędów pobudza szpinak malabarski do rozkrzewiania się.
Szpinak malabarski - uprawa w donicy
Szpinak malabarski można uprawiać w donicy, w domu lub na balkonie czy tarasie. Najlepiej rośnie w dużych pojemnikach o pojemności co najmniej 7-10 litrów z otworami odpływowymi i warstwą drenażu na dnie. Trzeba pamiętać o zapewnieniu mu podpór. Jako podłoże można użyć uniwersalnej ziemi do kwiatów lub ziemi ogrodowej wzbogaconej kompostem.
Roślina wymaga dostępu do światła i ciepła, dlatego donicę warto ustawić na parapecie południowym lub na słonecznym balkonie osłoniętym od wiatru. Podlewanie pnącego szpinaku powinno być regularne, szczególnie latem, gdy ziemia w donicy szybciej się nagrzewa i przesycha.
Szpinak malabarski w donicy
Fot. depositphotos
Szpinak malabarski w ogrodzie. Kiedy do gruntu?
Uprawa szpinaku pnącego w ogrodzie powiedzie się po 15 maja, gdy minie ryzyko pojawienia się przymrozków. Czasem, zależnie od pogody, roślinę można wysadzić na zewnątrz dopiero pod koniec maja lub nawet w czerwcu. Roślina jest wrażliwa na zimno i toleruje jedynie temperatury powyżej 5°C. Przy temperaturach w okolicy 0°C obumiera. Sadzenie szpinaku malabarskiego do gruntu przeprowadza się dopiero wtedy, gdy gleba ogrzeje się powyżej 15°C. Młode rośliny przed przesadzeniem z doniczki do gruntu powinny być zahartowane.
Pod koniec maja można także wysiewać nasiona szpinaku wprost do gruntu, lecz oczekiwanie na plon będzie trwało dłużej.
Przeczytaj również:
- 7 egzotycznych warzyw, które warto mieć w ogrodzie
- Warzywa łatwe w uprawie, o krótkim okresie wegetacji
- Warzywa w doniczkach - uprawa, jakie i kiedy sadzić
- Dobre i złe sąsiedztwo dla szpinaku. Co sadzić obok szpinaku, a czego lepiej unikać?
- Dlaczego szpinak jest gorzki i jak go uratować?
