Strona główna / Rozmnażanie roślin / Skaryfikacja nasion - co to jest, przykłady

Skaryfikacja nasion - co to jest, przykłady

Skaryfikacja nasion to proces sztucznego uszkadzania twardej okrywy nasiennej, aby ułatwić wniknięcie do środka nasiona wody i gazów i w ten sposób przyspieszyć kiełkowanie nasion. Dowiedz się jak przeprowadzić skaryfikację oraz poznaj przykłady skaryfikacji nasion popularnych roślin ogrodowych.

Skaryfikacja nasion
Skaryfikacja nasion
Fot. depositphotos

Co to jest skaryfikacja nasion

Niektóre rośliny, np. paciorecznik, dąb, palmy czy dracena mają wyjątkowo twarde i nieprzepuszczalne okrywy nasienne. W związku z tym pęcznienie i kiełkowanie nasion tych roślin jest bardzo opóźnione lub całkowicie zahamowane. Aby umożliwić kiełkowanie twardych nasion stosujemy mechaniczne, chemiczne lub termiczne sposoby uszkadzania ich okryw. Zabieg ten nazywamy skaryfikacją.

Co, jak i kiedy robić w ogrodzie? Porady o nawożeniu, opryskach i cięciu roślin prosto na Twój e-mail!

Zapisz się już dzisiaj, a otrzymasz kupon rabatowy do naszego sklepu :-)

Dane podane w formularzu są przetwarzane zgodnie z naszą Polityką Prywatności

Przeprowadzenie skaryfikacji nasion przed wysiewem znacząco zwiększa szanse na udane i równomierne kiełkowanie, szczególnie w uprawach kontrolowanych. Skaryfikowane nasiona powinno się niezwłocznie wysiać w wilgotnym podłożu, żeby nie narażać zarodka na uszkodzenie.

Sposoby skaryfikacji nasion

Do popularnych sposobów skaryfikacji należą:

  • skaryfikacja mechaniczna - nasiona są fizycznie ścierane lub nacinane, aby naruszyć okrywę nasienną;
  • skaryfikacja chemiczna - nasiona są traktowane substancjami chemicznymi, najczęściej 3% kwasem siarkowym, który rozpuszcza lub osłabia okrywę. Po określonym czasie, od 1 do 30 min, nasiona są płukane, a kwas neutralizowany sodą oczyszczoną;
  • skaryfikacja termiczna - nasiona są poddawane krótkotrwałemu działaniu wysokiej temperatury (około 70-80°C) co powoduje pęknięcie lub osłabienie okrywy nasiennej.

Jakie nasiona potrzebują skaryfikacji?

Nasiona otoczone są okrywą, która chroni zarodek znajdujący się w środku, ale jednocześnie utrudnia kiełkowanie. W naturze proces kiełkowania jest wspomagany przez czynniki takie jak ogień, woda opadowa czy naturalne ścieranie, ale w warunkach hodowlanych potrzebne jest celowe działanie człowieka. Dlatego nasiona twarde, słabo kiełkujące potrzebują skaryfikacji.

Skaryfikacja nasion - przykłady

Wiele roślin kiełkuje łatwo i szybko nie wymagając interwencji człowieka. Jednak niektóre gatunki możemy rozmnożyć w warunkach domowych tylko dzięki skaryfikacji nasion. Oto przykłady skaryfikacji nasion popularnych roślin ogrodowych:

  • robinia akacjowa - nasiona można naciąć lub przetrzeć papierem ściernym, aby osłabić twardą okrywę;
  • groszek pachnący - namaczanie nasion w gorącej wodzie przez kilka godzin lub nacinanie okrywy nasiennej;
  • wisteria - nacinanie nasion lub przetarcie papierem ściernym, aby umożliwić dostęp wody;
  • kasztan jadalny - nasiona można delikatnie naciąć lub przetrzeć papierem ściernym;
  • łubin - nasiona można naciąć, przetrzeć papierem ściernym lub namoczyć w gorącej wodzie;
  • krokosz barwierski - nasiona można na krótko zanurzyć w kwasie siarkowym, aby osłabić twardą okrywę;
  • ślazowiec pensylwański - namaczanie nasion w gorącej wodzie lub traktowanie kwasem siarkowym.

Przeczytaj również:

Opracowano na podstawie:
1. H. Chmiel (pod red.), Uprawa roślin ozdobnych, PWRiL, Warszawa 1980, s. 77-78;
2. J. Marcinkowski, Byliny ogrodowe, PWRiL, Warszawa 2002, s. 25-26;
3. J. Świątkowska (pod red.), Rośliny ozdobne, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1970, s. 214-215.