Fasola szparagowa - kiedy siać, uprawa, odmiany
Nasiona fasoli szparagowej zawierają dużo białka i są cennym źródłem witamin, a do tego wiele odmian fasoli szparagowej ma walory dekoracyjne, stając się ozdobą warzywnej grządki. Dlaczego więc nie wybrać tego pysznego warzywa do swojego ogrodu? Poznaj zasady uprawy fasoli szparagowej i dowiedz się kiedy siać fasolę szparagową aby uzyskać duży plon smacznych fasolek. Podpowiemy także najlepsze odmiany fasoli szparagowej do uprawy na działce!
Fasola szparagowa
Jak rośnie fasola szparagowa?
Fasola szparagowa to jednoroczna roślina strączkowa należąca do rodziny bobowatych. W uprawie występuje głównie w dwóch formach:
- jako niska, zwarta i krzaczasta fasola karłowa, osiągająca od 40 do 60 cm wysokości. Odmiany karłowe są zazwyczaj bardziej odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne oraz zajmują niewiele miejsca, dzięki czemu doskonale nadają się do amatorskiej uprawy w pojemnikach na balkonach czy tarasach;
- jako pnąca fasola tyczna, osiągająca od 60 do nawet 250 cm wysokości, która do wzrostu wymaga podpór (np. tyczek lub siatek).
Roślina wytwarza charakterystyczne trójlistkowe jasno- lub ciemnozielone liście oraz drobne, motylkowe kwiaty, zwykle w kolorze białym, różowym lub fioletowym. Po przekwitnięciu kwiatów w ich miejscu zawiązują się owoce, czyli jadalne strąki fasoli. Strąki, w zależności od odmiany, mogą mieć długość od 12 do 25 cm i przybierają barwę zieloną, żółtą lub fioletową. W ich wnętrzu rozwijają się cenne nasiona.
Fasola szparagowa w ogródku przydomowym
Fot. depositphotos
Na szczególną uwagę zasługuje palowy system korzeniowy fasoli, który może sięgać w głąb gleby na głębokość ponad 1 m. Korzenie fasoli rozwijają się w symbiozie z bakteriami Rhizobium phaseoli, które posiadają zdolność wiązania azotu atmosferycznego. Dzięki temu wzbogacają ziemię w azot. Korzysta na tym nie tylko fasola ale też rośliny uprawiane po niej na tej samej grządce.
Okres wegetacyjny fasoli szparagowej, czyli czas od wysiewu nasion do pierwszego zbioru strąków, jest stosunkowo krótki i wynosi przeciętnie od 60 do 90 dni. Jest to zatem warzywo łatwe w uprawie, o krótkim okresie wegetacji.
Fasola szparagowa - wartości odżywcze
Należąca do warzyw strączkowych fasola szparagowa to doskonałe źródło łatwo przyswajalnego białka. Z tego względu wartości odżywcze fasoli szparagowej doceniają weganie. Warzywo to jest źródłem cennego błonnika pokarmowego i składników mineralnych, takich jak: żelazo, potas, wapń, magnez, cynk czy fosfor. Zawiera także kwas foliowy, beta karoten i spore ilości witamin z grupy B.
Fasola szparagowa ma niski indeks glikemiczny (IG 2,7). Dzięki temu mogą ją spożywać diabetycy. Zaliczana jest do jednych z najbardziej wysokoenergetycznych warzyw - jej wartość kaloryczna to aż 288 kcal/100 g.
Kiedy siać fasolkę szparagową?
Fasola szparagowa jest rośliną ciepłolubną. Nasiona fasoli kiełkują dopiero w temperaturze 11°C, dlatego najwcześniejszy termin siewu fasoli szparagowej przypada na 8-10 maja. Przy temperaturze 15-18°C wschody ukazują się po 8-10 dniach. Siewki fasoli często są atakowane przez śmietkę kiełkówkę, toteż nie zapominajmy o zaprawianiu nasion przed siewem lub kupujmy nasiona już zaprawiane.
Jak gęsto siać fasolę szparagową?
Karłowe odmiany fasoli szparagowej można siać kilkakrotnie co 10-14 dni, aż do połowy czerwca. W ten sposób zapewniamy sobie świeże strąki całe lato. Odmiany karłowe fasoli szparagowej siejemy w rzędy co 30-40 cm zachowując między nasionami w rzędzie odległość 6-10 cm. Na glebach cięższych możemy siać fasolę gniazdowo, umieszczając po 2-3 nasiona co 20-30 cm w rzędzie.
Odmiany tyczne fasoli szparagowej wysiewa się gniazdowo po kilka nasion w jednym gnieździe. Odległość między poszczególnymi gniazdami wynosi zwykle 25-50 cm.
Jak głęboko siać fasolę szparagową?
Na glebach ciężkich i przeciętnych siew nasion fasoli szparagowej należy przeprowadzić na głębokość około 2-3 cm. Na glebach lekkich nasiona można wysiać nieco głębiej - na głębokość do 5 cm.
Dlaczego fasola szparagowa nie wschodzi?
Brak wschodów fasoli szparagowej może być spowodowany nieodpowiednimi warunkami uprawy albo atakiem patogenów. Oto najczęściej występujące przyczyny, dlaczego fasola nie wschodzi:
- Siew w zbyt chłodnej glebie powoduje, że nasiona kiełkują wolniej albo gniją. Fasola jest rośliną ciepłolubną i aby jej nasiona wykiełkowały, temperatura gleby powinna wynosić co najmniej 11°C (optymalnie 15-18°C);
- Niedobór wilgoci w glebie tuż po siewie może być przyczyną braku wschodów fasoli;
- Nieodpowiednia głębokość siewu. Nasiona fasoli umieszczone zbyt głęboko mogą nie mieć wystarczających zapasów energii, by wybić się na powierzchnię, natomiast siew zbyt płytki naraża je na wyschnięcie lub wydziobanie przez ptaki;
- Atak patogenów grzybowych wywołujących zgorzel siewek czy szarą pleśń. Atakom grzybów sprzyja zbyt wilgotna i zbita gleba oraz nadmierne podlewanie;
- Kiełkujące nasiona i młode siewki są także często niszczone przez szkodniki fasoli, np. larwy śmietki kiełkówki;
- Użycie starych, przeterminowanych nasion skutkuje mniejszą siłą kiełkowania;
Jeśli chcemy mieć udane wschody, fasolę szparagową najlepiej siać po 15 maja, gdy minie ryzyko przymrozków, na głębokość 3-5 cm, do umiarkowanie wilgotnej i dobrze nagrzanej gleby. Warto wysiewać nasiona zdrowe, ze sprawdzonego źródła i zaprawiać je przed siewem.
Uprawa fasoli szparagowej w gruncie
Do uprawy fasoli szparagowej w gruncie należy wybrać stanowisko słoneczne i zapewnić jej żyzną, bogatą w składniki pokarmowe glebę. Fasolę szparagową uprawiamy w drugim roku po oborniku.
Fasola szparagowa
Co sadzić obok fasoli?
Korzystnym sąsiedztwem dla fasoli szparagowej są: burak liściowy, burak ćwikłowy, dynia, kalafior, kalarepa, kapusta, koper, kukurydza, marchew, seler czy szpinak.
Natomiast wśród niekorzystnych sąsiadów dla fasoli wymienić można cebulę, koper włoski czy kolendrę siewną. Tych roślin zatem nie uprawiajmy w towarzystwie fasoli.
Pielęgnacja fasoli szparagowej
Uprawiając odmiany tyczne fasoli szparagowej trzeba zapewnić im odpowiednie podpory. Warto to zrobić przed siewem, wbijając tyczkę w podłoże pionowo lub na krzyż.
W uprawie fasoli szparagowej w gruncie nie należy zapominać o regularnym podlewaniu roślin.
Warto wiedzieć!
Podczas pielenia fasoli spulchniamy glebę bardzo delikatnie i płytko, gdyż większość korzeni fasoli rozwija się zaledwie 2-5 cm pod jej powierzchnią.
Kiedy zbierać fasolę?
W uprawie fasoli szparagowej w gruncie pierwsze strąki karłowych odmian dojrzewają po 60-70 dniach po siewie. Odmiany tyczne dojrzewają nieco później. Fasola szparagowa najsmaczniejsza jest wówczas, gdy nasiona wewnątrz strąka osiągną wielkość ziarna pszenicy. Opóźnienie zbioru strąków zawsze wpływa niekorzystnie zarówno na ich jakość jak i smak.
Plony strÄ…ków odmian karÅ‚owych wynoszÄ… 7-14 kg, a tycznych 15-20 kg z 10m².
Różnokolorowe odmiany fasoli szparagowej
Odmiany fasoli szparagowej do uprawy na działce
Odmiany fasoli szparagowej do uprawy na działce można podzielić ze względu na wysokość łodygi:
- odmiany niskie, karłowe - uprawiane bez podpór
- odmiany wysokie, tyczne - wymagają podpór, wokół których wiją się ich łodygi
Odmiany fasoli szparagowej różnią się między sobą także kolorem, bowiem można dostać fasolę żółtą, zieloną czy fioletową. Niekiedy w handlu spotkać można mieszanki kilku kolorów fasoli szparagowej w jednym opakowaniu, dzięki czemu warzywna grządka wygląda bardzo atrakcyjnie.
Wśród wielu odmian fasoli szparagowej do uprawy na działce warto wymienić kilka tych najlepszych i tolerancyjnych na choroby grzybowe, bakteriozę i antraknozę. Posegregowaliśmy je ze względu na kolor, długość i barwę strąka w praktycznej, ułatwiającej wybór tabelce.
Pobierz tÄ™ tabelÄ™ w wersji do druku:
Osobom szukającym dobrych jakościowo nasion fasoli do uprawy w ogródku lub na działce, polecamy sklep naszego poradnika. Posiadamy w sprzedaży odmiany fasoli bardzo dobrze plonujące oraz odporne na choroby i niekorzystne warunki uprawy. Wysiewając te nasiona przekonasz się, jak łatwa może być uprawa fasoli w ogródku. Aby zobaczyć ofertę nasion, naciśnij grafikę poniżej.
Jak przechować na zimę fasolkę szparagową
Sezon na fasolkę, gdy plony z własnego warzywnika są obfite, warto wykorzystać i w różnej formie przechować fasolkę szparagową na zimę.
Dużą popularnością cieszą się przetwory z fasolki szparagowej, takie jak: sałatka z fasolki szparagowej wekowana do słoików, leczo z fasolki szparagowej, fasolka szparagowa kiszona, marynowana czy z dodatkami różnych warzyw.
Innym sposobem przechowania fasolki na zimę jest przygotowanie z niej gotowych dań, do których należą np. kotlety z fasolki szparagowej, placki, gulasz, zapiekanki czy pierogi z farszem z fasolki. Wystarczy podzielić je na porcje, zamrozić i wykorzystać po sezonie.
Fasolkę szparagową można także zamrozić bez żadnych dodatków. Przygotowana w takiej formie, będzie smacznym i wartościowym dodatkiem do posiłków serwowanym podczas zimowych miesięcy.
By mrożona fasolka zachowała swoją konsystencję i kolor, należy ją najpierw zblanszować. Fasolkę myjemy, wybieramy tylko świeże i zdrowo wyglądające strąki, odcinamy końcówki i tniemy na kawałki lub zachowujemy całe strączki. Następnie wrzucamy fasolkę do wrzącej wody na 3-5 minut. Po wyjęciu odcedzamy i hartujemy, czyli przelewamy zimną wodą lub wkładamy na chwilę do garnka z zimną wodą. Dokładne osuszenie fasolki na papierowym ręczniku sprawi, że zachowa ona swoją formę i nie zbije się w jedną masę.
Tak przygotowaną fasolkę szparagową dzielimy na porcje i wkładamy do zamrażarki. W temperaturze ok. -18°C może być przechowywana przez okres do 12 miesięcy.
Przeczytaj również:
- Choroby i szkodniki fasoli szparagowej
- Fasolnik chiński - właściwości, uprawa, przepisy
- Jak zaplanować ogród warzywny
- Jak sadzić warzywa na działce?
