Jakie drzewa owocowe sadzić obok siebie? Dobre i złe sąsiedztwo drzew owocowych

Niektóre drzewa owocowe będą dla siebie dobrymi sąsiadami, inne potrafią sobie nawzajem zaszkodzić. Przemyślane nasadzenia pozwolą stworzyć sad, w którym drzewa rzadziej chorują, obficiej owocują i nie konkurują ze sobą. Sprawdź, jakie drzewa owocowe można sadzić obok siebie. Wyjaśniamy także, które gatunki owocowe są dla siebie złymi sąsiadami i dlaczego tak się dzieje. Oto przykłady na dobre i złe sąsiedztwo drzew owocowych!

Jakie drzewa owocowe sadzić obok siebie?
Fot. depositphotos

Dobre sąsiedztwo drzew owocowych

Dobre sąsiedztwo drzew owocowych w sadzie ogranicza presję patogenów i szkodników, zwiększa efektywność zapylania, poprawia dostępność światła i wykorzystanie składników pokarmowych. Efektem właściwego rozmieszczenia drzew owocowych (w odpowiedniej rozstawie) jest zdrowszy sad o obniżonej podatności na choroby oraz wyższe plony.

Warto też w tym miejscu wspomnieć, że dobrym sąsiedztwem dla wielu drzew owocowych są krzewy jagodowe, np. porzeczka czy agrest. Nie należą one do tej samej rodziny botanicznej, a ich system korzeniowy znajduje się na innej głębokości, więc nie konkurują ze sobą o składniki odżywcze w glebie.

Oto przykłady drzew owocowych, które warto sadzić obok siebie:

• Jabłoń i grusza - to jedno z najbardziej polecanych zestawień. Oba gatunki mają zbliżone wymagania: preferują gleby żyzne, umiarkowanie wilgotne, o pH lekko kwaśnym do obojętnego (ok. 6,0-6,5) i kwitną w podobnych terminach. Gdy rosną obok siebie, przyciągają więcej owadów zapylających, co przekłada się większe plony i lepiej wykształcone owoce.
• Jabłoń i śliwa - reprezentują dwie różne grupy drzew owocowych. Jabłoń to drzewo ziarnkowe a śliwa to drzewo pestkowe. Sadzenie ich w jednej kwaterze sadu zmniejsza ryzyko pojawiania się chorób charakterystycznych dla monokultur. Należy jednak zachować między nimi odpowiednie odległości, aby ograniczyć konkurencję o światło.
• Jabłoń i czereśnia - to dobre sąsiedztwo, pod warunkiem zachowania przynajmniej 4-5 m odległości między drzewami (zależnie od odmiany). Czereśnia, szczególnie szczepiona na podkładce czereśni ptasiej, może rosnąć znacznie silniej niż jabłoń. Oba gatunki kwitną w podobnym czasie i przyciągają zapylacze, a jednocześnie nie są porażane przez te same patogeny.
• Grusza i czereśnia - podobnie, jak w przypadku jabłoni, pomiędzy silnie rosnącą czereśnią a niższą gruszą należy zachować dystans ok. 5-6 m lub wybrać czereśnię na podkładce karłowej. Atutem jest fakt, że grusza i czereśnia nie są atakowane przez te same choroby.
• Grusza i śliwa - nie są atakowane przez te same choroby ale mają podobne wymagania, co ułatwia pielęgnację. Trzeba zachować odpowiednią odległość, ponieważ niektóre gatunki śliw potrafią się mocno rozrastać.
• Śliwa i czereśnia - kwitną w podobnym czasie, dzięki czemu zwabiają więcej owadów zapylających. Śliwy często są atakowane przez mszyce, dlatego trzeba je zwalczać, by nie przeniosły się na czereśnie.
• Śliwa i brzoskwinia - oba gatunki mogą rosnąć obok siebie, ponieważ mają podobne wymagania. Śliwy posadzone od strony, z której najczęściej wieją zimne wiatry (ale tak, by nie zacieniały), stworzą naturalny parawan ochronny dla bardziej wrażliwych brzoskwiń.
• Czereśnia i wiśnia - mają podobne wymagania klimatyczne i kwitną w zbliżonym terminie, co sprzyja aktywności owadów zapylających.
• Czereśnia i morwa - owoce obu drzew są bardzo lubiane przez ptaki. Posadzenie morwy obok czereśni może odciągnąć uwagę ptaków od owoców czereśni.
• Odmiany obcopylne tego samego gatunku - wzajemne zapylacze należy dobierać pod kątem okresu kwitnienia. Drzewa zostaną nawzajem zapylone, jeśli ich czas kwitnienia będzie się przynajmniej częściowo pokrywał.

Złe sąsiedztwo drzew owocowych

Złe sąsiedztwo drzew owocowych najczęściej wynika z allelopatii ujemnej. Jest to zjawisko, w którym roślina wydziela substancje hamujące wzrost innych gatunków. Ważnym czynnikiem, który należy brać pod uwagę podczas planowania nasadzeń, jest również podatność na te same choroby oraz zjawisko zmęczenia gleby. Należy więc unikać sadzenia tego samego gatunku bezpośrednio po sobie na tym samym stanowisku, aby zapobiec kumulacji patogenów w podłożu.

Poniżej drzewa owocowe, których lepiej nie sadzić obok siebie:

• Orzech włoski - to klasyczny przykład „złego sąsiada”. Wydziela juglon - substancję hamującą rozwój wielu roślin, w tym drzew owocowych. Rośliny w zasięgu jego korzeni mogą chorować i słabiej się rozwijać. Orzech włoski powinien rosnąć w izolacji, minimum 8-10 m od innych drzew.
• Jabłoń i wiśnia - bliskość wiśni może negatywnie wpływać na system korzeniowy jabłoni (zwłaszcza na słabszych glebach), ograniczając jej zdolność do pobierania wody.
• Brzoskwinia i jabłoń - brzoskwinie są bardziej wrażliwe na choroby grzybowe (szczególnie kędzierzawość liści) i wymagają cieplejszych, bardziej nasłonecznionych stanowisk. Sadzenie ich w cieniu większych jabłoni, gdzie panuje większa wilgotność, zwiększa ryzyko wystąpienia chorób i ogranicza owocowanie.
• Brzoskwinia i morela - mimo podobnych wymagań, odradza się ich sadzenie tuż obok siebie. Oba gatunki mogą być porażane przez te same choroby, m.in. raka bakteryjnego. Chcąc posadzić je blisko, należy zachować minimalnie 5-6 m odstępu lub uprawiać między nimi krzewy, np. porzeczki lub jagodę kamczacką.
• Grusza i jałowiec sabiński - to wyjątkowo groźne połączenie i choć jałowiec jest rośliną ozdobną a nie drzewem owocowym, warto tu o nim wspomnieć. Rdza gruszy to choroba grzybowa, która często pojawia się w przydomowych sadach. Pełny cykl rozwojowy tego patogenu wymaga obecności obu roślin. Grusza jest żywicielem głównym, a jałowiec pośrednim. Sadzenie tych roślin w bliskim sąsiedztwie znacząco zwiększa ryzyko porażenia chorobą.
• Gatunki silnie rosnące obok karłowych - bez odpowiedniej rozstawy duże drzewa szybko zdominują mniejsze okazy, odbierając im światło, wodę i składniki pokarmowe.

Monika Chwała

Przeczytaj również:

• Co można sadzić pod drzewami owocowymi?
• Jakie drzewa owocowe posadzić na działce?
• Jakie krzewy owocowe sadzić obok siebie? Tabela z zestawieniem krzewów
• Co sadzić obok jabłoni? Dobre i złe sąsiedztwo dla jabłoni

Opracowano na podstawie:
1. M. Grabowski, Choroby drzew owocowych, Plantpress, Kraków 2014;
2. A. Pahler, Ogród marzeń - praktyczny poradnik, Wydawnictwo Publicat, Stuttgart 2005, s. 98-103.