Santolina cyprysikowata - zastosowanie, uprawa, wymagania, rozmnażanie
Santolina cyprysikowata to ozdobny z liści półkrzew o drobnych żółtych kwiatostanach oraz srebrzystych liściach. Ta odporna na upały i susze roślina może być uprawiana w gruncie lub w doniczkach. Podpowiadamy jak wygląda uprawa santoliny cyprysikowatej w ogrodzie i jakie ciekawe zastosowania może mieć ta roślina. Podpowiadamy też sposoby na zimowanie i rozmnażanie santoliny w uprawie amatorskiej.
Santolina cyprysikowata - Santolina chamaecyparissus
Fot. Zarateman, CC0, Wikimedia Commons
Jak wygląda santolina cyprysikowata
Santolina cyprysikowata (Santolina chamaecyparissus) jest zimozielonym półkrzewem należącym rodziny astrowatych (Asteraceae). W stanie naturalnym występuje w południowej części Europy. Santolina dorasta do 50 cm wysokości i tworzy gęste, zwarte kępy. Wzniesione, rozgałęzione łodygi są porośnięte przez pierzastozłożone, drobne liście santoliny pokryte srebrzystym kutnerem.
Koszyczkowe kwiatostany santoliny cyprysikowatej są kuliste i żółte - rozwijają się na szczytach długich, bezlistnych pędów. Okres kwitnienia santoliny przypada od czerwca do sierpnia. Cała roślina, a szczególnie liście, wydzielają intensywny zapach.
Santolina cyprysikowata - zastosowanie
Santolina jest ceniona za srebrzysty kolor liści oraz zwarty, regularny pokrój. W sprzedaży znajdują się także odmiany santoliny cyprysikowatej o większych i bardziej ozdobnych kwiatostanach, takie jak np.: santolina 'Lemon Qeen', 'Pretty Carol' czy niska odmiana 'Nana'.
Santoliny to rośliny odporne na suszę, które często są sadzone na skalniakach, w suchych ogrodach i na rabatach żwirowych. Srebrne liście santoliny stanowią doskonałe tło dla innych kwiatów.
Santolina cyprysikowata - Santolina chamaecyparissus
Fot. pixabay
Santolina świetnie komponuje się z innymi roślinami sucholubnymi, takimi jak: lawenda, przypołudnik, rozmaryn, tymianek czy szałwia. Dzięki gęstemu pokrojowi, santolina cyprysikowata może być stosowana jako niski żywopłot lub obwódka wokół rabat.
Zastosowanie znajdują także suszone kwiaty i liście santoliny - są używane do tworzenia potpourri, wianków oraz innych dekoracji, które nie tylko ładnie wyglądają, ale również przyjemnie pachną.
Santolina, dzięki swojemu intensywnemu zapachowi, może odstraszać owady, takie jak komary, mrówki i mole. Roślina ta często jest sadzona w pobliżu drzwi lub okien, aby zapobiec przedostawaniu się nielubianych owadów do domu.
Santolina cyprysikowata - Santolina chamaecyparissus
Fot. pixabay
W ludowej medycynie santolina cyprysikowata miała zastosowanie do wspomagania trawienia, leczenia dolegliwości żołądkowych oraz bezsenności. Olejek eteryczny pozyskiwany z rośliny był stosowany miejscowo w celu łagodzenia bólu i stanów zapalnych.
Santolina cyprysikowata - uprawa i wymagania
Uprawa santoliny cyprysikowatej jest stosunkowo prosta, gdyż roślina ta jest wytrzymała i doskonale przystosowana do uprawy w suchych, ciepłych miejscach. Santolina najlepiej rośnie w pełnym słońcu. W cieniu może niestety stracić swój zwarty pokrój i intensywny kolor liści.
Ziemia pod uprawę santoliny powinna być dobrze przepuszczalna, piaszczysta lub żwirowa. Podobne jak wiele roślin śródziemnomorskich (lawenda, cyprys wieczniezielony czy oleander), santolina wymaga gleb o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Gleby zbyt ciężkie, gliniaste i wilgotne mogą prowadzić do gnicia korzeni santoliny.
Roślina ta jest wyjątkowo odporna na suszę, zaś nadmiar wilgoci może być dla niej wręcz zabójczy. Zwłaszcza w chłodniejszych porach roku. Z tego względu podlewanie santoliny należy ograniczyć do minimum, szczególnie gdy rośliny już dobrze się ukorzenią.
Santolina cyprysikowata - Santolina chamaecyparissus
Fot. pixabay
W sezonie wegetacyjnym santolina cyprysikowata nie wymaga nawożenia, bo może z powodzeniem rosnąć w mało zasobnej glebie. Zbyt żyzne podłoże sprawia, że santolina staje się zbyt wybujała, mniej zwarta oraz słabiej znosi mrozy.
Santolina cyprysikowata - przycinanie
Natomiast ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym w uprawie santoliny cyprysikowatej jest jej regularne cięcie. Wczesną wiosną należy ścinać wszystkie pędy santoliny na wysokości 10-15 cm nad ziemią, żeby zachować ładny, gęsty, półkolisty pokrój rośliny.
Jeżeli nie zależy nam na regularnym kształcie, ale na większym rozmiarze rośliny, wiosną ścinamy 1/3 długości pędów a kolejne cięcie przeprowadzamy latem, po kwitnieniu. Gdy roślina przekwitnie ścinamy pędy kwiatostanowe, dzięki czemu santolina nie zawiąże nasion i będzie się ładnie rozkrzewiać.
Jeżeli zależy nam na kwiatach santoliny to musimy pamiętać, że tylko rośliny nie przycinane mogą zakwitnąć.
Santolina cyprysikowata - Santolina chamaecyparissus
Fot. Chhe, Public domain, Wikimedia Commons
Santolina cyprysikowata - zimowanie
Santolina jest częściowo mrozoodporna i znosi spadki temperatury do -12-18°C. Dlatego w rejonach Polski o najłagodniejszym klimacie, czyli na Pomorzu Zachodnim, roślina bez problemu zimuje w gruncie, w lekkim i przepuszczalnym podłożu. W pozostałych rejonach kraju może wymagać okrycia na zimę. Dobrym rozwiązaniem jest osłonięcie santoliny agrowłókniną lub stroiszem oraz wyściółkowanie korą ogrodową.
Możliwa jest także uprawa santoliny w doniczkach lub skrzynkach balkonowych, które na zimę przenosimy do widnego pomieszczenia o temperaturze 5-10°C.
Santolina cyprysikowata - rozmnażanie
Santolinę można łatwo rozmnażać z nasion wysiewanych wczesną wiosną pod osłonami. Po wysiewie nasiona santoliny kiełkują w ciągu 7-21 dni. Gdy siewki wytworzą 2-4 liście właściwe, należy je przepikować do pojedynczych doniczek. Sadzonki sadzi się na miejsce stałe po 15 maja, gdy minie ryzyko wystąpienia wiosennych przymrozków. Dla uzyskania optymalnego efektu zaleca się sadzić santolinę w rozstawie 5 roślin na 1 m².
Kolejnym ze sposobów na rozmnożenie santoliny jest pobranie sadzonek zielnych, najlepiej w trakcie letniego przycinania roślin. Sadzonki o długości 10-15 cm umieszczamy w ziemi do sadzonkowania i przechowujemy do wiosny w jasnym, chłodnym pomieszczeniu. Możemy też spróbować przezimować je na rozsadniku w bardzo lekkiej, przepuszczalnej glebie, osłonięte folią lub szkłem. Podobnie, jak w przypadku rozsady uzyskanej z nasion, na miejsce stałe sadzimy rośliny, gdy minie ryzyko wystąpienia wiosennych przymrozków.
Przeczytaj również:
- Byliny zimozielone na słońce
- Ogród w stylu francuskim - opis, definicja, cechy charakterystyczne
- Kwiaty ogrodowe łatwe w uprawie
Opracowano na podstawie:
1. H. Chmiel (pod red.), Uprawa roślin ozdobnych, PWRiL, Warszawa 1980, s. 87;
2. J. Mayer, Rośliny balkonowe, Wydawnictwo Hachette Livre, Warszawa 2005, s. 129;
3. J. Świątkowska, Rośliny ozdobne, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1970, s. 298.
