Kwiat ismena, błonczatka. Uprawa, zimowanie, rozmnażanie

Ismena, określana też jako błonczatka (Hymenocallis) to ciepłolubna roślina cebulowa wydająca piękne lejkowate kwiaty barwy białej, które ukazują się na szczycie wysokiej, nieraz 90 cm łodygi. Uprawa ismeny może być prowadzona w doniczce, a także na ogrodowej rabacie, pod warunkiem jednak, że na zimę cebule wykopiemy. Podpowiadamy jak pielęgnować kwiat ismena aby jak najdłużej zdobił ogród, jakie są najlepsze warunki na zimowanie ismeny oraz jak wykonać rozmnażanie błonczatki z cebulek przybyszowych.

kwiat ismena, błonczatka, Hymenocallis littoralis
Ismena, błonczatka - Hymenocallis littoralis
Fot. pixabay.com

Jak wygląda ismena, błonczatka?

Błonczatka to roślina cebulowa pochodząca z tropikalnych obszarów Ameryki, głównie z Meksyku. Ozdobę stanowią przede wszystkim wspaniałe, śnieżnobiałe kwiaty ismeny, które wydzielają intensywny zapach. Najmocniej pachną zazwyczaj wieczorami.

Kwiaty ismeny pojawiają się późną wiosną lub latem (zazwyczaj od czerwca do lipca) w postaci białych baldachowatych kwiatostanów, zebranych w ilości od 3 do 6 na szczycie pędu. Ismena uprawiana w ciepłych warunkach w doniczce potrafi czasem zakwitnąć 2 razy w roku.

Ismena kwiat ma bardzo ciekawy z wyglądu, gdyż osadzony na rurce szeroki przykoronek, otoczony jest sześcioma wąskimi, długimi, fantazyjnie poskręcanymi i wywiniętymi na zewnątrz działkami okwiatu. Wygląda to jakby roślina miała długie wąsy. Pęd kwiatostanowy jest gładki, gruby i mięsisty, bardzo sztywny, może osiągać do 90 cm wysokości.

Liście ismeny są wąskie, sztywne, zielone, o długości do 50 cm. Zebrane w rozetę. Cebule ismeny są dość duże, jędrne, o obwodzie do 14 cm.

Ismena, błonczatka - odmiany

Hymenocallis festalis - to najpopularniejszy gatunek z rodzaju błonczatka. Jego białe, silnie pachnące kwiaty mogą mieć średnicę do 15 cm. Wysokość rośliny w okresie kwitnienia do 90 cm, szerokość rozety liściowej do 45 cm.

Hymenocallis amancaes, czyli błonczatka peruwiańska tworzy wonne żółte kwiaty, a jej wysokość nie przekracza 40 cm.

Hymenocallis speciosa, inaczej błonczatka okazała, tworzy drobniejsze ale za to bardzo liczne kwiaty, w ilości nawet 15 sztuk na pędzie. Mają one intensywny waniliowy zapach. Wysokość rośliny do 45 cm.

kwiat ismena, błonczatka, Hymenocallis
Kwiaty ismeny można podziwiać od czerwca do lipca
Fot. pixabay.com

W ogrodach chętnie uprawiane są odmiany mieszańcowe błonczatki - Hymenocallis x hybrida:

Ismena 'Sulphur Queen' - roślina tworzy pachnące lekko żółte i zielonkawo żyłkowane kwiaty o średnicy do 20 cm. Kwiaty mogą pojawiać się w ilości 2-5 na szczycie pędu, zazwyczaj w drugiej połowie lata. Roślina jest niższa od gatunku, a jej wysokość nie przekracza 60 cm.

Ismena 'Advance' - ma czysto białe kwiaty, o średnicy do 15 cm.

Ismena 'Diana' - kwitnie na biało w wyjątkowo wczesnym terminie. Idealna do pędzenia wczesną wiosną w doniczce na przyspieszony termin kwitnienia.

Ismena, błonczata - uprawa

Cebule ismeny sadzi się na przełomie kwietnia i maja. Przy sadzeniu należy uważać, aby nie uszkodzić grubych i kruchych korzeni wyrastających z piętki cebuli. Cebulę sadzimy pionowo, piętką do dołu, zaś szyjką do góry.

Ismena wymaga żyznej, wilgotnej ziemi, zarazem jednak bardzo dobrze przepuszczalnej. W zbyt wilgotnym i zwięzłym podłożu korzenie ismeny szybko gniją, a cała roślina choruje i zamiera. Stanowisko uprawy ismeny w ogrodzie powinno być ciepłe i słoneczne z łatwo nagrzewającą się ziemią, a także osłonięte od wiatrów. W przypadku uprawy doniczkowej w domu, wybierzmy miejsce jasne ale najlepiej ze światłem lekko rozproszonym.

kwiat ismena, błonczatka, Hymenocallis
Kwiat ismena na ogrodowej rabacie
Fot. pixabay.com

Błonczatka ma wysokie wymagania cieplne, a minimalna wymagana temperatura to 15°C. Dlatego najlepiej sadzić ją do doniczek i hodować w szklarniach lub mieszkaniach, a na zewnątrz wystawiać tylko latem.

Jeżeli cebule ismeny sadzimy do doniczek, pamiętajmy aby doniczki wypełnić żyzną i próchniczą ziemią z dodatkiem kompostu i gruboziarnistego piasku wymieszanych ze sobą najlepiej w równych proporcjach. Na dnie doniczki powinien znajdować się drenaż. W tym celu przed wsypaniem ziemi na dno doniczki należy wsypać warstwę kamyków lub keramzyt ogrodniczy.

kwiat ismena, błonczatka, Hymenocallis
Błonczatki posadzone w grupie przy trawniku
Fot. Frania, forum.PoradnikOgrodniczy.pl

Doniczka, w której sadzimy cebulę ismeny, powinna mieć średnicę przynajmniej 10 cm. Do doniczki o średnicy 25 cm można posadzić 3 cebule. Cebulę w doniczce umieszczamy na takiej głębokości aby jej szyjka jedynie delikatnie wystawała nad ziemię.

Cebule ismeny można też posadzić w ogrodzie ale ten sposób uprawy nie zawsze się udaje. Poza odpowiednim przygotowaniem ziemi, warto też wykopać pod roślinę większy dołek i na jego dnie, podobnie jak w doniczce, utworzyć warstwę drenażową z drobnych kamyków lub keramzytu. Dopiero na to sypiemy ziemię. W ogrodzie cebule ismeny sadzi się w odległościach co najmniej 10 cm od siebie.

kwiat ismena, błonczatka, Hymenocallis
Kwiat ismena, błonczatka - Hymenocallis
Fot. pixabay.com

W pielęgnacji ismeny bardzo ważne jest odpowiednie podlewanie. Do czasu pojawienia się młodych pędów ismenę podlewamy skąpo. Dopiero, gdy pędy zaczną się pojawiać rozpoczynamy bardziej intensywne podlewanie i pilnujemy aby ziemia była stale wilgotna ale nie zbyt mokra.

Nawożenie ismeny rozpoczynamy po pojawieniu się pąków kwiatowych. Najlepiej stosować wieloskładnikowy nawóz mineralny dla roślin kwitnących. Może być to nawóz płynny lub rozpuszczalny dla kwiatów doniczkowych lub balkonowych, którym po rozcieńczeniu z wodą podlewa się rośliny. Nawóz stosujemy co 2 tygodnie przez okres do 2 miesięcy po zakończeniu kwitnienia. Gdy roślina przekwitnie, składniki nawozu będą spożytkowane do zasilenia cebuli, która musi przecież przezimować i zakwitnąć znów za rok.

Pielęgnacja ismeny w okresie wzrostu polega przede wszystkim na regularnym podlewaniu i nawożeniu. Niezwykle ważne jest też usuwanie chwastów wyrastających na rabacie między roślinami oraz zwalczanie ślimaków. Na kwiatach czasem mogą pojawiać się mszyce. Możemy je usuwać wykonując oprysk mydłem potasowym lub stosując naturalne preparaty Agrocover, Emulpar 940 EC czy Insect Control.

kwiat ismena, błonczatka, Hymenocallis
Kwiat ismena, błonczatka - Hymenocallis
Fot. pixabay.com

Ismena, błonczatka - zimowanie

Gdy błonczatka przekwita ponownie ograniczamy jej podlewanie i pozwalamy aby cebula podeschła. Około połowy września, nawet jeśli liście rośliny są jeszcze zielone, należy wykopać cebule. Przycinamy pozostałe liście, a cebule delikatnie oczyszczamy z nadmiaru ziemi. Można je jeszcze trochę podsuszyć. Następnie cebulki układamy w ażurowej skrzynce i przysypujemy lekko wilgotnym torfem lub trocinami.

Jeśli ismena rośnie w doniczce, można cebulę pozostawić w ziemi i jedynie zaprzestać podlewania. Zimą ziemię jedynie delikatnie zwilżamy aby cebuli nie przesuszyć całkowicie. Jednak zimowanie ismeny w ziemi bywa zawodne, a cebule często gniją. Głównie dlatego, że czasem nie zdajemy sobie sprawy z tego, że sucha z wierzchu ziemia, głębiej może być bardzo wilgotna. Dlatego lepiej przełożyć cebule do skrzynki z torfem lub trocinami.

Światło słoneczne w czasie zimowego spoczynku nie jest potrzebne, jednak temperatura przechowywania cebul nie powinna spadać poniżej 15°C. Idealna temperatura przechowywania cebul ismeny przez zimę to 16-18°C, a zatem podobna do tej, w której przechowuje się frezje. To dość istotne, bo może się okazać, że garaż czy piwnica są zbyt chłodne aby przechować w nich cebule błonczatki do wiosny.

Przechowywanie bylin i cebulek kwiatowych niezimujących w grunciePrzechowywanie bylin i cebulek kwiatowych niezimujących w gruncie
Wiele bulw, cebul i kłączy bylin, które sadziliśmy wiosną, należy wykopać we wrześniu lub październiku i przechować aż do wiosny następnego roku, kiedy to znowu umieścimy je w ziemi. Zobacz co zrobić aby przechowywane bulwy i cebulki nie uległy chorobom i przetrwały w doskonałej formie. Więcej...

Ismena - rozmnażanie

Ismenę rozmnaża się oddzielając cebulki przybyszowe. Najlepiej zrobić to podczas przesadzania cebul lub sadzenia ich po zimowym spoczynku. Oddzielone cebulki kwitną od drugiego roku uprawy. W pierwszym roku wytwarzają jedynie rozetę liściową. Potrzebują ten czas aby cebula podrosła i wzmocniła się, przygotowując do kwitnienia na następny rok.

Opracowano na podstawie:
1. Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Praca zbiorowa, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 323;
2. J. Courtier, G. Clarke, Kwiaty w domu, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 1998, s. 166

Przeczytaj również:

Kwiaty cebulowe sadzone wiosnąKwiaty cebulowe sadzone wiosną
Kwiaty cebulowe to doskonała ozdoba ogrodu przez całe lato, aż do jesieni. Większość z tych roślin posiada niezwykle bajeczne, przepiękne, wielobarwne kwiatostany, świadczące o ich tropikalnym rodowodzie. Zobacz jakie kwiaty cebulowe sadzić wiosną i jak przeprowadzić ich sadzenie. Więcej...

lilie ogrodoweLilie ogrodowe - odmiany, uprawa, jak i kiedy sadzić
Lilie przywędrowały do Europy z Japonii i Chin, gdzie już od dawna zdobiły liczne ogrody. Uprawa lilii staje się coraz popularniejsza w miarę jak hodowcy uzyskują nowe, coraz ciekawsze odmiany lilii. Zobacz jak i kiedy sadzić lilie ogrodowe, które odmiany lilii wybrać oraz jak przebiega uprawa lilii w ogrodzie. Więcej...

Kwiat nietoperz, Tacca chantrieriKwiat nietoperz, Tacca chantrieri - uprawa z nasion
Kwiat nietoperz to roślina tropikalna, w naszym klimacie uprawiana wyłącznie w doniczce. Słynie ze swoich niezwykle dużych i pięknych kwiatostanów, których wygląd przyczynił się do nadania nazwy kwiat nietoperz. Zobacz jak wyhodować Tacca chantrieri z nasion i jakich warunków wymaga w uprawie doniczkowej. Więcej...