Kalina sztywnolistna - odmiany, uprawa, przycinanie

Kalina sztywnolistna (Viburnum rhytidophyllum) to bardzo oryginalny zimozielony krzew o dekoracyjnych liściach i barwnych owocach. Roślina ta wyjątkowo dobrze radzi sobie posadzona w cieniu. Poznaj najciekawsze odmiany kaliny sztywnolistnej oraz dowiedz się jak wygląda uprawa kaliny w ogrodzie. Podpowiadamy też jak wykonać przycinanie kaliny sztywnolistnej aby krzew uzyskał ładny pokrój i nie ogołacał się od dołu.

KwitnÄ…ca kalina sztywnolistna
Fot. depositphotos

Jak wyglÄ…da kalina sztywnolistna?

Kalina sztywnolistna to wiecznie zielony krzew dorastający do wysokości 4 m. W młodości roślina rośnie szybko, później nieco wolniej. Młode pędy kaliny sztywnolistnej gęsto pokryte są gwiazdkowatym kutnerem. Pędy u starszych egzemplarzy, zwłaszcza te zewnętrzne, są nieco ukośnie zwieszone.

• Kalina - jak wyglÄ…da, odmiany, uprawa, rozmnażanie

Liście kaliny sztywnolistnej są podłużno-jajowate, z wierzchu błyszczące, ciemnozielone i silnie pomarszczone, od spodu zaś gęsto pokryte szarym lub żółtym kutnerem.

Pod koniec maja lub w czerwcu pojawiają się płaskie parasolowate kwiatostany kaliny szerokolistnej wielkości do 20 cm, z kremowobiałymi kwiatami. Ukazują się one na szczytach pędów.

W sierpniu zawiązują się na krzewach dekoracyjne, z początku jaskrawoczerwone, a potem czarne jagody. Są one lekko podłużne, zebrane w grona. Owoce kaliny sztywnolistnej stanowią atrakcyjną ozdobę krzewu w końcówce lata i na początku jesieni. Zazwyczaj jednak nie pozostają na krzewie zbyt długo, gdyż są chętnie zjadane przez ptaki odwiedzające ogród.

Owoce kaliny sztywnolistnej
Fot. depositphotos

Kalina sztywnolistna ciekawie prezentuje się w zestawieniach z krzewami o barwnych pędach i bylinami w ogrodach angielskich.

Kalina sztywnolistna - odmiany

Kalina sztywnolistna występuje w kilku odmianach, które mogą zainteresować posiadaczy ogrodów:

Kalina sztywnolistna 'Cree' - jest bardziej zwarta niż krzewy gatunku, nie zwija liści w czasie mrozu, a jej kwiaty są białe. Rośnie też zdecydowanie wolniej niż podstawowy gatunek i uchodzi za najbardziej odporną na mróz odmianę kaliny sztywnolistnej,

Kalina sztywnolistna 'Willowwood' - charakteryzuje się zwartym i zagęszczonycm pokrojem i również dobrze zimuje,

Kalina sztywnolistna 'Roseum' - ta odmiana kaliny ma kwiaty w pąku różowe, zaś rozkwitłe białe,

Kalina sztywnolistna 'Variegatum' - to ciekawa odmiana o pstrych liściach. Są one pokryte nieregularnie rozmieszczonymi kremowobiałymi plamami. W tej odmianie kaliny sztywnolistnej może jednak pojawiać się tzw. rewersja, czyli zmiana barwy liści na zieloną, taką jaką ma podstawowy gatunek.

Kalina sztywnolistna - Viburnum rhytidophyllum
Fot. Agnieszka Kwiecień, Nova, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Kalina sztywnolistna - uprawa

Kalina sztywnolistna jest krzewem mało wymagającym i łatwo przystosowującym się do panujących warunków. Najlepiej czuje się na świeżych, próchnicznych glebach, w miejscach półcienistych do mocno zacienionych. Ta ostatnia cecha sprawia, że to doskonała roślina do cienia. Kalina sztywnolistna poradzi sobie też w miejscu słonecznym, choć wymaga wtedy intensywnego podlewania.

Istotne jest natomiast aby miejsce uprawy kaliny sztywnolistnej byÅ‚o zaciszne i osÅ‚oniÄ™te od wiatrów. Na stanowiskach wietrznych roÅ›lina ta znacznie gorzej zimuje. Gdy powietrze jest suche, a temperatura obniża siÄ™ do -7°C, liÅ›cie kaliny sztywnolistnej zwijajÄ… siÄ™ w rurkÄ™ i zwisajÄ… do doÅ‚u. W ten sposób roÅ›lina próbuje zmniejszyć powierzchniÄ™ wyparowywania wody z zimozielonych liÅ›ci podczas, gdy nie może jej uzupeÅ‚nić z zamarzniÄ™tej ziemi. Możemy temu częściowo zapobiec, pamiÄ™tajÄ…c aby jesieniÄ… przed nadejÅ›ciem mrozu, a także zimÄ… w czasie odwilży, roÅ›linÄ™ podlewać. RoÅ›lina zatem reaguje podobnie jak zimozielone rododendrony, dla których również jest korzystne podlewanie w zimie.

Zimozielone liście kaliny sztywnolistnej
Fot. depositphotos

Podczas ostrym zim kalina sztywnolistna może przemarzać (strefa mrozoodporności roślin 6B) ale dobrze regeneruje się po wiosennym cięciu. W tym celu pędy przemarznięte wycina się wiosną.

Kalina sztywnolistna nie wymaga corocznego nawożenia. Wystarczy co trzy lata zastosować uniwersalne nawozy mineralne, najlepiej długodziałające. Wiosną można podsypać krzew warstwą kompostu, wzbogacając ziemię w materię organiczną.

Kalina sztywnolistna - przycinanie

Kalina sztywnolistna dobrze znosi przycinanie, jednak w pierwszych latach nie wymaga ona regularnego cięcia. Usuwamy jedynie pędy suche czy uszkodzone. Aby krzewy nie ogałacały się od dołu należy rozpocząć po 6 latach ostrożne cięcie prześwietlające. W tym celu na początku lata, po kwitnieniu rośliny, przycinamy sekatorem pojedyncze pędy na wysokości korzystnie położonych rozgałęzień u podstawy krzewu.

Kalina sztywnolistna - Viburnum rhytidophyllum
Fot. Wilrooij, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Cięcie odmładzające kaliny sztywnolistnej jest wprawdzie możliwe, ale nie należy z nim zbyt długo zwlekać. Mocno postarzałe rośliny słabo się odnawiają. Aby je odmłodzić, przycinamy na wiosnę (zanim rozpocznie się wybijanie z pąków) około 1/3 silnie rozwiniętych pędów na szkielet. Tniemy je na wysokości 80 cm nad ziemią. Pozostałe pędy kaliny sztywnolistnej przycinamy o około 1/3 ich długości. W kolejnych latach podobnie postępujemy z pozostałymi pędami. Dzięki temu po ok. 3-4 latach uzyskamy znowu silnie rosnące krzewy kaliny sztywnolistnej.

Kalina sztywnolistna - rozmnażanie

Kalina sztywnolistna może być rozmnażana na kilka sposobów:

1. Rozmnażanie kaliny przez sadzonki półzdrewniałe - najlepiej pobrać je późną wiosną lub wczesnym latem. Na sadzonkę półzdrewniałą wybieramy jednoroczny, niekwitnący pęd, który jeszcze nie zdążył zdrewnieć. Odcinamy fragment o długości ok. 15-20 cm, usuwamy dolne liście i miękki wierzchołek. Końcówkę zanurzamy w ukorzeniaczu i umieszczamy sadzonkę na głębokości 1/3 pędu w mieszaninie torfu i piasku. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Sadzonkę przetrzymujemy w ciepłym i lekko ocienionym miejscu. Korzenie powinny pojawić się po kilku tygodniach.
2. Rozmnażanie kaliny przez sadzonki zdrewniałe - pobieramy je, gdy roślina jest w stanie spoczynku, czyli późną jesienią lub zimą. Z tegorocznego, zdrowego pędu odcinamy fragment grubości ołówka o długości ok. 20 cm i przynajmniej dwoma parami pąków. Końcówkę sadzonki zdrewniałej zanurzamy w ukorzeniaczu i umieszczamy ją pionowo, do 2/3 długości w wilgotnym piasku lub perlicie. Przetrzymujemy ją do wiosny w chłodnym miejscu z temperaturą powyżej 0°C. Na miejsce stałe wysadzamy wiosną.
3. Rozmnażanie kaliny przez odkłady - to prosty sposób na pozyskanie nowych sadzonek. Wybieramy nisko położony pęd, który można łatwo przygiąć do ziemi. W korze pędu robimy niewielkie nacięcie i zakopujemy to miejsce w ziemi, pozostawiając wierzchołek nad ziemią. Aby pęd pozostał w ziemi, można go przymocować drucikiem albo kamieniem. Miejsce ukorzeniania należy utrzymywać wilgotne. Po kilku miesiącach powinny pojawić się korzenie. Po ukorzenieniu, odcinamy pęd od rośliny macierzystej i sadzimy na miejsce stałe.

mgr inż. Joanna Białowąs

Przeczytaj również:

• Kalina japoÅ„ska - odmiany, uprawa, wymagania
• Kalina koralowa - uprawa, odmiany, choroby
• Krzewy ozdobne Å‚atwe w uprawie
• Krzewy liÅ›ciaste zimozielone na żywopÅ‚ot

Bibliografia:
1. Bartels A., Wszystko o drzewach i krzewach, Świat Książki, s. 228;
2. Pirc Helmut, Wszystko o cięciu drzew i krzewów, Świat Książki, s. 223;
3. Katalog roślin - drzewa krzewy byliny, praca zbiorowa, Agencja Promocji Zieleni Sp. z o.o., Warszawa 2016, s. 224.