Proso rózgowate - odmiany, uprawa, przycinanie, zimowanie

Proso rózgowate to wieloletnia trawa ozdobna o smukłych łodygach i dekoracyjnych, wiechowatych kwiatostanach. Ta mało wybredna, odporna suszę i mróz bylina jest doskonałym wyborem do niemal każdego ogrodu oraz na tereny zieleni publicznej. Zobacz, jak wygląda uprawa, przycinanie i zimowanie prosa rózgowatego oraz wybierz najlepsze odmiany tej ozdobnej trawy do swojego ogrodu.

Proso rózgowate - Panicum virgatum
Fot. depositphotos

Jak wygląda proso rózgowate?

Proso rózgowate (Panicum virgatum) to wieloletnia trawa ozdobna należąca do rodziny wiechlinowatych (Poaceae) pochodząca z terenów Ameryki Północnej. W ogrodach jest uprawiana od 1781 r.

Ta dekoracyjna trawa ma wzniesiony pokrój i tworzy gęste, zwarte kępy. Wąskie, płaskie, lancetowate liście prosa rózgowatego osiągają długość 20-30 cm. Liście mają niebieskozielona barwę. Jesienią często przybierają odcienie czerwieni, żółci lub purpury.

Luźne, wiechowate kwiatostany prosa rózgowatego pojawiają się latem i długo utrzymują - od lipca aż do września. Mają długość 15-50 cm i składają się z licznych, drobnych kłosków. Wiechy najczęściej mają kolor popielaty - są delikatne i półprzezroczyste. Ogrodowe odmiany prosa rózgowatego mogą mieć kwiatostany w odcieniach różu, fioletu lub purpury, zaskakując swoimi barwami.

Proso rózgowate - wysokość

Proso rózgowate należy do wysokich traw ozdobnych, które w naturalnych siedliskach dorastają do 2-3 m wysokości. W naszych warunkach klimatycznych kępy prosa są nieco mniejsze - osiągają maksymalnie 1,5-2 m wysokości, co i tak wygląda imponująco.

Proso rózgowate - Panicum virgatum
Fot. depositphotos

Proso rózgowate - odmiany

Proso rózgowate jest popularną rośliną ogrodową ze względu na swoje dekoracyjne liście i efektowne kwiatostany. Świetnie nadaje się do nasadzeń w grupach, jako tło dla innych roślin, na rabatach bylinowych, a także jako soliter. Ze względu na silny i głęboki system korzeniowy i niewielkie wymagania, trawa ta jest wykorzystywana także w ochronie gleby przed erozją i do rekultywacji terenów.

Z powodu dużej popularności, proso rózgowate ma wiele ciekawych odmian, jak na przykład:

• Proso rózgowate 'Cloud Nine' - dorasta w czasie kwitnienia do 2 m wysokości. Niebieskozielone liście jesienią stają się złote;
• Proso rózgowate 'Dallas Blues' - odmiana dorastająca do 200 cm. Szerokie liście mają intensywny stalowy odcień a duże wiechy kolor purpurowy;
• Proso rózgowate 'Heavy Metal' - o wysokości 120-150 cm ma liście o srebrzystej barwie oraz różowawe wiechy, które jesienią nabierają złotego odcienia;
• Proso rózgowate 'Northwind' - osiąga 150-180 cm. Żółtozielone wiechy jesienią mogą przybierać odcienie brązu;
• Proso rózgowate 'Nosferatu' - to niewysoka odmiana dorastająca do 60-80 cm wysokości. Efektowna trawa ma niebiesko i bordowo wybarwione liście;
• Proso rózgowate 'Prairie Sky' - odznacza się liśćmi intensywnie wybarwionymi na szaroniebiesko oraz różowymi kwiatostanami;
• Proso rózgowate 'Sangria' - tworzy bujne kępy osiągające 50-100 cm wysokości. Delikatne wiechy są ciemnoróżowe, a końcówki zielonych liści intensywnie czerwone;
• Proso rózgowate 'Shenandoah' - ma zielone liście które z czasem stają się czerwone oraz czerwonofioletowe wiechy. Dorasta do 120-150 cm wysokości;
• Proso rózgowate 'Squaw' - dorasta do około 100-120 cm wysokości. Latem końcówki zielonych liści stają się czerwone lub purpurowe;
• Proso rózgowate 'Warrior' - odznacza się zielonymi liśćmi z czerwonawymi końcówkami, oraz różowoczerwonymi wiechami.

Proso rózgowate - Panicum virgatum
Fot. depositphotos

Proso rózgowate - uprawa i wymagania

Proso rózgowate jest trawą ozdobną cenioną za swoją odporność i wszechstronność. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, gdzie kwitnie najobficiej i ma najintensywniejsze kolory. Proso rózgowate toleruje też półcień, ale wówczas rośliny mają mniej zwarty pokrój, a kolory ich liści i kwiatostanów są mniej wyraziste.

Sadząc proso w ogrodzie powinniśmy zadbać o zaciszne, osłonięte miejsce, ponieważ wysokie odmiany prosa są narażone na uszkodzenia przez silne wiatry. Możemy też komponować trawy z wyższymi krzewami lub niewielkimi drzewami, które będą stanowić doskonałą osłonę przed wiatrem.

Proso rózgowate jest bardzo tolerancyjne wobec rodzaju gleby. Najlepiej rośnie na tych głębokich i żyznych, ale poradzi sobie także na glebach piaszczystych, gliniastych oraz ubogich w składniki odżywcze. Preferuje podłoża przepuszczalne, ale będzie się dobrze rozwijało także na cięższych, jeśli będą dobrze zdrenowane, nie toleruje wyłącznie gleb mokrych oraz stagnującej wody.

Proso rózgowate - Panicum virgatum
Fot. Chhe, Public domain, Wikimedia Commons

Pielęgnacja prosa rózgowatego jest bardzo łatwa. Proso jest oporne na suszę, ale w okresach przedłużającego się okresu bez opadów może wymagać dodatkowego podlewania.

Żeby trawy intensywnie rosły i kwitły, warto wiosną zastosować wieloskładnikowy nawóz mineralny lub ściółkowanie kompostem. Należy przy tym mieć na uwadze, że wysokie dawki nawozów, zwłaszcza azotowych, mogą prowadzić do zbyt bujnego wzrostu pędów, które następnie wyciągają się i łamią.

Proso rózgowate - przycinanie

Żeby kępy traw były zwarte i gęste warto wczesną wiosną, w marcu i kwietniu, przycinać proso rózgowate na wysokości 10-15 cm nad ziemią. Szybko pojawią się młode źdźbła a skupiska traw będą gęste i zdrowe.

Proso rózgowate - rozmnażanie

Po wiosennym przycięciu, w kwietniu rośliny można też wykopać i podzielić ich kępy. Dzięki temu zabiegowi odmłodzimy posiadane okazy i uzyskamy nowe egzemplarze prosa rózgowatego.

Proso rózgowate - Panicum virgatum
Fot. Jebulon, CC0, Wikimedia Commons

Innym sposobem na rozmnażanie prosa rózgowatego jest wysiew jego nasion w okresie od stycznia do marca. Pamiętajmy, że nasiona prosa rózgowatego wymagają stratyfikacji. Wykiełkują dopiero po odpowiednim przechłodzeniu.

Proso rózgowate - zimowanie

Proso rózgowate w naszych warunkach jest całkowicie mrozoodporne i może zimować bez okrywania. Wyjątkiem są młode okazy, których odporność może być niewystarczająca do przetrwania ostrych mrozów. Należy je jesienią osłonić agrowłókniną lub ściółkować liśćmi lub korą ogrodową.

Wysokie odmiany prosa rózgowatego, zwłaszcza jeśli spodziewamy się silnych opadów deszczu lub śniegu, warto jesienią związywać, żeby ochronić źdźbła przez uszkodzeniami. Więcej o tym, jak związywać pędy traw przed zimą, przeczytasz w artykule jak zabezpieczyć trawy ozdobne na zimę.

Więcej o uprawie traw ozdobnych

Jeśli ten artykuł Cię zainteresował i chcesz więcej informacji o uprawie traw, koniecznie zajrzyj do książki "Trawy Ozdobne" autorstwa Alicji Maj. Znajdziesz w niej zdjęcia i opisy 70 gatunków traw ozdobnych i kilkuset odmian ogrodowych. Ta książka to katalog roślin z wykazem gatunków i odmian oraz praktyczny poradnik uprawy i pielęgnacji traw ozdobnych. Obowiązkowa pozycja w biblioteczce każdego ogrodnika uprawiającego trawy.

mgr inż. Anna Błaszczuk

Przeczytaj również:

• Trawy ozdobne na balkon. Jakie trawy sadzić w doniczkach?x
• Miskant - gatunki i odmiany, uprawa, przycinanie, rozmnażanie
• Mozga trzcinowata - odmiany, uprawa, przycinanie
• Turzyca japońska - odmiany, uprawa, przycinanie

Opracowano na podstawie:
1. J. Marcinkowski, Byliny ogrodowe, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2002, s. 326;
2. J. Rak, Trawy, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 2015, s. 64;
3. J. Zdanowska, Trawy na piątkę w Magnolia 10/2015, s. 38-40.