Pierwiosnek wyniosły - kwitnienie, zastosowanie, uprawa
Pierwiosnek wyniosły jest uroczą byliną doskonałą na półcieniste stanowiska. Kwitnące całą wiosnę pierwiosnki sadzi się na rabatach, pod drzewami oraz w doniczkach. Dowiedz się, jakie zastosowanie ma pierwiosnek wyniosły oraz kiedy kwitnie. Wyjaśniamy, jak powinna wyglądać uprawa pierwiosnka wyniosłego w ogrodzie i omawiamy najważniejsze aspekty jego pielęgnacji.
Pierwiosnek wyniosły - Primula elatior
Fot. Slick, CC0, Wikimedia Commons
Jak wygląda pierwiosnek wyniosły
Pierwiosnek wyniosły (Primula elatior) należący do rodziny pierwiosnkowatych (Primulaceae) rośnie dziko w Azji środkowej i Europie, w tym także w naszym kraju. Jako roślina ozdobna jest uprawiany w ogrodach od 1561 roku.
Pierwiosnek wyniosły jest długowieczną byliną dorastającą nawet 50 cm wysokości i tworzącą niewysoką, gęstą rozetę. Wydłużone, jajowate liście długości 4-8 cm mają pomarszczoną blaszkę kędzierzawo owłosioną od spodu.
Pierwiosnek wyniosły - kwitnienie
Pierwiosnek wyniosły kwitnie długo, bo od kwietnia do lipca. Dzwonkowate, żółte lub kremowe kwiaty z pomarańczowymi plamkami w środku są szeroko otwarte. Najczęściej są zwrócone w jedną stronę. Kwiaty pierwiosnka wyniosłego są zebrane w grona, zwykle po 10 sztuk, na szczytach owłosionych pędów.
Pierwiosnek wyniosły łatwo krzyżuje się z innymi gatunkami pierwiosnków tworząc odmiany mieszańcowe, także o kwiatach pełnych i półpełnych, w kolorach: czerwonym, pomarańczowym, różowym i błękitnym.
Pierwiosnek wyniosły - Primula elatior
Fot. pixabay
Pierwiosnek wyniosły - zastosowanie
Pierwiosnek wyniosły jest doskonałą byliną ogrodową, dobrze wyglądającą na rabatach, w parkach, pod drzewami oraz uprawianą w doniczkach. Jest rośliną preferującą miejsca półcieniste i wilgotne, więc można go sadzić na brzegach zbiorników wodnych oraz w wilgotnych zakątkach ogrodów. Tworzący gęste łany pierwiosnek jest także wykorzystywany jako bylina okrywowa.
Młode liście i kwiaty pierwiosnka wyniosłego mają również zastosowanie kulinarne - stanowią dodatek do sałatek oraz jadalną ozdobę dań i deserów.
Pierwiosnek wyniosły - Primula elatior
Fot. Konrad Lackerbeck, CC0, Wikimedia Commons
Wcześnie kwitnący pierwiosnek wyniosły stanowi cenne źródło nektaru i pyłku dla pszczół, trzmieli i innych zapylaczy.
Pierwiosnek wyniosły - uprawa
Stanowisko uprawy pierwionka wyniosłego powinno być półcieniste i wilgotne. Wymaga gleby próchniczej, gliniastej i świeżej.
Kiedy wysiewać nasiona pierwiosnka?
Rozmnażanie pierwiosnka wyniosłego prowadzi się poprzez wysiew nasion od września do grudnia. Poddane 3-4 tygodniowej stratyfikacji nasiona wysiewamy do pojemnika wypełnionego mieszanką piasku i torfu w stosunku 1:1. Nasiona pierwiosnka wyniosłego kiełkują w ciemności po 120-150 dniach. Kiedy siewki mają 2-3 liście, to czas, gdy możemy je przepikować do pojedynczych doniczek.
Rozmnażanie pierwiosnka przez podział
Pierwiosnek wyniosły może być także rozmnażany przez podział kęp po kwitnieniu. Na miejsce stałe sadzi się rośliny w rozstawie 30x25 cm.
Pierwiosnek wyniosły - Primula elatior
Fot. AnRo0002, CC0, Wikimedia Commons
Pierwiosnek wyniosły - wymagania i pielęgnacja
Pierwiosnek wymaga regularnego podlewania i utrzymywania stale wilgotnej gleby. Żeby rośliny długo kwitły, zaleca się usuwanie na bieżąco przekwitłych kwiatów, co sprzyja także zachowaniu estetycznego wyglądu roślin.
Pierwiosnek wyniosły - zimowanie
Co prawda pierwiosnek wyniosły jest mrozoodporny (strefa mrozoodporności roślin 4) ale odmiany mieszańcowe wykazują się większą wrażliwością na mróz. Dlatego wraz z nadejściem zimy dobrze jest okryć pierwiosnki suchymi liśćmi, korą lub stroiszem.
Przeczytaj również:
- Pierwiosnek lekarski - właściwości lecznicze, zastosowanie, uprawa
- Byliny kwitnÄ…ce wczesnÄ… wiosnÄ…
- Byliny cieniolubne długo kwitnące
Opracowano na podstawie:
1. J. Marcinkowski, Byliny ogrodowe, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2002, s. 340;
2. B. Grabowska, T. Kubala, Encyklopedia bylin, Zysk i S-ka, Poznań 2011, s.716-722.
