Gloksynia doniczkowa, syningia. Pielęgnacja i uprawa w domu
Gloksynia doniczkowa, określana też jako syningia ogrodowa lub syningia okazała, to roślina o bardzo dekoracyjnych, dużych i aksamitnych kwiatach w zróżnicowanej kolorystyce oraz omszałych liściach. Ozdobi każde wnętrze od wiosny aż do jesieni. Sprawdź jak wygląda pielęgnacja i uprawa gloksynii doniczkowej w domu. Wyjaśniamy również jak zimować gloksynię oraz prezentujemy najciekawsze odmiany syningii.
Gloksynia doniczkowa, syningia okazała - Sinningia speciosa
Fot. depositphotos
Jak wyglÄ…da gloksynia
Gloksynia doniczkowa (Sinningia speciosa) to roślina bulwiasta należąca do rodziny ostrojowatych (Gesneriaceae), do której należy także popularny fiołek afrykański. Czysty gatunek Sinningia speciosa w naturze występuje w Brazylii, ale w sprzedaży oferuje się najczęściej mieszańcowe odmiany gloksynii o większych i ciekawiej wybarwionych kwiatach.
Syningia dorasta do 15-30 cm wysokości. Na krótkich, rozgałęzionych i lekko owłosionych pędach pojawiają się duże, dzwonkowate, aksamitne kwiaty z szeroką gardzielą i płatkami wywiniętymi na zewnątrz. W zależności od odmiany, kwiaty gloksynii mogą mieć barwy: białą, różową, czerwoną fioletową, niebieską, są też odmiany o kwiatach wielobarwnych i wzorzystych. Występują kwiaty pojedyncze, pełne lub półpełne.
Ciemnozielone, mięsiste liście gloksynii doniczkowej są owalne i miękko owłosione, mają pofalowane brzegi i są osadzone na długich ogonkach. Przy ziemi tworzą rozetę.
Gloksynia doniczkowa, syningia okazała - Sinningia speciosa
Fot. depositphotos
Bulwiaste korzenie syningii dobrze magazynują wodę i składniki pokarmowe, dzięki czemu roślina może przetrwać krótkie okresy suszy.
Gloksynia - kiedy kwitnie
Gloksynia doniczkowa kwitnie bardzo długo. Kwiaty ukazują się od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Usuwanie przekwitniętych kwiatów pobudza syningię do zawiązywania nowych pąków kwiatowych, co wydłuża czas kwitnienia i sprawia, że jest ono bardzo obfite.
Gloksynia doniczkowa a ogrodowa - różnice
Gloksynia doniczkowa (Sinningia speciosa) i gloksynia ogrodowa (Incarvillea delavayi) to dwa różne gatunki roślin. Oto najważniejsze różnice pomiędzy nimi:
- Gloksynia doniczkowa pochodzi z Brazylii, natomiast gloksynia ogrodowa z górzystych obszarów Chin.
- Gloksynia doniczkowa w naszym klimacie jest uprawiana przede wszystkim w pomieszczeniach lub szklarniach, natomiast gloksynia ogrodowa może być uprawiana na zewnątrz.
- Gloksynia doniczkowa ma większe, aksamitne kwiaty o wielu barwach, gloksynia ogrodowa ma mniejsze, trąbkowate, różowe lub purpurowe kwiaty z żółtą gardzielą.
- Gloksynia doniczkowa kwitnie dłużej, od późnej wiosny, do wczesnej jesieni, natomiast gloksynia ogrodowa od późnej wiosny do lata.
- Gloksynia doniczkowa zimą wymaga okresu spoczynku w pomieszczeniu. Gloksynia ogrodowa w odpowiednich warunkach może zimować na zewnątrz ale w chłodniejszych regionach może wymagać okrycia na zimę.
Gloksynia doniczkowa (Sinningia speciosa) i gloksynia ogrodowa (Incarvillea delavayi)
Fot. depositphotos
Gloksynia doniczkowa - odmiany
Gloksynia doniczkowa posiada wiele odmian o atrakcyjnej kolorystyce kwiatów. Oto wybrane odmiany gloksynii doniczkowej:
- Gloksynia 'Kaiser Wilhelm' - odmiana o ciemnofioletowych kwiatach z białym brzegiem.
- Gloksynia 'Blanche de Meru' - posiada intensywnie różowe kwiaty z kremowobiałym środkiem.
- Gloksynia 'Kaiser Friedrich' - odmiana o czerwonych kwiatach z białym obrzeżeniem.
- Gloksynia 'Mont Blanc' - ma duże, białe kwiaty.
- Gloksynia 'Tigrinia Blue' - posiada fioletowo-białe, nakrapiane kwiaty.
- Gloksynia 'Violacea' - aksamitne kwiaty mają głęboki, fioletowy kolor.
- Gloksynia 'Etoile de Feu' - odmiana o intensywnie czerwonych kwiatach.
- Gloksynia 'Hollywood' - odmiana o ciemnofioletowych kwiatach z białym środkiem.
Gloksynia doniczkowa, syningia okazała - Sinningia speciosa
Fot. depositphotos
Gloksynia doniczkowa - pielęgnacja i uprawa
Gloksynia doniczkowa uprawiana jest w domach i w szklarniach. Aby obficie kwitła, należy jej zapewnić odpowiednie warunki uprawy.
Gloksynia doniczkowa - stanowisko uprawy
Uprawa gloksynii doniczkowej uda się na stanowisku ciepłym i jasnym z rozproszonym światłem. Bezpośrednie nasłonecznienie może oparzyć jej liście. Optymalna temperatura uprawy powinna wynosi ok. 18-24°C. Na gloksynię niekorzystnie działają nagłe zmiany temperatury, dlatego należy unikać przeciągów.
Gloksynia doniczkowa - sadzenie
Gloksynia preferuje glebę przepuszczalną, żyzną i lekką o lekko kwaśnym odczynie. Do sadzenia można użyć gotowego podłoża dla roślin doniczkowych albo użyć mieszanki torfu z perlitem lub piaskiem. Na dnie doniczki powinny być otwory oraz warstwa drenażowa, by zapobiec zalewaniu korzeni.
Gloksynia doniczkowa, syningia okazała - Sinningia speciosa
Fot. Maritzaandradeangel, Public domain, Wikimedia Commons
Sadzenie bulw gloksynii najlepiej przeprowadzić wczesną wiosną. Bulwy powinny być zdrowe, bez pleśni. Umieszczamy je na głębokości ok. 3 cm i zasypujemy ziemią, podłoże delikatnie ubijamy.
Gloksynia doniczkowa - podlewanie
Podlewanie gloksynii doniczkowej powinno być umiarkowane, ponieważ roślina jest wrażliwa na nadmiar wody, który mógłby spowodować gnicie bulw. Najlepiej, żeby podłoże było stale lekko wilgotne, ale nie mokre. Wodę najlepiej lać na podstawkę a jej nadmiar wylewać. Przy podlewaniu nie moczymy kwiatów. W okresie zimowego spoczynku podlewanie należy ograniczyć.
Syningia lubi wysoką wilgotność powietrza. Takie warunki możemy uzyskać w domu stawiając doniczkę z gloksynią np. na tacy z wodą i kamykami lub keramzytem, tak by dno donicy nie stało w wodzie. Woda z podstawki bęzie parować i nawilżać powietrze wokół gloksynii.
Gloksynia doniczkowa - nawożenie
Regularne nawożenie gloksynii wpłynie na jej zdrowy rozwój i obfitsze kwitnienie. W okresie wegetacji roślinę zasila się co 2 tygodnie nawozem dla roślin kwitnących.
Gloksynia doniczkowa, syningia okazała - Sinningia speciosa
Fot. depositphotos
Gloksynia doniczkowa - zimowanie
Gloksynia doniczkowa po przekwitnięciu przechodzi w stan zimowego spoczynku. Gdy liście zaschną, usuwamy je a doniczkę z bulwami umieszczamy w chłodnym miejscu (ok. 12-14°C), mocno ograniczamy podlewanie i zaprzestajemy nawożenia. Wiosną, aby pobudzić wzrost, przenosimy doniczkę z syningią do jasnego pomieszczenia o temperaturze ok. 21°C i wznawiamy podlewanie. W tym czasie można też przesadzić bulwy do świeżego podłoża.
Gloksynia doniczkowa - rozmnażanie
Gloksynię w uprawie amatorskiej można rozmnożyć z sadzonek liściowych lub przez podział bulw. Starsze rośliny tracą siłę wzrostu, dlatego rozmnażanie należy przeprowadzać co 2-3 lata.
Rozmnażanie gloksynii przez sadzonki liściowe wykonuje się latem. Wybieramy ładny i zdrowy liść, przycinamy go u nasady i sadzimy do przepuszczalnego, stale wilgotnego podłoża np. mieszanki torfu z piaskiem. Młode liście ukazują się po ok. 8 tygodniach.
Rozmnażanie gloksynii przez podział bulw przeprowadzamy wiosną. Starą bulwę oczyszczamy delikatnie z ziemi. Przecinamy na części tak, by każda z nich posiadała pąki kwiatowe, lekko podsuszamy. Każdą z części umieszczamy w podłożu w taki sposób, by wierzchołek bulwy zrównany był z powierzchnią ziemi.
Gloksynia doniczkowa - choroby i szkodniki
Gloksynia choruje, gdy nie jest prawidłowo pielęgnowana. Oto podstawowe błędy, prowadzące do rozwoju chorób syrnngii:
- Moczenie liści syningii może wywołać szarą pleśń. Na liściach pojawiają się wtedy szare plamy. Dlatego podczas podlewania rośliny wodę lejemy tylko na podstawkę pod doniczką, tak aby nie moczyć liści.
- Gdy jest za zimno i mokro, łodygi lub pąki gloksynii gniją. Przestawiamy wtedy gloksynię w cieplejsze miejsce i nie moczymy liści a nadmiar wody z podstawki wylewamy.
- szkodliwe przędziorki pojawiają się, gdy powietrze jest zbyt suche. Liście gloksynii usychają a wzrost zostaje zahamowany.
- Suche powietrze sprzyja także pojawieniu się mszyc. Zwiększamy wówczas wilgotność powietrza ustawiając roślinę na podstawce z wodą.
- Liście syningii zwijają się i mogą ulec oparzeniu w sytuacji, gdy roślina narażona jest na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Aby temu zapobiec, należy ją przestawić dalej od okna.
- Blady kolor liści gloksynii może świadczyć o niewystarczającym nawożeniu.
Gloksynie zaatakowane przez choroby i szkodniki, warto opryskiwać preparatami, takimi jak: Biosept Active Spray (wygodny w użyciu, gotowy preparat w opakowaniu z opryskiwaczem), Boczos Płynny lub Limocide. Wszystkie tu wymienione preparaty są oparte na naturalnych składnikach i bezpiecznie można ich używać do opryskiwania roślin doniczkowych uprawianych w domu.
Przeczytaj również:
- Begonia bulwiasta - odmiany, uprawa, zimowanie, rozmnażanie
- Cyklamen perski, fiołek alpejski - uprawa i pielęgnacja
- Rośliny doniczkowe o ozdobnych kwiatach
Opracowano na podstawie:
1. D. Longman, Pielęgnowanie roślin pokojowych, Multico i Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1992, s. 168-169;
2. M. Schubert, R. Herwig, Mieszkamy wśród kwiatów, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1984, s. 338.
