Krzewy podobne do bukszpanu. Co posadzić zamiast bukszpanu w ogrodzie?
Bukszpan wieczniezielony (Buxus sempervirens) od lat był ceniony za zwarty pokrój, powolny wzrost i wyjątkową tolerancję na cięcie. Jednak w ostatnich latach bukszpany masowo padają ofiarą groźnego szkodnika, jakim jest ćma bukszpanowa. Dlatego coraz więcej osób zastanawia się, co posadzić zamiast bukszpanu w ogrodzie. Jeśli i Ty masz ten problem, sprawdź naszą listę krzewów podobnych do bukszpanu. Te rośliny to doskonałe zamienniki bukszpanu na obwódki rabat, strzyżone żywopłoty i nasadzenia pojedyncze!
Co zamiast bukszpanu na obwódki
Niskie obwódki wymagają roślin o drobnym ulistnieniu i powolnym wzroście, które dobrze regenerują się po formowaniu. Wybór odpowiedniego gatunku pozwoli na utrzymanie dekoracyjnych nasadzeń bez zbyt dużego nakładu pracy. Oto przykłady roślin będących alternatywą dla bukszpanu na niskie obwódki:
Ostrokrzew karbowanolistny
Ostrokrzew karbowanolistny (Ilex crenata) uznawany jest za roślinę najbardziej podobną do bukszpanu. Jednocześnie jest całkowicie odporny na atak ćmy bukszpanowej. Krzew ten ma drobne, skórzaste, zimozielone liście i miododajne, nieduże kwiaty zakwitające w maju i czerwcu.

Ostrokrzew karbowanolistny - Ilex crenata
Fot. depositphotos
Ostrokrzew karbowanolistny najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych do półcienistych, w miejscach cieplejszych i osłoniętych. Preferuje glebę żyzną, przepuszczalną i wilgotną. Czysty gatunek może dorastać do 2-3 m wysokości. Do formowania niskich obwódek polecane są wolno rosnące odmiany, takie jak 'Stokes' czy 'Convexa', których roczny przyrost wynosi około 10-15 cm. Ich powolny wzrost minimalizuje nakład pracy związany z przycinaniem.
Rododendron Bloombux
Rododendron Bloombux to innowacyjna krzyżówka różanecznika, która łączy cechy bukszpanu z dekoracyjnością roślin kwitnących. Krzew ten dorasta do 1 m wysokości, posiada drobne, zimozielone liście, a od maja do czerwca pokrywa się kwiatami w odcieniach różu.

Rododendron drobnokwiatowy Bloombux
Fot. materiały prasowe Bloombux
W przeciwieństwie do tradycyjnych rododendronów, odmiana ta (na podkładce INKARHO) może rosnąć na glebach o odczynie obojętnym do lekko zasadowego (do pH 7,5), umiarkowanie wilgotnych. Preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Rododendron Bloombux może zastąpić bukszpan, tworząc zwartą, poduszkowatą i kwitnącą formę.
Trzmielina Fortune'a
Trzmielina Fortune'a (Euonymus fortunei) jest łatwą w uprawie rośliną, doskonale nadającą się na niskie obwódki. Ma skórzaste, eliptyczne i zimozielone liście. Jej odmiany mogą się różnić pokrojem, siłą wzrostu i barwą liści, od zielonych, zółtawo-zielonych do jasno obrzeżonych.

Trzmielina Fortune’a 'Emerald Gold'
Fot. depositphotos
Roślina ta jest wyjątkowo odporna na zmienne warunki glebowe i może rosnąć zarówno w pełnym słońcu, jak i w cieniu. Preferuje gleby żyzne i umiarkowanie wilgotne a w chłodnych rejonach Polski potrzebuje stanowiska osłoniętego lub okrywania na zimę. Dzięki naturalnej skłonności do zagęszczania się, formowanie z niej kul czy stożków jest zadaniem prostym nawet dla początkujących ogrodników.
Co zamiast bukszpanu na żywopłot
Wyższe żywopłoty wymagają roślin, które docelowo mogą dorastać do kilku metrów wysokości. Zamienniki bukszpanu na żywopłot powinny charakteryzować się gęstym ulistnieniem od samej podstawy krzewu i dobrze znosić przycinanie. Oto najlepsze przykłady takich roślin:
Berberys Juliany
Berberys Juliany (Berberis julianae) to łatwy w uprawie, zimozielony krzew dorastający do 2-3 m wysokości. Posiada skórzaste, ciemnozielone i błyszczące liście o długości około 8 cm. Liście mają kolczaste ząbki a pędy pokryte są cierniami, więc żywopłot z niego ukształtowany będzie dobrą ochroną. Żółte, zwisające i pachnące kwiaty pojawiają się od maja do czerwca. Niebieskie jagody posiadają biały nalot.

Berberys Juliany - Berberis julianae
Fot. depositphotos
Berberys Juliany jest odporny na zanieczyszczenia miejskie i niskie temperatury ale w bardzo ostre zimy lepiej okryć go agrowłókniną. Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub półcienistym i glebie przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej i lekko kwaśnej. Toleruje jednak różne rodzaje gleb. Może być prowadzony swobodnie lub jako żywopłot formowany a przycinanie pędów pobudza roślinę do krzewienia się.
Cis pospolity
Cis pospolity (Taxus baccata) to zimozielona, długowieczna roślina dorastająca do 10 m wysokości (rośnie wolno). Bardzo dobrze regeneruje się nawet ze starego drewna, dlatego doskonale nadaje się do formowania. Można z niego stworzyć niski lub wysoki żywopłot a także roślinne rzeźby (topiary). Gładka, ciemnozielona ściana z cisa będzie pięknym tłem dla innych roślin. Posiada ciemnozielone igły, jasnożółte, drobne kwiaty oraz nasiona otoczone czerwoną osnówką.

Żywopłot z cisa pospolitego
Fot. depositphotos
Cis preferuje gleby żyzne, wilgotne i przepuszczalne, może rosnąć w słońcu i w miejscu cienistym. Istnieje wiele odmian cisa, również o barwnych igłach np. cis pospolity 'Fastigiata Aureomarginata' o złociście obrzeżonych igłach. Jako żywopłot sprawdzi się także cis pośredni, który jest krzyżówką cisa pospolitego i cisa japońskiego.
Ligustr pospolity
Ligustr pospolity (Ligustrum vulgare) to klasyczna roślina żywopłotowa, ceniona za niezwykle małe wymagania siedliskowe i odporność na zanieczyszczenia miejskie. Dorasta do 2-3 m wysokości. Ciemnozielone, wąskie, jajowate liście, w bardzo mroźne zimy mogą opadać ale roślina wiosną szybko odzyskuje wigor i gęstość. Białe, pachnące kwiaty pojawiają się w czerwcu i w lipcu. Czarne owoce są trujące.

Ligustr pospolity - Ligustrum vulgare
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl
Ligustr rośnie szybko i ma bardzo małe wymagania. Urośnie w słońcu i w cieniu, na różnych rodzajach gleb. Doskonale zatem zastąpi bukszpan. Odmiana 'Aureum' posiada złocistożółte zabarwienie liści.
Co zamiast bukszpanu jako soliter
Solitery i topiary (kule, stożki, spirale) to często reprezentacyjne punkty ogrodu. Rośliny zastępujące w tej roli bukszpan powinny posiadać atrakcyjne ulistnienie przez cały rok i łatwo poddawać się kształtowaniu. Sprawdzą się tutaj wymienione wyżej cis czy trzmielina Fortune'a ale również:
Żywotnik zachodni 'Danica'
Żywotnik zachodni 'Danica' (Thuja occidentalis 'Danica') to jedna z najlepszych roślin do tworzenia naturalnych kul bez konieczności regularnego używania sekatora. Rośnie wolno i osiąga ok. 50-70 cm wysokości, przy podobnej szerokości. Ma bardzo gęsty pokrój a jej pędy tworzą zwartą bryłę o soczysto zielonym kolorze. Zimą pędy lekko brązowieją.

Tuja 'Danica' - Thuja occidentalis 'Danica'
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl
Najlepiej rośnie na glebie żyznej i umiarkowanie wilgotnej w miejscu słonecznym lub półcieniu. Odmiana ta zachowuje swój kształt, co czyni ją idealnym zamiennikiem dla kuli z bukszpanu. Może być sadzona w gruncie i w donicach. Sprawdzi się także w kompozycjach z innymi roślinami.
Ostrokrzew Meservy
Ostrokrzew Meservy (Ilex meserveae) to gęsty zimozielony krzew o błyszczących, lekko kolczastych liściach dorastający do 2 m wysokości. Doskonale znosi cięcie i zachowuje zwarty kształt bez tendencji do ogołacania się od dołu. Można z niego kształtować kule oraz stożki, ale ze względu na kłujące liście, cięcie trzeba przeprowadzać w rękawicach. Niepozorne, białe kwiaty pojawiają się w maju.

Ostrokrzew Meservy - Ilex meserveae
Fot. Neelix, Public domain, Wikimedia Commons
Ostrokrzew ten preferuje miejsca słoneczne lub półcieniste i glebę żyzną, przepuszczalną, umiarkowanie wilgotną o lekko kwaśnym odczynie.
Przeczytaj również:
- Rośliny na obwódki wieloletnie
- Rośliny na niski żywopłot zimozielony. 7 ciekawych propozycji
- Krzewy liściaste zimozielone na żywopłot
Opracowano na podstawie:
1. Katalog roślin - drzewa, krzewy byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich, Praca Zbiorowa, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa 2016;
2. Katalog ozdobnych roślin ogrodowych, MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2018.











