Sosna pinia w doniczce. Uprawa w domu i w ogrodzie
Sosna pinia, znana również jako sosna włoska, to symbol śródziemnomorskich krajobrazów. Ma charakterystyczną, parasolowatą koronę i jadalne nasiona - orzeszki piniowe. W sprzedaży dostępne są także miniaturowe sosny pinie w doniczkach, które w okresie Bożego Narodzenia mogą posłużyć za oryginalną choinkę. W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda domowa uprawa sosny pinii w doniczce i czy można ją przesadzić ogrodu.
Sosna pinia - Pinus pinea
Fot. Adrián Pablo RodrÃguez Quiroga, CC0, Wikimedia Commons
Jak wyglÄ…da sosna pinia
Sosna pinia (Pinus pinea) jest zimozielonym drzewem iglastym. Młode drzewa początkowo mają zwartą, stożkowatą koronę, z gęsto ułożonymi pędami w górnej części pnia. Z czasem gałęzie rozchodzą się promieniście a korona przybiera kształt parasolowaty, staje się szeroka i spłaszczona. Prosty pień pokrywa pomarańczowobrązowa, mocno spękana kora. Starsze, ciemno- lub jasnozielone igły o długości 10-18 cm zebrane są w pęczki po dwie. Młode, niebieskozielone igły są krótsze (2-4 cm).
Młodociane igły sosny pinii (z lewej) i igły właściwe (z prawej)
Fot. MPF, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Bardzo ozdobne są jej duże, kuliste szyszki osiągające ok. 10-15 cm wysokości, które dojrzewają przez trzy lata. Szyszki kryją w sobie jadalne nasiona - popularne orzeszki piniowe, cenione nie tylko w kuchni śródziemnomorskiej.
Młoda gałązka pinii, szyszka oraz jej nasiona - orzeszki piniowe
Fot. depositphotos
Sosna pinia - jak szybko rośnie
Tempo wzrostu sosny pinii jest umiarkowane. W optymalnym dla niej klimacie śródziemnomorskim przyrasta około 30-50 cm rocznie. Przez pierwsze kilka lat, gdy energia rośliny skierowana jest na rozwój palowego systemu korzeniowego, pinia rośnie wolniej. W starszym wieku rośnie szybciej. Docelowo, w naturalnym środowisku może dorastać do 20-30 m wysokości, 6 m średnicy i żyć ponad 250 lat. W dobrych warunkach, w polskim klimacie, pinia osiąga zwykle do kilku metrów wysokości.
Szyszki sosny pinii mogą osiągać spore rozmiary
Fot. Kateryna Martyniuk, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Sosna pinia - czy rośnie w Polsce
Naturalnym środowiskiem dla sosny pinii jest basen Morza Śródziemnego z łagodnym i ciepłym klimatem. W Polsce nie rośnie w naturze. Czynnikiem ograniczającym uprawę pinii jest jej mała wytrzymałość na niskie temperatury. Młode, bardzo wrażliwe okazy mogą przemarzać już przy -7 do -10°C. Wymagają więc solidnego okrycia agrowłókniną oraz ściółkowania. Nawet starsze, zahartowane drzewa są narażone na uszkodzenia igieł i pędów podczas surowych zim. Przetrwają nieco większe mrozy niż drzewka młode, ale wymagają osłoniętego stanowiska i ochrony na zimę w razie znacznych spadków temperatur.
Kwiatostan męski sosny pinii
Fot. Luis Fernández GarcÃa, CC BY-SA 2.1 ES, Wikimedia Commons
W polskim klimacie uprawa sosony pinii w gruncie może się udać w najcieplejszych rejonach kraju (np. Dolny Śląsk, Pomorze Zachodnie). Jednak bezpieczniejszą metodą jest uprawa pinii w donicy, umożliwiająca przeniesienie jej w razie potrzeby w jasne i chłodne, osłonięte miejsce, zabezpieczone przed mrozem (np. szklarnia, widne poddasze, weranda, klatka schodowa).
Sosna pinia w doniczce w domu
Dla miłośników śródziemnomorskiego klimatu doskonałą propozycją jest sosna pinia miniaturka. Szczególnie popularna jest karłowa odmiana - sosna pinia 'Silver Crest', która charakteryzuje się wolnym wzrostem, zwartym, gęstym pokrojem i pięknym, srebrzysto-zielonym odcieniem igieł. Przed Bożym Narodzeniem często sprzedawana jest jako miniaturowa choinka. Jest ekologiczną alternatywą dla ścinanych drzewek a po świętach można kontynuować jej uprawę w doniczce lub wiosną przesadzić do ogrodu.
Warto wiedzieć!
Sosna pinia jest doskonałym materiałem na drzewko bonsai. W tej sztuce jest bardzo ceniona przede wszystkim ze względu na swój malowniczy pokrój.
Jak dbać o sosnę pinię w doniczce?
Pinia uprawiana w domu wymaga jasnego miejsca. Idealny będzie południowy lub południowo-zachodni parapet. Niedobór światła, podobnie jak zbyt ciepłe pomieszczenie zimą, spowoduje osłabienie drzewka i opadanie igieł.
Przechowywanie rośliny przez cały rok w ciepłym mieszkaniu (powyżej 20°C) szybko ją osłabi i doprowadzi do zamierania. Krótki pobyt w domu podczas świąt Bożego Narodzenia jest możliwy, ale po ich zakończeniu roślinę należy niezwłocznie przenieść w chłodne miejsce. Pinia przechodzi zimą okres spoczynku. Najlepiej zimuje w miejscu jasnym i chłodnym (4-10°C), np. w nieogrzewanej werandzie czy jasnym garażu. Jeśli donicę z pinią wyniesiemy na osłonięty taras lub balkon, warto ją ustawić na styropianie i ocieplić np. słomianymi matami, by bryła korzeniowa nie przemarzła.
Sosna pinia w doniczce
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl
Ziemia dla sosny pinii powinna być przepuszczalna i lekka. Najlepiej użyć mieszanki ziemi do iglaków z piaskiem lub perlitem a na dnie usypać warstwę drenażową z keramzytu. Co 2-3 lata wskazane jest przesadzanie sosny pinii do większej doniczki posiadającej w dnie otwory odpływowe.
Pinię podlewa się umiarkowanie, dopiero gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie. Zimą, w chłodzie, podlewanie ogranicza się do minimum. Nie należy dopuszczać do przelania ani przesuszenia podłoża. Do nawożenia wiosną i latem stosuje się nawozy dla iglaków.
Sosna pinia - uprawa w ogrodzie
Sosnę pinię najlepiej sadzić do ogrodu wiosną, aby roślina miała czas na ukorzenienie się przed zimą. Wymaga pełnego słońca i miejsca osłoniętego od zimnych wiatrów. Preferuje gleby lekkie, piaszczyste, dobrze zdrenowane, o obojętnym lub lekko kwaśnym odczynie. Nie toleruje gleb ciężkich i mokrych.
MÅ‚ody okaz sosny pinii
Fot. JLPC, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Młode okazy pinii należy regularnie podlewać. Starsze, dobrze ukorzenione drzewa piniowe są odporne na suszę. Obszar bryły korzeniowej należy grubo ściółkować warstwą kory ogrodowej, liści lub słomy, aby zapobiec jej przemarzaniu. Część nadziemną młodych drzew warto okryć grubą agrowłókniną lub matami słomianymi. Chroni to igły przed mrozem oraz wysuszającym działaniem zimowego słońca i wiatru. Ewentualne uszkodzone pędy przycina się wiosną.
Podsumowując, uprawa pinii w gruncie jest możliwa w cieplejszych regionach kraju. Wymaga jednak ochrony młodych okazów w pierwszych latach. Pinię w doniczce można uprawiać także w chłodniejszych lokalizacjach, ponieważ w razie potrzeby można ją wnieść do pomieszczenia.
Przeczytaj również:
- Sosna - gatunki i odmiany polecane do ogrodu
- Cyprysik domowy. Uprawa cyprysika w doniczce
- Araukaria chilijska, małpie drzewo. Uprawa w Polsce
Opracowano na podstawie:
1. L. Hattatt, 1000 roślin ogrodowych od A-Z, Wydawnictwo Parragon, UK 2008, s. 192;
2. J. Scott-Macnab, Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 485.
