Czy tuja jest trująca?

Niedawno na nasz redakcyjny e-mail przyszło sporo pytań o to, czy tuje są trujące. Osoby posiadająće tuje w ogrodzie wyrażały spore zaniepokojenie. Powodem zapewne były informacje, które jakiś czas temu były publikowane w internecie oraz filmiki na YouTube, których autorzy krytykowali tuje i ostrzegali przed ich trującymi właściwościami. Postanowiłem odnieść się do tych szokujących doniesień, uspokoić Was i nieco bardziej obiektywnie spojrzeć na ewentualne trujące właściwości tui.

czy cis jest trujący
Czy tuja jest trująca?
Fot. depositphotos.com

Trujące właściwości tui

Tuje, których pełna, poprawna nazwa to żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) są roślinami masowo sadzonymi w ogrodach. Popularność zdobyły głównie odmiany żywopłotowe, czyli szybko rosnąca tuja Brabant, idealna na żywopłoty cięte, oraz niewymagająca przycinania ale rosnąca nieco wolniej tuja Szmaragd. Bardzo często spotykane są też odmiany zachowujące naturalnie kulisty pokrój, jak np. tuja Danica.

Co tak bardzo trującego jest w tych popularnych roślinach? Chodzi o zawarty w tujach tujon. Jest to związek terpenowy oddziałujący negatywnie na układ nerwowy. Jego spożywanie w nadmiernej ilości wywołuje niepokój i dużą drażliwość. Zatrucie tujonem prowadzi do stanów podniecenia i psychozy. Zresztą tego typu objawy spotykały w przeszłości wiele osób, które spożywały alkohol zwany absyntem. Alkohol ten zawierał w swoim składzie tujon, pochodzący jednak nie z tui, a z bylicy piołun.

W informacjach o trujących właściwościach tui jest zatem ziarno prawdy ale przecież... nikt tui nie jada! W naszych ogrodach to roślina wyłącznie ozdobna. A tujon jest trujący tylko po spożyciu go i to w nadmiernych ilościach.

Czy sadzenie tui w ogrodzie jest bezpieczne?

Tuje posadzone jako rośliny ozdobne w ogrodzie są bezpieczne dla naszego zdrowia. Nie dawajcie się oszukiwać osobom, chcącym wywołać jedynie sensację i próbującym w ten sposób zdobyć popularność np. dla swojego kanału na YouTube.

Gdyby się przyjrzeć innym roślinom ozdobnym w naszych ogrodach, to bardzo wiele z nich jest trujących po spożyciu. Dlatego uprawiamy je wyłącznie jako ozdobne, a nie jako jadalne.

Myślę, że przeciwnicy tui wybrali tę roślinę na wroga, bo jest bardzo popularna. Wśród mniej znanych roślin ozdobnych można by znaleźć znacznie bardziej niebezpieczne egzemplarze. A nikt przed nimi nie ostrzega, bo nie przyniosło by to popularności osobie rozgłaszającej takie wieści.

Dobry przykład - cis pospolity - jego piękne czerwone owoce są silnie trujące po spożyciu. Podobnie zresztą jak gałązki, igły i wszelkie inne części tej rośliny. Nikt jednak nie robi z tego afery. A zdarza się, że dzieci zainteresowane drobnymi czerwonymi kuleczkami na cisach postanowią je połknąć... Myślę, że to bardziej niebezpieczne niż tuja, na której raczej nie ma nic atrakcyjnego dla dzieci.

Czy cis jest trującyCzy cis jest trujący?
Zanim zdecydujemy się na uprawę cisów w ogrodzie, warto sprawdzić czy cis jest trujący, a jeśli tak, to dla kogo roślina ta może być groźna. Zobacz u kogo cis może wywołać zatrucie i jakie są objawy zatrucia cisem. Podpowiadamy też jak uniknąć zatrucia tą rośliną. Więcej...

Innym przykładem jest bukszpan wieczniezielony, którego gałązki, listki i owoce również są trujące po spożyciu. Tymczasem wiele osób wkłada bukszpan do koszyczków wielkanocnych razem z jedzeniem. Na szczęście nie ma w tym nic złego, dopóki bukszpan nie ma bezpośredniego kontaktu z żywnością, czyli nie należy go kłaść bezpośrednio na wędlinie czy jajku obranym ze skorupki. Po prostu niech będzie jakkolwiek odseparowany od tego, co zjadamy.

Warto też wiedzieć, że zawarty w tujach tujon występuje również w roślinach zielarskich, wykorzystywanych w celach leczniczych, jak np. we wspomnianej przed chwilą bylicy piołun, ale też w szałwii lekarskiej czy wrotyczu pospolitym. Zioła te nie są trujące, o ile oczywiście używa się je z umiarem, bez przedawkowania. Wszystko co dobre, po przedawkowaniu może szkodzić.

I tak samo jest z tujami. Posadzone jako rośliny ozdobne w ogrodzie nie szkodzą. Samo patrzenie na nie czy przebywanie blisko tui nie wywołuje żadnych niebezpiecznych objawów. Tuje w ogrodzie nie są groźne, o ile ich nie zjadamy lub nie jesteśmy na tujon uczuleni. Osoby uczulone mogą mieć np. wysypkę po potarciu gałązek tui (dlatego przycinanie tui polecam wykonywać zawsze w rękawiczkach). Ale tak samo może nas uczulać wiele innych roślin.

Mi osobiście tuje się podobają (ogólnie uwielbiam iglaki, szczególnie nasze rodzime sosny) ale to już rzecz gustu. Rozumiem osoby, którym się tuje nie podobają. I rzeczywiście może razić ich nadmiar w naszym krajobrazie. Ale to tylko względy estetyczne. Każdy ma prawo sadzić w ogrodzie to, co lubi :-)

Warto wiedzieć!
Ściętych gałązek tui (np. po przycinaniu żywopłotu) nie powinno się wrzucać do kompostownika, bo zawarty w nich tujon spowalnia procesy kompostowania. Podobnie zresztą jak garbniki zawarte w liściach naszego rodzimego dębu. Liści dębu też nie powinno się dawać do kompostu. Pod tym względem tuja wypada podobnie jak ukochany przez wrogów tui polski dąb.

Rafał Okułowicz

Przeczytaj również:

Trujące rośliny ogrodoweTrujące rośliny ogrodowe
Wiele popularnych roślin ozdobnych wytwarza substancje chemiczne odpowiedzialne za ich trujące właściwości. Oczywiście zazwyczaj nic nam grozi, o ile takiej trującej rośliny nie zjemy, choć niektóre z nich mogą podrażniać już po zwykłym kontakcie ze skórą. Oto najczęściej występujące w ogrodach rośliny trujące. Zobacz jak mogą Ci zaszkodzić i jak się ustrzec przed ewentualnym zatruciem! Więcej...

kompost z trawyCzy można wrzucać tuje do kompostu?
Po przycięciu żywopłotu z tui lub po innych pracach pielęgnacyjnych, może pozostać sporo fragmentów ściętych pędów, które szkoda wyrzucać. Zobacz czy można wrzucać tuje do kompostu wraz z innymi materiałami oraz poznaj inne sposoby aby wykorzystać ścięte gałązki tui w ogrodzie. Więcej...

Trujące rośliny doniczkoweTrujące rośliny doniczkowe. Czy masz je w domu?
Wiele popularnych roślin doniczkowych, które podziwiamy za ich piękne liście i kwiaty, to niestety również rośliny trujące dla człowieka. Oto 10 najczęściej spotykanych w naszych domach trujących roślin doniczkowych, które mogą nam zagrażać. Sprawdź czy nie masz w domu rośliny z tej listy! Więcej...