Pchełka burakowa - objawy i zwalczanie
Pchełka burakowa to mały, czarny chrząszcz o błyszczącym ciele. Najczęściej można ją spotkać na młodych liściach buraka, w których wygryza niewielkie otwory. Intensywne żerowanie pchełek potrafi w krótkim czasie zniszczyć znaczną część siewek, co prowadzi do znacznego spadku plonów. Sprawdź, jak wygląda pchełka burakowa i dowiedz się jak rozpoznać objawy żerowania pchełki. W tym artykule podpowiadamy najlepsze sposoby na zwalczanie pchełek w uprawie warzyw.
Pchełka burakowa i dziury wygryzione w liściach
Fot. Schlaghecken Josef, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Jak wygląda pchełka burakowa?
Pchełka burakowa (Chaetocnema concinna) to niewielki chrząszcz z rodziny stonkowatych, który dorasta do 2 mm długości. Atakuje najczęściej takie warzywa, jak: burak ćwikłowy, cukrowy, pastewny i burak liściowy a także rabarbar, szczaw i liczne chwasty.
Pchełka burakowa ma owalne ciało o barwie czarnej lub zielonkawej z wyraźnym metalicznym połyskiem. Posiada mocno rozwinięte tylne odnóża umożliwiające skoki.
Pchełka burakowa - Chaetocnema concinna
Fot. Francisco Welter-Schultes, CC0, Wikimedia Commons
Białawe larwy pchełki z trzema parami odnóży osiągają do 2 mm długości i żerują głównie na korzeniach. Jednak to osobniki dorosłe stanowią główne zagrożenie dla nadziemnych części roślin.
Jaja pchełki burakowej są kremowe i wydłużone. Zimują dorosłe owady w resztkach roślinnych, w kępach traw i w ściółce. Wiosną, gdy temperatura przekroczy 10°C, pchełki najpierw żerują na chwastach a później przelatują na buraki i inne warzywa.
Pchełka burakowa - objawy żerowania
Pchełka burakowa największe szkody wyrządza na siewkach i młodych burakach. Od górnej strony liścia wygryza miękisz, natomiast dolna skórka liścia pozostaje nienaruszona. Tworzą się tzw. okienka, czasem z ciemnoczerwoną obwódką. Wraz ze wzrostem rośliny okienka pękają, skórka zasycha i wykrusza się. Pojawiają się drobne, ale liczne otwory w liściach buraków. Szkodnik najbardziej aktywny jest podczas suchej i upalnej wiosny. Masowe żerowanie pchełek powoduje podziurawienie liści, co hamuje fotosyntezę, osłabia wzrost roślin a w skrajnych przypadkach prowadzi do całkowitego zniszczenia siewek.
Liście buraka uszkodzone przez pchełki
Fot. Schlaghecken Josef, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Pchełka burakowa - zwalczanie
Aby ograniczyć populację pchełki, buraki należy uprawiać z dala od innych upraw żywicielskich, zwalczać chwasty z rodziny szarłatowatych, pokrzywowatych i rdestowatych oraz usuwać resztki roślin lub głęboko je zaorać. Pomocne jest wczesne wysiewanie buraków, ponieważ w czasie, gdy pchełki na nie nalatują, będą już bardziej rozwinięte a tym samym mniej podatne na uszkodzenia. Warto wysiewać nasiona zaprawione. Żywotność pchełek ograniczy utrzymywanie wilgotnego podłoża wokół roślin.
Zwalczanie pchełki burakowej na istniejącej już uprawie jest skuteczne, gdy zastosujemy:
- żółte tablice lepowe, które pomagają w monitorowaniu i odławianiu dorosłych chrząszczy,
- agrowłókninę do osłaniania wschodzących siewek,
- oprószanie roślin i podłoża wokół mączką bazaltową lub ziemią okrzemkową.
Pchełka burakowa - jaki oprysk
Do oprysku przeciwko pchełce można stosować preparaty roślinne na bazie wrotyczu (np. Wrotycz ProBio Ogród), pokrzywy (np. Neykor oprysk z pokrzywy) i czosnku (np. Boczos płynny wyciąg z czosnku). Użytkownicy profesjonalni do zwalczania chrząszczy mogą też stosować środek ochrony roślin Mospilan 20 SP. Pchełki często zasiedlają brzegi pola, dlatego oprysk tych stref plantacji powinien wystarczyć.
Przeczytaj również:
- Pchełki ziemne - objawy, zwalczanie naturalne, opryski
- Chwościk buraka - objawy, zwalczanie, czym pryskać
- Szkodniki buraka ćwikłowego. Co zjada buraki?
Opracowano na podstawie:
1. M. Rogowska, J. Sobolewski, Choroby i szkodniki warzyw, Plantpress, Kraków 2018, s. 160-162;
2. Metodyka integrowanej ochrony buraka ćwikłowego, Instytut Ogrodnictwa InHort, Skierniewice 2013.
