Sałata masłowa - wartości odżywcze, uprawa, odmiany

Sałata masłowa należy do warzyw liściowych. Jej jadalne liście są miękkie i delikatne. Można ją spożywać na surowo, nie wymaga specjalnego przygotowania, a z uprawą sałaty masłowej poradzi sobie każdy ogrodnik amator. Poznaj wartości odżywcze sałaty masłowej i dowiedz się jakie odmiany sałaty masłowej warto uprawiać na działce. Oto sekrety uprawy tego popularnego warzywa, dzięki którym wyhodujesz pyszną i zdrową sałatę!

sałata masłowa
Sałata masłowa
Fot. pixabay.com

Sałata masłowa - wartości odżywcze

Liście sałaty masłowej są źródłem witamin A, C, E, oraz niewielkich ilości B1, B2. Sałata zawiera również dużo soli mineralnych, przede wszystkim wapnia i żelaza. Przy tym ma niewiele kalorii, a liście składają się w znacznej mierze po prostu z wody. Właściwości odżywcze sałaty masłowej sprawiają, że warto ją wprowadzić do swojej diety.

Warto też zwrócić uwagę na zdrowotne aspekty spożywania sałaty. Wykazuje ona bowiem działanie antyoksydacyjne i obniża poziom "złego" cholesterolu. Poprawia także trawienie, gdyż zawiera w swoim składzie błonnik pokarmowy, który pomaga oczyszczać organizm z toksycznych substancji.

Sałata masłowa - uprawa

Do uprawy sałaty masłowej należy przeznaczać gleby żyzne, próchniczne, przepuszczalne, o dobrej wilgotności. Odczyn pH gleby do uprawy sałaty masłowej powinien być zbliżony do obojętnego (pH około 6,5). System korzeniowy sałaty jest słabo rozwinięty, dlatego roślina wymaga systematycznego nawadniania. Niedobór wody powoduje twardnienie i gorzknienie liści, z kolei nadmiar wody sprzyja gniciu główek.

Sałata masłowa jest bardzo wrażliwa na intensywność światła. Jego niedobór wpływa na wybieganie roślin oraz słabe wiązanie główek. Optymalna temperatura wzrostu sałaty masłowej wynosi 15°C. Wysoka temperatura w połączeniu z suszą powoduje, że sałata masłowa nie wytwarza główek, natomiast wybija w pędy kwiatostanowe. Zbyt wysoka temperatura sprzyja ponadto gorzknieniu sałaty, oparzeniom i gniciu liści.

W uprawie sałaty masłowej dobrym przedplonem są: ogórek, pomidor, burak ćwikłowy, cebula zwyczajna i szpinak. Ze względu na krótki okres wegetacji sałata uprawiana jest jako przedplon, poplon, jak i śródplon.

Warzywa ozime. Jakie warzywa siejemy jesienią na wczesny zbiór?Warzywa poplonowe. Jakie warzywa siać i sadzić jako poplon?
Sierpień to czas zakończenia zbioru wielu warzyw uprawianych od wczesnej wiosny. Pozostałe po tych uprawach puste miejsca na grządkach warto wykorzystać wysiewając lub sadząc z rozsady warzywa poplonowe. Zapewni to możliwość zbioru warzyw do późnej jesieni oraz pomoże utrzymać glebę w dobrym stanie. Więcej...

Na tym samym stanowisku nie należy uprawiać sałaty częściej niż co 3-4 lata ze względu na możliwość rozprzestrzeniania się chorób i szkodników sałaty masłowej. Należy zatem zachować zasady płodozmianu warzyw.

Sałatę masłową można uprawiać z siewu oraz z rozsady. Uprawa sałaty z siewu rozpoczyna się wiosną po obeschnięciu gleby. Nasiona wysiewa się w odstępach dwutygodniowych w rzędy co 20-30cm. Gdy rośliny wzejdą i wytworzą 3-4 liście, przeprowadza się przerywkę, pozostawiając siewki w odległości co 20-25 cm.

Z kolei uprawa sałaty masłowej z rozsady ma na celu uzyskanie jak najwcześniejszego plonu. Nasiona wysiewamy do skrzynek od 15 lutego. Po wzejściu siewki pikuje się do doniczek i ustawia w inspekcie lub ogrzewanym tunelu foliowym. W końcu marca lub na początku kwietnia zahartowaną rozsadę można sadzić w gruncie w rozstawie 30x20 cm lub 25x25 cm.

uprawa sałaty w ogrodzie
Uprawa sałaty w ogrodzie
Fot. freeimages.com

Sałata masłowa - odmiany

Odmiany sałaty masłowej różnią się między sobą pokrojem rośliny, kształtem i wielkością główek, barwą liści czy wymaganiami świetlnymi i cieplnymi, a także odpornością na choroby i długością okresu wegetacji. Sałata masłowa występuje w odmianach wczesnych, średnio wczesnych, średnio późnych, późnych oraz zimujących w gruncie.

Wśród odmian wczesnych sałaty masłowej warto wspomnieć o odmianie 'Bona', która polecana jest do uprawy letniej polowej oraz wczesnowiosennej pod osłonami. Tworzy główki średniej wielkości, o delikatnych jasnozielonych liściach. 'Bona' to odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne odmiana sałaty masłowej, nie gromadząca azotanów.

Drugą wczesną odmianą sałaty masłowej jest 'Królowa Majowych', tworząca główki średniej wielkości o delikatnych jasnozielonych liściach. 'Królowa Majowych' jest odmianą o wysokich walorach smakowych. Najlepsze plony uzyskuje się przy uprawie z rozsady, siewki wymagają pikowania po ok. 2 tygodniach po wschodach. Odmiana ta jest wrażliwa na brak światła i w miejscach zacienionych nie tworzy główek.

Wśród odmian średnio późnych sałaty masłowej warto wspomnieć o sałacie 'Nochowska', która jest bardzo plenna, gruntowa, wytrzymała na wysokie temperatury. Ta odmiana sałaty masłowej tworzy duże, twarde i bardzo smaczne, żółtawo-zielone główki.

Inną średnio późną odmianą jest sałata 'Maryna' o bardzo delikatnym smaku. Tworzy główki półotwarte, duże i zwięzłe. Liście tej odmiany sałaty masłowej są silnie pęcherzykowate, słabo falowane brzegiem.

Wśród ciekawych odmian sałaty masłowej warto wspomnieć o odmianie 'Zina', zimującej w gruncie bez osłon, dzięki czemu wydaje wiosną bardzo wczesny plon. Tworzy średnie, zamknięte główki o jasnozielonych, kruchych liściach. Ta odmiana sałaty masłowej nie nadaje się na późniejszy wysiew wiosenny, gdyż wybija w pędy nasienne.

Kolejną ciekawą odmianą sałaty masłowej jest sałata 'Mira' - dość wczesna, tworząca duże, okrągłe czerwono-zielone główki. 'Mira' przeznaczona jest do wczesnej uprawy polowej i do tuneli nieogrzewanych. W zależności od sposobu uprawy, nasiona wysiewa się od lutego do inspektu lub od marca na rozsadnik. Ta odmiana sałaty masłowej jest odporna na choroby i niekorzystne warunki atmosferyczne. Ponadto późno wybija w pędy kwiatostanowe i z tego względu warto zainteresować się jej uprawą na działce.

mgr inż. Joanna Białowąs

Przeczytaj również:

Terminy siewu warzyw. Pobierz nasz praktyczny kalendarz!Terminy siewu warzyw. Pobierz nasz praktyczny kalendarz!
Zobacz nasz praktyczny kalendarz siewu warzyw i w prosty sposób dowiedz się kiedy i w jaki sposób wysiewać w ogrodzie najpopularniejsze warzywa. Kalendarz możesz też pobrać w wersji do wydrukowania! Więcej...

Jakie warzywa sadzić obok siebie - tabelaJakie warzywa sadzić obok siebie - tabela
To, jakie warzywa sadzimy obok siebie, nie pozostaje bez wpływu na ich wzrost i jakość plonu. Poszczególne warzywa sadzone obok siebie mogą wzajemnie oddziaływać pozytywnie lub negatywnie. Zobacz jakie warzywa sadzić obok siebie, aby uzyskać zdrowy i wysoki plon. Oto kilka przydatnych wskazówek oraz tabela z zestawieniem warzyw, które warto sadzić obok siebie. Więcej...

Cykoria sałatowa - uprawa, pędzenie, potrawy z cykorii
Cykoria sałatowa, podobnie jak sałata, jest warzywem liściastym. Od bardziej popularnej sałaty, cykoria jest jednak znacznie bogatsza w substancje odżywcze, a jej korzenie nadają się do pędzenia zimą. Dzięki temu cykoria stanowi doskonałe uzupełnienie diety w okresie, kiedy brakuje nam witamin ze świeżych warzyw. Zobacz jak wygląda uprawa cykorii, pędzenie cykorii zimą oraz sprawdź jak smakuje sałatka i inne potrawy z cykorii! Więcej...