Roszponka - wartości odżywcze, zastosowanie, uprawa na działce

Roszponka (Valerianella locusta) jest warzywem liściowym o lekko orzechowym aromacie. Jej listki są świetnym źródłem witamin i minerałów, których tak bardzo brakuje nam w okresie jesienno-zimowym. Warto docenić wartości odżywcze roszponki, tym bardziej, że uprawa roszponki na działce jest łatwa, a gotowe do spożycia warzywo otrzymujemy już po ok. 8 tygodniach. Zobacz kiedy wysiewać nasiona roszponki, jakie są jej wymagania uprawowe i jak stosować roszponkę w kuchni aby najlepiej smakowała.

roszponka
Roszponka (Valerianella locusta)
Fot. Maduixa, Public Domain, Wikimedia Commons

Roszponka - wartości odżywcze

Liście roszponki bogate są w wartości odżywcze takie jak: witamina C, prowitamina A, witaminy z grupy B oraz związki mineralne fosforu, potasu czy wapnia. Ponadto roszponka jest bogatym źródłem białka i błonnika, który pozytywnie wpływa na trawienie.

Te wartościowe liście możemy zbierać przez całą zimę, dlatego też roszponka świetnie sprawdzi się w okresie jesienno-zimowym, kiedy to zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę C jest ogromne!

Kto jeszcze powinien jeść roszponkę? Na pewno kobiety w ciąży, bo warzywo to zawiera dużą dawkę żelaza, a także osoby osłabione np. po chorobie. Roszponka to witaminowy zastrzyk dla naszego organizmu!

Roszponka - zastosowanie

Zastosowanie roszponki znajdziemy przede wszystkim w kuchni. Świeże listki roszponki należą do ulubionych warzyw liściowych spożywanych do na surowo, jako dodatek do surówek i sałatek, niekiedy duszone. Liście, uprzednio umyte, można także blanszować, podobnie jak szpinak. Roszponka ciekawie prezentuje się jako dekoracja na talerzu z daniem mięsnym, czy też w szklance zimnego napoju.

Roszponka zawiera olejki eteryczne, które nadają roślinie przyjemny, lekko orzechowy aromat. Roszponka często podawana jest z zimnymi, gotowanymi burakami lub selerem. Doskonale komponuje się z różnymi sałatami, w towarzystwie serów pleśniowych i uprażonych pestek dyni. Wówczas smakuje znakomicie!

roszponka
Roszponka na grządce warzywnej
Fot. depositphotos.com

Roszponka - uprawa na działce

Roszponka jest rośliną jednoroczną o płytkim i słabo rozwiniętym systemie korzeniowym. Całobrzegie liście roszponki zebrane są w rozetę, o kształcie okrągłojajowatym. Jeżeli zdecydujemy się na uprawę tego warzywa, do wyboru mamy dwa typy odmian roszponki:

  • jedna charakteryzuje się niewielką rozetą ciemnych liści,
  • druga wytwarza większe pióropusze o liściach długich, szerokich, jasnozielonych.

Roszponka to warzywo łatwe w uprawie o krótkim okresie wegetacji (od siewu do zbioru mija zaledwie 60-90 dni), a także o dużej wytrzymałości na spadki temperatur.

Warto wiedzieć!
Roszponkę można także uprawiać w doniczkach na balkonie lub na kuchennym parapecie. Wysiewamy ją wówczas do doniczek wypełnionych ziemią uniwersalną do warzyw i zapewniamy możliwie najbardziej słoneczne stanowisko.

Roszponka ma małe wymagania klimatyczne. Nie jest wrażliwa na przymrozki, można więc pozostawić ją na polu przez całą zimę. Roślina jest w stanie przetrzymać temperatury nawet do -15°C.

Roszponka preferuje gleby niezbyt lekkie, bogate w próchnicę i wapń. Korzystne pH gleby w uprawie roszponki na działce wynosi 6,0-7,5. Roszponka rośnie bujnie na stanowiskach osłoniętych, słonecznych lub lekko zacienionych. Toleruje większość gleb, ale nie mogą być one podmokłe.

W ogródkach przydomowych roszponkę zwykle wysiewa się wprost do gruntu w trzech terminach:

  1. Na przełomie marca i kwietnia - jako przedplon na zbiór późnowiosenny,
  2. Od końca lipca do końca sierpnia - jako poplon na zbiór jesienny,
  3. We wrześniu na zbiór zimowy i wczesnowiosenny.

Nasiona roszponki wysiewamy w rzędach oddalonych od siebie o 15-20 cm. Gdy siewki wzejdą, dokonujemy przerywki, pozostawiając rośliny w odległości co 10-15 cm. Zalecana rozstawa w uprawie roszponki wynosi zatem 10-15x15-20 cm.

Roszponka dobrze znosi uprawę po sobie, mimo to zaleca się stosowanie rocznych przerw, dzięki czemu unikniemy ewentualnego porażenia roszponki przez choroby grzybowe, takie jak mączniak prawdziwy.

W czasie uprawy roszponki na działce nie musimy wykonywać wielu specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych. Ważne, abyśmy zadbali o systematyczne usuwanie chwastów i spulchnianie międzyrzędzi oraz podlewanie, szczególnie w okresie suszy. Profilaktycznie, w celu ochrony przed chorobami, rośliny można opryskiwać biopreparatem Biosept Active.

mgr inż. Joanna Białowąs

Przeczytaj również:

Rukola - uprawa, właściwości, zastosowanieRukola - uprawa, właściwości, zastosowanie
Rukola, której pełna nazwa to rokietta siewna, jest rośliną jednoroczną z rodziny kapustowatych, pochodzącą z rejonów śródziemnomorskich. Liście rukoli mają charakterystyczny, lekko ostry posmak. Są doskonałym dodatkiem do wielu dań i sałatek. Zobacz jak wygląda uprawa rukoli, kiedy wysiewać nasiona rukoli oraz jak przeprowadzić zbiór liści aby wydobyć z nich najwięcej aromatu. Więcej...

Szpinak warzywny. Właściwości odżywcze i uprawa w ogrodzieSzpinak warzywny. Właściwości odżywcze i uprawa w ogrodzie
Z racji na cenne właściwości odżywcze szpinaku, warto rozważyć uprawę tego warzywa w ogrodzie. Zobacz jak powinna wyglądać uprawa szpinaku w ogrodzie, co jest szczególnie ważne dla dobrego wzrostu i plonowania tego warzywa, a także jak przeprowadzić zbiór szpinaku aby jego liście były naprawdę smaczne i wartościowe. Więcej...

Ogródek warzywny dla początkującychOgródek warzywny dla początkujących
Jak zaplanować ogródek warzywny dla początkujących i dobrać do niego warzywa łatwe w uprawie. Specjalnie dla nowicjuszy przygotowaliśmy przykładowy plan ogródka warzywnego dla początkujących! Więcej...

Opracowano na podstawie: Kawollek W., Wielka księga ogrodnika i działkowca, Klub Dla Ciebie, s,579-580; Krężel J., Kołota E., Wpływ wybranych czynników agrotechnicznych na plonowanie roszponki zbieranej w okresie jesiennym i po przezimowaniu, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Rolnictwo, 2005, t.86, s. 315-316; Rekowska E., Roszponka warzywa mało znane, do spożycia od wiosny do jesieni, Aktualności rolnicze. Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach, 2001, nr 2 s. 1.