Poskrzypka cebulowa - zwalczanie ekologiczne i domowe sposoby

Poskrzypka cebulowa, nazywana też poskrzypką leśną, to czerwonoceglasty chrząszcz, który może wyrządzić szkody w uprawach szczypiorku, cebuli, pora i czosnku. Jest kuzynką często spotykanej w ogrodach poskrzypki liliowej, jednak oba szkodniki nieco się różnią. Z tego artykułu dowiesz się jak wygląda poskrzypka cebulowa. Przedstawiamy również najlepsze ekologiczne metody zwalczania poskrzypki cebulowej i proste domowe sposoby, które ograniczą jej liczebność.

Poskrzypka cebulowa - Lilioceris merdigera
Fot. depositphotos

Jak wygląda poskrzypka cebulowa?

Poskrzypka cebulowa (Lilioceris merdigera) to chrząszcz z rodziny stonkowatych dorastający do 6-8 mm długości. Posiada błyszczące, czerwonoceglaste pokrywy skrzydeł i przedplecze. Poskrzypka cebulowa ma czerwoną głowę i nogi z czarnymi "kolanami" i „stopami”, co odróżnia ją od poskrzypki liliowej, u której całe nogi i głowa są czarne. Gdy owad czuje się zagrożony, wydaje skrzypiące dźwięki - to właśnie od nich wzięła się jego polska nazwa „poskrzypka”. Chrząszcze zimują w ziemi i na resztkach roślin.

Szkody wyrządzają zarówno osobniki dorosłe jak i larwy. Chrząszcze wygryzają nieregularne dziury w liściach, ale największe szkody powodują pomarańczowo-brązowe larwy. Przypominają one grudki błota, ponieważ pokryte są własnymi odchodami, które chronią je przed drapieżnikami i słońcem.

Larwy poskrzypki cebulowej przypominają grudki błota
Fot. KKPCW, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Jaja poskrzypki cebulowej są małe, cylindryczne i pomarańczowe. Samice składają je w rzędach po kilka sztuk, najczęściej na spodniej stronie liści szczypiorku.

Jaja poskrzypki cebulowej
Fot. Markku Ojala, Copyrighted free use, Wikimedia Commons

Jakie rośliny atakuje poskrzypka cebulowa?

W środowisku naturalnym poskrzypka cebulowa występuje w lasach, głównie w południowej i południowo-wschodniej Polsce. Można ją spotkać na konwaliach, liliach, szachownicach czy czosnku niedźwiedzim.

W ogrodach poskrzypka żeruje na warzywach cebulowych, takich jak: szczypiorek, cebula, czosnek oraz por. Wiosną najpierw pojawia się na cebuli uprawianej z dymki, szczypiorze oraz porze pozostawionym na zimowanie. Następnie przenosi się na cebulę uprawianą z siewu.

Poskrzypka cebulowa - dorosły chrząszcz
Fot. gbohne, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Żerowanie poskrzypki cebulowej osłabia rośliny a ich wzrost jest zahamowany. Uszkodzone liście żółkną i zasychają, a rany po ugryzieniach otwierają drogę infekcjom grzybowym.

Poskrzypka cebulowa - zwalczanie

Zwalczanie poskrzypki cebulowej polega przede wszystkim na regularnej obserwacji roślin i szybkim reagowaniu na pierwsze objawy żerowania, takie jak dziury w liściach czy obecność larw.

Zwalczanie ekologiczne poskrzypki

Zwalczanie szkodnika powinno opierać się przede wszystkim na metodach naturalnych i mechanicznych, które są bezpieczne dla upraw przeznaczonych do spożycia. Dlatego zaleca się podejmować następujące działania:

• Ręczne zbieranie - to najskuteczniejszy sposób, który sprawdzi się w małych ogrodach. Pod liść można podłożyć naczynie, a następnie dotknąć owada. Zaniepokojona poskrzypka zamiast na ziemię (gdzie trudno ją zauważyć, ponieważ udaje martwą), wpadnie wprost do pojemnika.
• Niszczenie złóż jaj - warto regularnie przeglądać spód liści, gdzie szkodnik składa pomarańczowe jaja. Należy je rozgnieść (w rękawiczkach), aby nie dopuścić do wylęgu żarłocznych larw.
• Okrywanie upraw - okrycie grządek agrowłókniną w kwietniu uniemożliwia samicom złożenie jaj na warzywach.
• Płodozmian i izolacja - należy przestrzegać zasad płodozmianu warzyw i nie sadzić roślin cebulowych w tym samym miejscu rok po roku. Zaleca się także zachować dystans od ubiegłorocznych upraw cebuli, porów zimujących w gruncie oraz cebuli ozimej.
• Usuwanie resztek - po zbiorach usuwa się lub głęboko zakopuje resztki roślinne i chwasty, w których chrząszcze mogą zimować.
• Sadzenie roślin pułapkowych - jesienią, wzdłuż planowanej nowej uprawy, można posadzić cebulę dymkę lub wysiać rząd cebuli ozimej. Wczesną wiosną, gdy chrząszcze zgromadzą się najpierw w tych miejscach, rośliny pułapkowe można usunąć wraz ze szkodnikami.

Domowe sposoby na poskrzypkę

Naturalne preparaty działają głównie jako środek ograniczający naloty chrząszczy poprzez maskowanie zapachu rośliny żywicielskiej lub odstraszająco. Walkę z poskrzypką cebulową mogą wspierać:

• Wyciąg z wrotyczu - 300 g świeżego ziela (lub 30 g suszu) zalewamy 10 litrami wody i odstawiamy na 24 godziny. Po przecedzeniu i rozcieńczeniu z wodą w stosunku 1:2 wyciągu używa się do oprysku. W sklepach dostępne są także gotowe preparaty z wrotyczu, np. Wrotycz ProBio Ogród.
• Napar z piołunu - gorzki smak i silny aromat piołunu działają na poskrzypkę odstraszająco. Aby przygotować napar 300 g świeżego ziela lub 30 g suszu zalewamy 10 litrami wody i gotujemy przez 30 minut. Po wystudzeniu stosujemy jako oprysk dolistny.
• Preparaty na bazie czosnku - stosowane do oprysku tworzą barierę zapachową, która dezorientuje szkodniki. Aby przygotować preparat rozgniecione ząbki z jednej dużej główki czosnku zalewa się 1 litrem wody na 24 godziny, po czym przecedza i używa do oprysku po rozcieńczeniu z wodą w proporcji 1:1. Można też użyć gotowych preparatów, np.: Boczos płynny.
• Roztwór szarego mydła - pomaga w usuwaniu lepkich larw z powierzchni liści i ogranicza ich rozwój.
• Usuwanie larw wodą - silny strumień wody także skutecznie zmywa larwy z liści.

Więcej sprawdzonych przepisów!

Jeżeli zainteresował Cię ten artykuł i chcesz korzystać z naturalnych metod pielęgnacji ogrodu, zapoznaj się z treścią naszego e-booka ZRÓB TO INACZEJ! Sprytne rozwiązania od Matki Natury, które uratowały niejednego ogrodnika, którego przygotowaliśmy dla osób takich jak Ty!

Znajdziesz w nim mnóstwo przepisów na ekologiczne nawozy oraz opryski, przygotowywane na bazie prostych substancji dostępnych w każdym domu, a także z chwastów i ziół.

• Czasem wystarczy dodać do wody nieco sody oczyszczonej, octu lub szarego mydła aby w niecałą minutę przygotować doskonały oprysk przeciwko szkodnikom na roślinach;
• Jeśli masz w kuchni czosnek lub cebulę, w kilka chwil przygotujesz oprysk na choroby roślin;
• Wykorzystując niechciane chwasty możesz uzyskać ogromne ilości nawozu całkiem za darmo.

Ten e-book pokaże Ci jak pielęgnować ogród w sposób naturalny, jednocześnie oszczędzając czas i pieniądze :-)

Monika Chwała

Przeczytaj również:

• Szkodniki cebuli - objawy, zdjęcia, zwalczanie. Co zjada cebulę w ogrodzie?
• Choroby cebuli i ich zwalczanie
• Co sadzić obok cebuli?
• Szkodniki szczypiorku. Co zjada szczypiorek w ogrodzie?

Opracowano na podstawie:
1. M. Rogowska, J. Sobolewski, Choroby i szkodniki warzyw, Plantpress, Kraków 2018, s. 49.