Stonka ziemniaczana. Zwalczanie ekologiczne w ogrodach

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) jest najgroźniejszym szkodnikiem w uprawie ziemniaka. Żerując na liściach, kwiatach i łodygach ziemniaka, powoduje straty w jego plonach. Jeżeli zdecydowaliśmy się na uprawę ziemniaków we własnym ogrodzie, warto poznać sposoby na ekologiczne zwalczanie stonki ziemniaczanej, dzięki którym nasze ziemniaki pozostaną naturalne i nieskażone "chemią".

stonka ziemniaczana
Stonka ziemniaczana

Dorosłe chrząszcze stonki ziemniaczanej rozpoznamy dość łatwo. Na ich kremowych skrzydłach widnieje bowiem 10 czarnych pasków, zaś przedplecze jest żółte z czarnymi plamkami. Można je zauważyć już od wczesnej wiosny. Zimują w ziemi i wychodzą, gdy wiosną temperatura przekroczy 15°C.

Samice stonki składają pomarańczowe jaja na spodniej stronie liści ziemniaka. Wylęgające się z nich larwy są pękate, wydłużone, początkowo różowe, z czasem przybierają pomarańczową barwę. Żerują na liściach ziemniaka, ogałacając nieraz całkowicie rośliny. Przepoczwarczenie następuje w glebie. W ciągu roku mogą się rozwinąć 2-3 pokolenia stonki.

Działania profilaktyczne, które pozwalają na zmniejszenie występowania stonki ziemniaczanej opierają się przede wszystkim na stosowaniu prawidłowego płodozmianu na grządkach warzywnych (przynajmniej 5 lat przerwy w uprawie ziemniaka na danym zagonie), urozmaiceniu upraw w ogrodzie, a także utrzymaniu wysokiej zawartości próchnicy w glebie poprzez regularne nawożenie organiczne, stosowanie kompostu i uprawę roślin na zielony nawóz.

Gdy szkodnik się pojawi, konieczne jest ręczne usuwanie larw stonki oraz dorosłych chrząszczy, a także wykonywanie oprysków preparatami opartymi na naturalnych składnikach. Oto najlepsze 4 opryski ekologiczne na stonkę ziemniaczaną.

1. Gnojówka z pokrzywy

Przy niewielkich uprawach w ogrodach czy działkach zmniejszenie szkodliwości żerowania stonki ziemniaczanej można uzyskać przez opryskiwanie roślin fermentującą gnojówką z pokrzyw. Do przygotowania gnojówki potrzebujemy 1 kg świeżo pociętej pokrzywy i 10 litrów wody. Pokrzywę zalewamy wodą w wiaderku i pozostawiamy do fermentowania na 4-5 dni. Przed użyciem w formie oprysku, gnojówkę z pokrzywy należy rozcieńczyć z wodą w stosunku 1:10 (na litr gnojówki dajemy 10 litrów wody).

Jeżeli nie mamy możliwości samodzielnego przygotowania gnojówki, w sklepach ogrodniczych można kupić gotowy oprysk z pokrzywy pod nazwą SUBSTRAL Pokrzywa Kompleksowa Ochrona.

Pokrzywa - właściwości, zastosowanie w nawożeniu i ochronie roślin
Pokrzywa zazwyczaj jest kojarzona jako uciążliwy i nieprzyjemnie parzący chwast, którego trzeba się bezwzględnie pozbyć z ogrodu. Tymczasem zamiast ją wyrzucać, można przyrządzić z niej wartościową gnojówkę, wyciąg lub wywar i wykorzystać do nawożenia i ochrony roślin. Co ciekawe, pokrzywa ma też zastosowanie w zielarstwie, kuchni i kosmetyce. Więcej...

2. Wyciąg z wrotyczu

Innym sposobem zwalczania stonki ziemniaczanej w ogrodzie jest oprysk wyciągiem z wrotyczu. Uzyskujemy go przez zalanie 300g świeżego ziela 10 litrami wody, a następnie czekamy 24 godziny. Po tym czasie przecedzamy i rozcieńczamy go z wodą w stosunku 1:2.

Warto wiedzieć, że wyciąg z wrotyczu może nam też posłużyć do zwalczania wielu innych szkodników, takich jak: mszyce, bawełnica korówka, owocówki, śmietka cebulanka, gąsienice bielinka.

Wrotycz pospolity - zastosowanie w ogrodzieWrotycz pospolity - zastosowanie w ogrodzie
Wrotycz pospolity jest byliną z rodziny astrowatych, występującą u nas pospolicie nieopodal pól i dróg. Zastosowanie wrotyczu w ogrodzie to przede wszystkim zwalczanie szkodników, choć warto wiedzieć, że wrotycz ma też odmiany ozdobne. Zobacz jak zrobić gnojówkę, wyciąg i wywar z wrotyczu oraz jak je stosować i wykorzystywać do zwalczania szkodników. Więcej...

3. Mączka bazaltowa

Mączka bazaltowa jest produktem naturalnym, który uzyskuje się przez zmielenie skały bazaltowej. Mączka jest środkiem znanym w ogrodnictwie m. in. jako nawóz. W gospodarstwach ekologicznych rolnicy chronią plantację ziemniaków opylając rośliny właśnie mączką bazaltową w ilości 1-2 kg na 100m² uprawy. Zabieg najlepiej wykonać rano, gdy ziemniaki są jeszcze wilgotne od rosy, a dzień jest bezwietrzny i bezdeszczowy.

Mączka bazaltowa - zastosowanie w ogrodnictwieMączka bazaltowa - zastosowanie w ogrodnictwie
Mączka bazaltowa to produkt naturalny, powstały poprzez zmielenie skały bazaltowej. Tradycyjnie jest stosowana jako nawóz pod różne rodzaje upraw. Nie każdy jednak wie, że mączka bazaltowa jest też świetnym ekologicznym środkiem do zwalczania chorób i szkodników roślin. Poznaj 3 ciekawe zastosowania mączki bazaltowej, o których powinien wiedzieć każdy ogrodnik! Więcej...

4. Preparat bakteryjny Spintor 240 EC

Spintor 240 EC to naturalny preparat dozwolony do stosowania w uprawach ekologicznych* otrzymywany w wyniku fermentacji bakterii Saccharopolyspora spinosa. Spintor 240 SC działa powierzchniowo i wgłębnie, a substancja biologicznie czynna zawarta w preparacie działa na komórki nerwowe owada, w wyniku czego dochodzi do paraliżu i śmieci szkodnika.

Dodatkową zaletą tego naturalnego środka do zwalczania larw stonki ziemniaczanej w ogrodzie jest jego krótki okres karencji, czyli minimalny czas jaki musi upłynąć od oprysku do zbioru owoców i warzyw. W zależności od opryskiwanej rośliny, wynosi on zaledwie od 3 do 7 dni.

Spintor 240 SC stosujemy w dawce 1-1,5ml na 1-4l wody na 100m² uprawy. Preparat można zamówić w sklepie naszego poradnika. Zapraszamy!

mgr inż. Joanna Białowąs

*zgodnie z wykazem środków ochrony roślin do rolnictwa ekologicznego (dostęp w dniu 5.02.2018)

Przeczytaj również:

Ziemniaki - uprawa na działce, odmiany, sadzenie
Z ekonomicznego punktu widzenia, ze względu na niską cenę ziemniaków w sklepach, samodzielna uprawa ziemniaków na działce nie jest opłacalna. Ma jednak sens, gdy chcemy otrzymać smaczne i wolne od chemikaliów nowalijki w postaci młodych ziemniaków. Zobacz które odmiany ziemniaków wybrać, jak wygląda ich uprawa na działce, no i kiedy przyjdzie czas na wykopki. Więcej...

Choroby i szkodniki ziemniaka - objawy, zwalczanie
Poznaj najczęściej występujące choroby ziemniaka oraz szkodniki tej rośliny, a także sposoby na ich zwalczanie w uprawach amatorskich. Co robić gdy wystąpi zaraza ziemniaka lub pojawi się stonka ziemniaczana? Oto sposoby na zdrowe ziemniaki z własnego ogródka! Więcej...

Przechowywanie ziemniaków. Jak i gdzie przechowywać ziemniaki?
Ziemniaki odmian późnych, wykopywane pod koniec lata, przeznacza się do przechowywania na zimę. Najpopularniejsze sposoby to przechowywanie ziemniaków w piwnicy lub w kopcu. Który z tych sposobów jest lepszy? Zobacz gdzie najlepiej przechowywać ziemniaki i jakie warunki przechowywania należy im zapewnić. Jaka jest właściwa wilgotność i temperatura przechowywania ziemniaków? Więcej...

Opracowano na podstawie: Tyburski J., Zwalczanie stonki ziemniaczanej w: Ekoland, 1997/06 s. 22-23; Zysk M., Ekologiczne ziemniaki w: Wiadomości rolnicze, 2008/02 s. 12-13.