kiedy zakada trawnik z siewu?

Papryczka chili - właściwości i uprawa w doniczce

Papryczka chili (Capsicum annuum) ma cenne właściwości odżywcze. Cechuje ją wysoka zawartość witaminy C i beta-karotenu ale głównym walorem jest kapsaicyna, która nadaje specyficzny ostry smak i ma silne właściwości antynowotworwe. Przy tym papryczka chili jest łatwa w uprawie i można ją wysiewać do doniczek w mieszkaniu. Poznaj sekrety uprawy papryczki chili w doniczce i zbierz własne papryczki z parapetu!

papryczka chili
Papryczka chili
Fot. pixabay.com

Papryczka chili - właściwości

Mianem papryki chili określa się owoce odmian papryki, kultywarów i mieszańców o bardzo ostrym, piekącym smaku. Są to np. Cayenne, Jalapeno i Tabasco (kultywary papryki jednorocznej - Capsicum annuum), czy Naga Jolokia (kultywar papryki habanero - Capsicum chinense). Wiele z tych odmian możemy uprawiać choćby w doniczkach.

Za ostry smak papryczek chili odpowiada kapsaicyna, posiadająca właściwości drażniące i rozgrzewające skórę i błony śluzowe.

Papryczki chili posiadają cenne właściwości zdrowotne, które zawdzięczają zawartości witamin ale i samej kapsaicyny. I tak za pomocą papryczki chili można redukować dolegliwości bólowe związane z przeziębieniem (m. in. redukuje uczucie zapchanego nosa), stany zapalne, używać do pobudzania przepływu krwi, a także wpływać na poprawę trawienia (zawarta w papryczkach chili kapsaicyna drażni błonę śluzową żołądka, wzmagając wydzielanie soków żołądkowych, co z kolei zwiększa apetyt i poprawia trawienie). Nie zaleca się ich jednak przy chorobie wrzodowej żołądka.

Papryczka chili - wymagania

Papryczka chili jest rośliną o wybitnie wysokich wymaganiach cieplnych. Nawet niewielkie przymrozki powodują, że rośliny całkowicie giną. Spadki temperatury poniżej 15°C podczas kwitnienia i zawiązywania owoców, prowadzą do zrzucania kwiatów i zawiązków owoców. Rośliny podobnie reagują na silne podmuchy wiatru. Dlatego do uprawy papryczki chili wybierać trzeba miejsca ciepłe i osłonięte.

odmiany papryczek chili
Różne odmiany papryczek chili
Fot. pixabay.com

Drugim niezwykle ważnym czynnikiem jest dobre oświetlenie. Papryczka chili jest rośliną wybitnie światłolubną, a odpowiednie oświetlenie jest warunkiem właściwego wybarwiania się owoców. Dlatego miejsce uprawy papryczek powinno być jak najbardziej słoneczne. Jedynie młode rośliny trzeba chronić przed bezpośrednim padaniem promieni słonecznych.

Kolejną ważną rzeczą jest właściwa wilgotność podłoża. Papryczka chili ma wysokie wymagania wodne. Wymaga stale umiarkowanie wilgotnego, ale przepuszczalnego podłoża. Okresami krytycznymi są: wzrost siewek, kwitnienie i owocowanie. W tych momentach wymagania wodne papryczki chili zdecydowanie rosną. Niedobór wody w okresie zawiązywania się kwiatów i owoców, skutkuje ich zrzucaniem. Równie niebezpieczne jest przelanie roślin, ponieważ ich korzenie w takich warunkach szybko gniją. Dlatego w pojemniku, w którym uprawiana jest papryczka chili niezbędne są otwory i drenaż.

papryczka chili uprawa na balkonie
Papryczka chili - uprawa na balkonie
Fot. pixabay.com

Ostatnią, ale równie istotną kwestią, są wymagania pokarmowe. Papryczka chili wymaga regularnego i częstego nawożenia (raz na 1-2 tygodnie), najlepiej biohumusem, albo uprawy w bogatym w składniki pokarmowe podłożu. Dobrym podłożem do uprawy papryczki chili w doniczce jest ziemia do pomidorów lub ziemia uniwersalna wymieszana z gruboziarnistym piaskiem i wzbogacona kompostem w stosunku 3:1:1.

Papryczka chili - siew nasion i produkcja rozsady

Papryczkę chili uprawia się z rozsady. Czas produkcji rozsady papryczki chili powinien trwać od 10 do 11 tygodni. Do tego celu należy wybrać stanowisko jak najlepiej oświetlone i ciepłe (temperatura wschodów papryczki to 20-26°C).

Nasiona papryczki chili wysiewa się od połowy lutego do połowy marca do skrzynek, multiplatów lub małych doniczek w mieszkaniu. Aby przyspieszyć kiełkowanie, nasiona przed wysiewem można namoczyć przez 24 godz. w ciepłym miejscu (np. na półce przy kuchence). W tym celu nasiona rozkłada się na kawałku nasączonego wodą ręcznika papierowego.

papryczka chili w doniczkach
Papryczka chili w doniczkach
Fot. pixabay.com

Nasiona papryczki chili wysiewa się do pojemników po 2-3 sztuki w punkcie, na głębokość około 0,5 cm. Do produkcji rozsady najlepsza jest ziemia kompostowa lub odkwaszony torf ogrodniczy zmieszany z ziemią uniwersalną i piaskiem w równych proporcjach. Wschody następują zwykle po 1 - 6 tygodniach. Podłoże należy utrzymywać stale lekko wilgotne i zwilżać je letnią wodą, gdy tylko wierzchnia warstwa zaczyna przesychać.

Podczas kiełkowania papryczki chilli trzeba utrzymywać temperaturę stale w granicach 20-26°C. Jeżeli rośliny wschodzą zbyt długo, możliwe, że uprawiane są w miejscu ze zbyt zmienną temperaturą (np. w pobliżu często uchylanego okna). W takiej sytuacji pojemniki należy przestawić w miejsce, w którym łatwiej będzie zapewnić roślinom optymalne warunki.

Gdy papryczki chili wzejdą i osiągną wysokość kilku centymetrów oraz wytworzą po 2-3 liście, należy je przepikować do pojemników o wymiarach 4 x 4 cm. Po około 3 tygodniach sadzonki przesadzamy ponownie do większych pojemników. Na tym etapie rośliny można zacząć już nawozić co 2 tygodnie.

uprawa warzyw z rozsadyUprawa warzyw z rozsady
Uprawa warzyw z rozsady, choć bardziej pracochłonna, ma wiele zalet w porównaniu do siewu warzyw wprost do gruntu. W przypadku niektórych gatunków uprawa warzyw z rozsady jest wręcz konieczna, jeżeli chcemy uzyskać zdrowe, smaczne i w pełni dojrzałe warzywa. Zobacz jakie gatunki warzyw warto uprawiać z rozsady i jak wyglądają poszczególne etapy pielęgnacji rozsady warzyw Więcej...

Papryczka chili - uprawa i pielęgnacja

Gdy papryczki wytworzą już 6 dobrze rozwiniętych liści, można przesadzić je do doniczek o głębokości minimum 20 cm. Do doniczki o średnicy 13 - 15 cm sadzi się jedną sadzonkę, a do skrzyneczki o szerokości 30 cm - dwie sadzonki. Papryczkę chili najlepiej uprawiać w doniczkach plastikowych, zamiast ceramicznych, ponieważ dłużej utrzymują wilgoć i szybciej się nagrzewają.

Po 15 maja, gdy zniknie niebezpieczeństwo przymrozków, a temperatura na zewnątrz wzrośnie powyżej 13°C, papryczki chili można przenieść na balkon. Pamiętajmy jednak o uprzednim zahartowaniu rozsady. Do końca czerwca rośliny lepiej przenosić na noc do mieszkania. Zbyt niska temperatura nocą (poniżej 13°C) może źle wpłynąć na kwitnienie i owocowanie papryczki chili.

papryczka chili Jalapeno
Jalapeno - jedna z odmian papryczki chili
Fot. pixabay.com

Jeżeli temperatury w ciągu dnia będą utrzymywać sie poniżej 15°C, przeniesienie roślin na zewnątrz można opóźnić do czerwca. Dobrym rozwiązaniem, szczególnie w chłodniejszych rejonach kraju, jest zakupienie na balkon miniaturowego tunelu foliowego lub mini szklarni, w których uprawa papryczki chili jest pewniejsza. Takie tunele i szklarenki są stosunkowo łatwo dostępne.

Papryczkę chili można także uprawiać w mieszkaniu na parapecie, najlepiej jednak południowo - zachodniego okna.

Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym w uprawie papryczki chili jest uszczykiwanie wierzchołków roślin. W ten sposób ograniczymy ich wzrost i zmusimy je do gęstego krzewienia się i bujnego kwitnienia. Aby zwiększyć plon owoców, zaleca się również usuwanie pierwszego kwiatu.

Papryczka chili uprawiana w mieszkaniu wymaga ręcznego zapylenia kwiatów (na balkonie zrobią to za nas owady). Kwiaty zapylamy przy pomocy miękkiego pędzelka, delikatnie przenosząc pyłek z pręcików na słupek.

papryczka chili w doniczce
Papryczka chili w doniczce może być też świetną ozdobą mieszkania. Fot. pixabay.com

Papryczka chili - zbiór

Termin zbioru papryczek chilli uzależniony jest od odmiany. Zwykle trwa on od sierpnia do października. U odmian papryczki chili o czerwonych owocach łatwo jest stwierdzić, kiedy są gotowe do zbioru (gdy są wybarwione na intensywnie czerwony kolor), jednak w przypadku odmian o zielonych owocach, jest to trudniejsze. Gotowość do zbiorów owoców sprawdzamy poprzez ściskanie ich palcami. Jeżeli są bardzo twarde oznacza to, że są jeszcze niedojrzałe. Gdy ścianki owocu będą się łatwo uginały pod naciskiem palców, będzie to znak, że są już one gotowe do zbioru.

Papryczki zbieramy odcinając je nożyczkami tuż przy łodydze. Zrywanie ręką może doprowadzić do wyrwania rośliny z ziemi. Po zbiorze papryczki można przechowywać w lodówce przez około 7 dni. Owoce papryczki chili doskonale nadają się do suszenia. Można powiesić je w kuchni, tworząc niezwykłą dekorację.

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

Papryka - właściwości, uprawa, odmianyPapryka - właściwości, uprawa, odmiany
Papryka jest warzywem o jadalnych owocach, należącym do rodziny psiankowatych, podobnie jak bardzo popularny pomidor. Posiada cenne właściwości zdrowotne i kulinarne. Możliwa jest zarówno uprawa papryki w gruncie jak i pod osłonami. Otrzymane warzywa można spożywać na surowo, gotować, piec czy konserwować. Zobacz jak prowadzić uprawę papryki na działce oraz poznaj najlepsze polskie odmiany papryki do uprawy amatorskiej. Więcej...

Choroby i szkodniki papryki. Objawy i zwalczanieChoroby i szkodniki papryki. Objawy i zwalczanie
Choroby i szkodniki papryki powodują liczne uszkodzenia pędów, liści i owoców, a niekiedy zamieranie całych roślin. Podpowiadamy najlepsze sposoby na zwalczanie chorób i szkodników papryki w uprawach amatorskich na terenie ogrodów przydomowych i działkowych. Więcej...

Warzywa w doniczkachWarzywa w doniczkach
Warzywa w doniczkach coraz częściej goszczą na naszych balkonach i tarasach. Uprawa warzyw w doniczkach jest o tyle wygodna, iż nie wymaga posiadania ogrodu aby móc cieszyć się swoimi pomidorami czy sałatami. Ten sposób uprawy jest zatem dostępny dla wielu mieszkańców miast. Dowiedz się jakie warzywa można uprawiać w doniczkach, jak sadzić warzywa do doniczek oraz jak pielęgnować warzywa rosnące w doniczkach. Więcej...

Opracowano na podstawie: E. Millard, Ogródek w doniczkach, Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o., Warszawa 2015, str. 195-201; P. Kardasz, Pielęgnacja roślin balkonowych ozdobnych i leczniczych, Videograf II, Katowice 2002, str. 135-137; M. Guerra, Jadalne rośliny w pojemnikach, Swiat Książki, Warszawa 2001, str. 127; J. Mayer, Pyszności prosto z balkonu i tarasu, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2017, str. 36; A. Gawłowska, Ogródek warzywny, Wydawnictwo SBM, Warszawa 2015, str. 66-67.