Szkodniki szczypiorku. Co zjada szczypiorek w ogrodzie?
Plamki na szczypiorku albo żółknięcie i zasychanie liści mogą być sygnałem, że roślina została zaatakowana przez szkodniki. Z tego artykułu dowiesz się co zjada szczypiorek w ogrodzie. Poznaj szkodniki szczypiorku i dowiedz się jakie są objawy ich żerowania. Przedstawiamy także skuteczne sposoby na zwalczanie szkodników szczypiorku.
Szczypiorek
Fot. envato
W ogrodach najczęściej uprawiane są wieloletni szczypiorek ogrodowy i szczypiorek czosnkowy. Uchodzą za rośliny mało wymagające, ale i one bywają atakowane przez szkodniki. Ignorowanie pierwszych objawów żerowania może doprowadzić do ich gwałtownego rozprzestrzenienia się, co w krótkim czasie może skutkować dużymi stratami. Do najważniejszych szkodników szczypiorku należą:
Śmietka cebulanka
Śmietka cebulanka (Delia antiqua) to popielatoszara muchówka o długości do 7 mm. Pojawia się w maju a zimuje w glebie lub na roślinach. Największe szkody wyrządzają kremowobiałe, walcowate larwy. Niszczą nasadę liści i drążą wewnątrz nich korytarze. Szczypiorek więdnie, żółknie i zamiera.
Śmietka cebulanka w porze
Fot. Rasbak, zdjęcia na licencjii CC BY-SA 3.0, źródło: Wikimedia Commons.
Aby ograniczyć populację śmietki należy stosować płodozmian warzyw, usuwać chwasty i okrywać uprawy włókniną lub gęstą siatką w okresach lotu owadów. Do monitorowania obecności szkodnika pomocne będą żółte tablice lepowe oraz pułapki feromonowe. Do oprysków można stosować preparaty na bazie wrotyczu (np. Wrotycz ProBio Ogród) oraz napar z bylicy piołun.
Miniarka cebulowa
Miniarka cebulowa (Liriomyza cepae) to niewielka muchówka o długości 1,5–2,5 mm, która zimuje w glebie lub resztkach roślin. Ma czarny tułów, odwłok i nogi, głowa i czułki są żółte. Białawe larwy, z prześwitującym, żółtawozielonym przewodem pokarmowym dorastają do 6 mm. Muchówki wylatują pod koniec maja a larwy najsilniej żerują w czerwcu. Objawem żerowania są jasne, drobne plamki ułożone w rzędy, powstające w miejscach nakłuć liści przez samice. Zaatakowana roślina przestaje rosnąć a szczypiorek gnije w wyniku porażenia przez bakterie i grzyby.
Miniarka porówka
Miniarka porówka (Phytomyza gymnostoma) dorasta do 4,2 mm długości, ma żółtą głowę, szare ciało oraz ciemny odwłok z żółtym paskiem po bokach. Larwy o długości do 5 mm początkowo są białe, później żółkną. Zimuje w resztkach roślinnych. Muchówki pojawiają się w połowie kwietnia. Żerujące larwy drążą korytarze (miny). Miejsca nakłucia, z których samice wysysają sok i składają jaja to białe punkty na liściach, ułożone w rzędach. Tkanka liścia brązowieje i często jest porażana przez patogeny.
Ochrona szczypiorku przed miniarkami polega na usuwaniu resztek po zbiorach, stosowaniu płodozmianu oraz przykrywaniu zagonów agrowłókniną w okresie nalotu muchówek. Pomocne są także żółte tablice lepowe do monitorowania ich lotu. Szczypiorek najlepiej uprawiać na otwartej przestrzeni, ponieważ miniarki preferują miejsca osłonięte od wiatru.
Poskrzypka cebulowa
Poskrzypka cebulowa (Lilioceris merdigera) to czerwonoceglasty chrząszcz, długości 6–8 mm, który na szczypiorku wygryza nieregularne, duże otwory. Największe szkody wyrządzają jednak żarłoczne, pomarańczowo-brązowe larwy, które żerują na liściach. Są pokryte własnymi odchodami, które chronią je przed drapieżnikami. Zaatakowane rośliny są osłabione i przestają rosnąć.
Poskrzypka cebulowa
Fot. envato
Zwalczanie poskrzypki na szczypiorku powinno opierać się przede wszystkim na metodach naturalnych i mechanicznych. Najskuteczniejszym sposobem jest ręczne zbieranie dorosłych chrząszczy oraz niszczenie złóż pomarańczowych jaj (w rękawiczkach). Larwy można usuwać za pomocą silnego strumienia wody. Odstraszająco na szkodniki działają opryski środkami na bazie wrotyczu i piołunu.
Chowacz szczypiorak
Chowacz szczypiorak (Ceuthorhynchus suturalis) to czarny chrząszcz o długości 3 mm z jasną linią wzdłuż grzbietu i szarymi łuskami. Na uprawach pojawia się w kwietniu, po przezimowaniu w ściółce lub resztkach roślin. Szkody wyrządzają dorosłe chrząszcze i kremowe larwy.
Chrząszcze wygryzają w liściach drobne otworki ułożone w rzędy. Larwy żerują wewnątrz liści, wyjadając miękisz. Największe szkody wyrządzane są w maju i czerwcu. Na szczypiorku pojawiają się podłużne, jasne smugi tzw. „okienka” z nieuszkodzoną skórką. Wzrost roślin jest zahamowany, liście żółkną i zasychają. Aby ograniczyć populację chowacza powinno się stosować płodozmian, rośliny uprawiać z dala od roślin cebulowych oraz usuwać resztki roślin po zakończeniu upraw.
Wgryzka szczypiorka
Wgryzka szczypiorka (Acrolepiopsis assectella) to szarobrunatny, nocny motyl o rozpiętości skrzydeł do 12 mm. Szkody wyrządzają kremowe gąsienice o długości 10 mm, z brązową głową i ciemnymi brodawkami. Samice nalatują na rośliny od połowy kwietnia. Gąsienice żerują wewnątrz liści i wyjadają miękisz, pozostawiając skórkę. Widoczne są jasne, podłużne smugi. Z czasem tworzą się dziury a liście szczypiorku skręcają się, żółkną i zamierają. Rośliny są osłabione i przestają rosnąć.
Wgryzka szczypiorka na liściach pora
Fot. Schlaghecken Josef, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Monitorowanie lotu motyli ułatwiają pułapki feromonowe, ważny jest płodozmian, głęboka orka przed zimą, usuwanie zasiedlonych roślin oraz izolacja od nieużytków i upraw cebuli ozimej. W walce z gąsienicami pomocne są preparaty biologiczne zawierające bakterie Bacillus thuringiensis, np. Wrotycz ProBio Ogród.
Wciornastek tytoniowiec
Wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci) ma żółto-brązowe, wydłużone ciało o długości ok. 1,3 mm. Wciornastki i ich larwy nakłuwają tkanki liści i wysysają z nich soki, przenoszą też choroby. W miejscu żerowania do tkanek dostaje się powietrze, w wyniku czego powstają charakterystyczne, srebrzystobiałe plamki, które z czasem zlewają się. Przy silnym porażeniu liście szczypiorku bieleją, deformują się i całkowicie usychają. Wzrost roślin jest zahamowany.
Wciornastki na liściu szczypiorku
Fot. depositphotos
Wciornastki zimują w glebie i w resztkach roślin a sprzyja im sucha i upalna pogoda. W zwalczaniu ważna jest profilaktyka: płodozmian, głębokie przekopywanie gleby jesienią oraz usuwanie chwastów i pozostałości po zbiorach. Do oprysków stosuje się środek SpinTor 240 SC. Do monitorowania obecności szkodników przydadzą się niebieskie lub żółte tablice lepowe.
Przeczytaj również:
- Jak wyhodować szczypiorek z cebuli w wodzie, w domu, na parapecie?
- Szkodniki cebuli - objawy, zdjęcia, zwalczanie. Co zjada cebulę w ogrodzie?
- Choroby cebuli i ich zwalczanie
- Warzywa cebulowe - charakterystyka, przykłady, lista gatunków i odmian
Opracowano na podstawie:
1. M. Rogowska, J. Sobolewski, Choroby i szkodniki warzyw, Plantpress, Kraków 2018, s. 40-54, 243-246;
2. M. Szumlańska, Szczypiorek na wiosnę, Działkowiec 9/2013, s. 56-57.
