Sadzonki zdrewniałe - jak pobierać i ukorzeniać

Sadzonki zdrewniałe to jedna z najprostszych metod rozmnażania drzew i krzewów zrzucających liście na zimę. Sadzonki takie są znacznie mniej narażone na utratę wody i więdnięcie niż sadzonki zielne i sadzonki półzdrewniałe, jednak więcej czasu potrzebują na ukorzenienie się. Zobacz jak i kiedy pobierać sadzonki zdrewniałe, jak je przechować do wiosny i jak ukorzeniać. Z tą instrukcją zwiększysz liczbę ukorzenionych sadzonek nawet dwukrotnie!

sadzonki zdrewniałe
Sadzonki zdrwewniałe przygotowane do sadzenia w ogrodzie

Jakie rośliny rozmnaża się przez sadzonki zdrewniałe?

Z sadzonek zdrewniałych najlepiej rozmnaża się mrozoodporne drzewa i krzewy zrzucające liście na zimę, którze posiadają wysoką zdolność do regeneracji. W ten sposób rośliny mogą rozmnażać nawet ogrodnicy, którzy nie mają jeszcze dużego doświadczenia w sadzonkowaniu.

Drzewa rozmnażane przez sadzonki zdrewniałe:
katalpa, morwa, platan, topola, wierzba

Krzewy rozmnażane przez sadzonki zdrewniałe:
budleja Dawida, dereń, forsycja, hortensja bukietowa i hortensja krzewiasta, jaśminowiec wonny, kalina, karagana syberyjska, krzewuszka, liguster, pęcherznica kalinolistna, pięciornik, porzeczka krwista, porzeczka biała, czerwona i czarna, śnieguliczka biała, tamaryszek, tawuła, złotlin, żylistek,

Pnącza rozmnażane przez sadzonki zdrewniałe:
kiwi - aktinidia, rdest Auberta, wiciokrzew, winobluszcz, winorośl.

Poprzez sadzonki zdrewniałe nie można natomiast rozmnażać krzewów, które mają wyjątkowo twarde drewno, jak np. berberys, głóg czy ostrokrzew. Z ich pędów nie chcą się wytwarzać korzenie.

Warto wiedzieć!
Sadzonki zdrewniałe najlepiej pobierać z roślin młodych, rosnących w miejscach dobrze nasłonecznionych. Nie należy pobierać sadzonek jeśli rośliny mają oznaki występowania chorób lub szkodników.

Kiedy pobierać sadzonki zdrewniałe?

Sadzonki zdrewniałe pobiera się późną jesienią lub zimą, w okresie bezlistnym. W przypadku roślin o mniejszej mrozoodporności, jak np. budleja Dawida, lepiej sadzonki pobrać tuż po opadnięciu liści, przed nadejściem zimy (październik - listopad). Wówczas mamy pewność, że pobieramy je z pędów zdrowych, nie uszkodzonych przez mróz.

Z drzew i krzewów wysoce mrozoodpornych sadzonki można pobierać do marca, w okresie kiedy nie ma dużych mrozów. Nigdy nie pobieramy sadzonek przy mroźnej pogodzie.

Jak pobierać sadzonki zdrewniałe?

Sadzonki zdrewniałe tnie się ze zdrowych, tegorocznych pędów, które zakończyły już swój przyrost. W tym celu szuka się pędów o świeżej korze (zazwyczaj żywiej wybarwionej), które nie posiadają rozgałęzień i są proste.

Sekatorem lub ostrym nożem odetnij pęd od rośliny blisko przewodnika (na pograniczu zeszłorocznego i tegorocznego drewna). Następnie pęd przytnij tuż poniżej pąka u jego nasady i tuż powyżej pąka wierzchołkowego.

pobieranie sadzonki zdrewniałej
Pobieranie sadzonki zdrewniałej

Prawidłowo przycięta sadzonka powinna mieć grubość ołówka i dł. od 15 do 20 cm, oraz co najmniej dwie pary dobrze rozwiniętych pąków. Warto wziąć ze sobą ołówek, gdyż naprawdę jest on dobrą miarą prawidłowo przyciętych sadzonek!

pobieranie sadzonki zdrewniałej
Przycięcie sadzonki zdrewniałej

Jeżeli pobierasz sadzonki z drzew lub krzewów zrzucających liście na zimę, zabieg ten powinieneś przeprowadzić gdy na pędach nie ma już liści. Jeżeli pobierasz sadzonki z krzewów zimozielonych - usuń wszystkie liście z dolnej części sadzonki (do 2/3 jej długości).

Warto wiedzieć!
Ścięte górnej strony sadzonki pod skosem sprawi, że z tego miejsca lepiej będą spływać krople wody i zmniejszy się ryzyko wdarcia chorób. Dzięki temu nie pomylimy też góry sadzonki z jej częścią dolną. Dodatkowo warto górny koniec pomalować maścią ogrodniczą lub farbą emulsyjną z dodatkiem środka grzybobójczego (polecam maść FitoPlaster, która posiada wygodną nakrętkę z pędzelkiem).

zabezpieczanie sadzonek maścią ogrodniczą
Zabezpieczenie wierzchołków sadzonek maścią FitoPlaster
Fot. Target

Jak ukorzeniać sadzonki zdrewniałe?

Przed umieszczeniem sadzonek w podłożu, trzeba je pobudzić do ukorzenienia się. W tym celu zetnij ostrym nożykiem cienki skrawek kory u nasady sadzonki, a następnie zanurz nasadę sadzonki w ukorzeniaczu.

Ukorzeniacze to preparaty zawierające auksyny i inne związki przyspieszające proces ukorzeniania. Do sadzonek zdrewniałych warto wykorzystać preparat Korzonek D, dostępny w wersji płynnej lub w proszku. Korzonek D zawiera podstawowe mikroskładniki pokarmowe, kofaktory ukorzeniania oraz specyficzną formę cynku, który działa jako aktywator procesu korzenienia, a także witaminę C.

ukorzeniacz Korzonek D
Preparat do ukorzeniania Korzonek D
Fot. Target

Tak przygotowane sadzonki zdrewniałe włóż pionowo do doniczek lub skrzynek wypełnionych wilgotnym piaskiem (pod powierzchnią ziemi powinno się znaleźć od 1/2 do 2/3 długości sadzonki) i przechowaj je zabezpieczone przed mrozem (w temp. 0 do 5°C) aż do wiosny. Doniczki z sadzonkami możesz umieścić np. w piwnicy, garażu, w zimnym inspekcie lub nieogrzewanej szklarni. Cały czas dbaj aby podłoże w którym umieściłeś sadzonki było stale lekko wilgotne.

Niektórzy ogrodnicy praktykują też dołowanie sadzonek od razu w gruncie na zewnątrz. Jednak wówczas trzeba je dobrze zabezpieczyć przed mrozem (np. grubą warstwą suchych liści dociśniętych gałązkami iglaków).

Uwaga!
Jeżeli przygotowujesz sadzonki zdrewniałe różnych roślin - nie zapomnij ich zaetykietować (nazwa gatunku i odmiany).

Kiedy posadzić sadzonki zdrewniałe?

Gdy nadejdzie wiosna i rozmarznie ziemia, możesz posadzić sadzonki zdrewniałe do doniczek z ziemią lub przenieść na zagon. Nie zapomnij jednak aby najpierw przeprowadzić hartowanie sadzonek, czyli stopniowo przyzwyczajać je do warunków panujących na zewnątrz. Dobrze jest także, jeżeli w pierwszym okresie sadzonki na zagonie przebywają pod tunelem.

jak ukorzeniać sadzonki zdrewniałe
1) prawidłowo przycięta sadzonka,
2) głębokość umieszczenia w podłożu,
3) sadzonka ukorzeniona

W glebie na zagonie wykonaj pionowe, dość głębokie otwory i umieść w nich sadzonki, tak aby nad powierzchnię wystawały jedynie krótkie, kilkucentymetrowe odcinki (nad ziemię ma wystawać tylko fragment z najwyższym pąkiem). Ziemię wokół sadzonek dokładnie ubij (najlepiej delikatnie ugnieć ręką). Ważne jest, abyś w czasie przesadzania sadzonek na zagon nie uszkodził dolnej części pędów, gdyż mogą tam znajdować się już ledwo widoczne zaczątki korzeni (dlatego nie wolno "wbijać" sadzonek w ziemię - należy je umieszczać we wcześniej przygotowanych otworach).

Po kilku lub kilkunastu tygodniach powinny pojawić się listki - wtedy możesz mieć pewność, że sadzonka już się ukorzeniła i przyjęła. Ukorzenione sadzonki zdrewniałe możesz wysadzać na miejsce docelowe jesienią.

Narzędzia do przycinania pędów i pobierania sadzonek oraz potrzebną maść ogrodniczą i ukorzeniacze można zamówić w sklepie naszego poradnika. Gorąco zachęcamy aby zaopatrzyć się odpowiednio wcześniej we wszystkie akcesoria potrzebne do przygotowania sadzonek.

Przeczytaj również:

Ukorzeniacz - pomocnik w produkcji sadzonek
Ukorzeniacze to preparaty ułatwiające ukorzenianie się sadzonek. Zastosowanie odpowiedniego ukorzeniacza pozwala zwiększyć odsetek ukorzenionych sadzonek, poprawić jakość systemu korzeniowego oraz wzrost sadzonek po ukorzenieniu. Poszczególne rodzaje ukorzeniaczy różnią się jednak składem i przeznaczeniem. Który zatem ukorzeniacz wybrać? Jaki jest najlepszy? Oto, co się kryje w różnych ukorzeniaczach. Więcej...

rozmnażanie iglakówRozmnażanie iglaków
Rozmnażanie iglaków może być wykonane na 3 sposoby - z nasion, poprzez sadzonkowanie, odkłady oraz szczepienie. W ten sposób możemy samodzielnie powiększyć kolekcję iglaków w naszym ogrodzie. Dowiedz się która metoda rozmnażania iglaków jest najlepsza, która najłatwiejsza i która daje najlepsze efekty w uprawie amatorskiej. Oto sprawdzone sposoby na rozmnażanie iglaków. Więcej...

szczepienie drzew owocowychSzczepienie drzew owocowych - sposoby, terminy, podkładki
Szczepienie drzew owocowych to zabieg polegający na połączeniu zrazu z odmiany szlachetnej, dającej zazwyczaj dorodne i smaczne owoce, z podkładką gwarantującą zdrowotność i mrozoodporność drzewa lub pozwalającą regulować siłę jego wzrostu. Poprzez szczepienie uzyskuje się większość obecnie sprzedawanych drzew owocowych. Oto jak prawidłowo wykonać zabieg szczepienia drzew owocowych. Więcej...

Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, MUZA SA, Warszawa 1994, s. 85-86; Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 818 - 819.