Przetacznik kłosowy - odmiany, uprawa, przycinanie, rozmnażanie

Przetacznik kłosowy to efektowna, mało wymagająca i długo kwitnąca bylina. Kwiaty zebrane w długie kłosy przyciągają liczne owady zapylające, dlatego roślina ta jest tak wartościowa dla każdego ogrodu. Sprawdź jak wygląda uprawa przetacznika kłosowego i jakie może on mieć zastosowanie. Dowiedz się jak należy przycinać przetaczniki i jak je rozmnażać. Prezentujemy także najciekawsze odmiany przetacznika kłosowego polecane do ogrodów.

Przetacznik kłosowy - Veronica spicata
Fot. depositphotos

Jak wygląda przetacznik kłosowy?

Przetacznik kłosowy (Veronica spicata) to wieloletnia roślina z rodziny babkowatych (Plantaginaceae). Ma krzaczasty i zwarty pokrój a sztywne, wzniesione pędy, w zależności od odmiany, w czasie kwitnienia dorastają do wysokości od 15 do 50 cm.

Kwiaty przetacznika kłosowego są drobne i mogą mieć kolor biały, różowy, lub fioletowy, czysty gatunek ma kwiaty niebieskie. Zebrane są w długie, smukłe kwiatostany przypominające kłosy, które osiągają długość 10-20 cm. Czasem w kątach górnych liści wyrastają krótsze kwiatostany boczne. Wąskie, lancetowate liście, o długości do 5-10 cm, są grubo karbowane na brzegach, na łodydze ułożone są naprzeciwlegle.

Przetacznik kłosowy - Veronica spicata
Fot. depositphotos

Podgatunkiem przetacznika kłosowego jest przetacznik siwy (Veronica spicata subsp. incana) o ciemnoniebieskich kwiatach i srebrzystoszarych liściach.

Przetacznik kłosowy - kiedy kwitnie

Przetacznik kłosowy kwitnie zazwyczaj od przełomu czerwca i lipca do sierpnia, czasem aż do września. W kłosowatych kwiatostanach drobne kwiaty rozwijają się stopniowo od dołu ku górze.

Przetacznik kłosowy - wysokość

W zależności od odmiany przetacznik kłosowy dorasta do 15-50 cm wysokości, wraz z kwiatostanami. Rośliny czyste gatunkowo osiągają zazwyczaj wysokość około 40 cm. Podobną wysokość, bo od 30 do 40 cm, osiąga podgatunek przetacznik siwy.

• Przetacznik - gatunki, odmiany, uprawa, rozmnażanie
• Liatra kłosowa - uprawa, przycinanie, rozmnażanie
• Pluskwica, świecznica - uprawa, polecane odmiany

Przetacznik kłosowy - zastosowanie

Przetacznik kłosowy to dekoracyjna bylina, która dobrze komponuje się z wieloma innymi gatunkami i może być sadzona w różnych częściach ogrodu. Nadaje się na rabaty bylinowe i do nasadzeń naturalistycznych, gdzie jej strzeliste kwiatostany dodają rabacie struktury i wysokości.

Przetacznik ma też zastosowanie jako roślina na obwódki wieloletnie. Na skalniakach ładnie komponuje się z niskimi roślinami i dobrze wygląda na tle kamieni. Ze względu na odporność na suszę, można go zastosować do zazieleniania dachów oraz wzbogacania łąk kwietnych. Przetacznik kłosowy sprawdza się także w donicach na balkonach i tarasach oraz jako roślina na kwiat cięty.

Przetacznik kłosowy - Veronica spicata
Fot. I.Sáček, senior, Public domain, Wikimedia Commons

Przetacznik najlepiej będzie rósł przy roślinach o podobnych wymaganiach co do gleby i stanowiska. Trzeba tylko wziąć pod uwagę wysokość sąsiadujących ze sobą roślin i sadzić je tak, by się wzajemnie nie zacieniały. Przetacznik kłosowy dobrze prezentuje się w towarzystwie lawendy, kocimiętki, szałwii, rudbekii i jeżówki. Atrakcyjne, naturalistyczne zestawienia przetacznik stworzy z trawami ozdobnymi.

Przetacznik kłosowy - odmiany

Przetacznik kłosowy ma wiele odmian o różnej barwie kwiatów i wysokości. Do najpopularniejszych odmian przetacznika kłosowego należą:

• przetacznik kłosowy 'Alba' - ma białe kwiaty, dorasta do 20-50 cm;
• przetacznik kłosowy 'Anniversary Rose' - osiąga wysokość 20-30 cm i ma ciemnoróżowe kwiaty;
• przetacznik kłosowy 'Rutfuchs Red Fox' - posiada kwiaty intensywnie wiśniowo-czerwone i osiąga do 50 cm wysokości;
• przetacznik kłosowy 'Blue Bouquet' - ma ciemnoniebieskie kwiaty i dorasta do 35 cm wysokości;
• przetacznik kłosowy 'Nana Blauteppich'- odmiana zadarniająca o wysokości ok. 15-20 cm i intensywnie niebieskich kwiatach;
• przetacznik kłosowy 'Ulster Dwarf Blue' - odmiana o kwiatach ciemnoniebieskich i wysokości 30 cm;
• przetacznik kłosowy 'Rosa Zwerg' - dorasta do 50 cm, ma kwiaty różowe;
• przetacznik kłosowy 'Erica' - ma kwiaty o różowej barwie i tworzy kępy o wysokości 20-30 cm;
• przetacznik kłosowy 'Royal Candles' - odmiana o ciemnoniebieskich kwiatach, dorastajaca do 30 cm wysokości.

Przetacznik kłosowy 'Icicle' - odmiana kwitnąca na biało
Fot. Stickpen, Public domain, via Wikimedia Commons

Przetacznik kłosowy - uprawa i wymagania

Przetacznik kłosowy jest mało wymagającą byliną a jego uprawa najlepiej udaje się na stanowisku słonecznym. Roślina jest tolerancyjna co do rodzaju podłoża i pH gleby. Dobrze rośnie na przepuszczalnym, dość suchym, nawet piaszczystym podłożu. Przetacznik kłosowy znosi krótkotrwałą suszę. Jest to roślina bardzo odporna na mróz (strefa mrozoodporności 3).

Nawożenie przetacznika nie jest konieczne ale dodatek kompostu na wiosnę będzie dla tej byliny korzystny. Starsze rośliny, które mogą słabiej kwitnąć, można na wiosnę zasilić wieloskładnikowym nawozem mineralnym.

Przetacznik kłosowy - przycinanie

Regularne przycinanie przekwitłych kwiatostanów przetacznika kłosowego wspomaga i wydłuża okres kwitnienia oraz pozwala utrzymać odpowiedni kształt kępy. Przycięcie po kwitnieniu pędów rośliny o 1/3 pobudza ją do ponownego kwitnienia. Przed zimą przetacznika warto ściąć tuż nad ziemią, by uchronić go przed patogenami zimującymi na zaschniętych pędach.

Przetacznik kłosowy - Veronica spicata
Fot. depositphotos

Przetacznik kłosowy - rozmnażanie

Przetacznik kłosowy można rozmnożyć na kilka sposobów:

• Rozmnażanie przetacznika przez podział przeprowadzamy wiosną lub jesienią. Po wykopaniu rośliny, przy pomocy noża lub szpadla dzielimy ją na kilka mniejszych kęp, z których każda powinna mieć po kilka pędów. W nowym miejscu kępy sadzimy na takiej samej głębokości, na jakiej rosły wcześniej, po czym obficie podlewamy.
• Rozmnażanie przetacznika przez sadzonki wierzchołkowe, które pobieramy pod koniec lata. Odcinamy pędy wierzchołkowe o długości 10-15 cm. Każda sadzonka powinna mieć po kilka par liści. Usuwamy dolne liście a końcówkę zanurzamy w ukorzeniaczu. Sadzonki umieszczamy w przepuszczalnym podłożu, które powinno być stale lekko wilgotne i do czasu ukorzenienia pozostawiamy w miejscu lekko ocienionym.
• Rozmnażanie przetacznika przez wysiew nasion najlepiej przeprowadzić wiosną, od maja do czerwca na rozsadniku lub na paletach pod osłonami. Nasiona wysiewamy i przykrywamy cienką warstwą ziemi. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne przy temperaturze otoczenia 18-22°C. Czas kiełkowania to 2-3 tygodnie. Gdy siewki mają po kilka par liści, należy przepikować je do oddzielnych doniczek lub bezpośrednio do gruntu, zachowując 30 cm odstęp między roślinami.

  Monika Chwała

  Przeczytaj również:

  • Byliny na słońce długo kwitnące
  • Kwiaty ogrodowe wieloletnie długo kwitnące
  • Byliny wieloletnie długo kwitnące - całe lato i jesienią
  • Byliny wieloletnie zimujące w gruncie

  Opracowano na podstawie:
  1. Katalog roślin - drzewa, krzewy byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich, Praca Zbiorowa, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2016, s. 381;
  2. J. Scott-Macnab, Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 688-689;
  3. L. Hattatt, 1000 roślin ogrodowych od A-Z, Wydawnictwo Parragon, UK 2008, s. 244-245.