Czarna rzodkiew. Właściwości lecznicze i uprawa z nasion

Czarna rzodkiew (Raphanus sativus var. niger) należy do rodziny warzyw kapustowatych, a jej bliską kuzynką jest popularna rzodkiewka. Uprawia się ją jako warzywo, choć warto wiedzieć, że czarna rzodkiew zastosowanie znalazła także w medycynie. Poznaj właściwości lecznicze czarnej rzodkwi i przekonaj się, że uprawa rzodkwi czarnej z nasion jej całkiem prosta. Wyjaśniamy jak zadbać o czarną rzodkiew w ogrodzie i jakie wymagania ma to warzywo.

czarna rzodkiew
Czarna rzodkiew
Fot. depositphotos.com

Jak wygląda czarna rzodkiew?

Czarna rzodkiew jest rośliną o dużym, bulwiastym korzeniu. Zgrubienie korzeniowe rzodkwi czarnej jest znacznie większe niż u popularniejszej rzodkiewki. Skórka rzodkwi czarnej jest czarna ale miąższ wewnątrz jest biały. Nad ziemią roślina wytwarza gęstą rozetę szorstko owłosionych, lirowatych, pierzastodzielnych liści. W późniejszym okresie rozwoju spośród nich wyrasta wysoka łodyga, na szczycie której zakwitają fioletowe lub białe kwiaty. Owocem jest wydłużona łuszczyna.

W uprawie znajdziemy głównie późne odmiany czarnej rzodkwi, zwane też rzodkwią zimową, takie jak: 'Murzynka', 'Runder Schwarzer Winter' czy 'Czarna Kula'. Obok późnych odmian czarnej rzodkwi znajdziemy także odmiany wczesne rzodkwi białej, takie jak np. rzodkiew letnia 'Agata'. Czarna rzodkiew zawiera mniej wody i rzadziej parcieje, niż rzodkiew biała, a przy tym nieco lepiej znosi przechowywanie.

Czarna rzodkiew - właściwości lecznicze

Właściwości lecznicze czarnej rzodkwi znajdziemy w jej korzeniu. Zawiera on związki siarki, rafaninę, rafanol, witaminę C, prowitaminy z grupy B oraz liczne związki mineralne.

Wyciągi i sok z korzenia czarnej rzodkwi działają żółciopędnie i żółciotwórczo, ułatwiają przepływ żółci do dwunastnicy. Regulują ruchy robaczkowe jelit i pobudzają wydzielanie soków trawiennych. Wyciągi z korzenia rzodkwi czarnej działają silnie antybakteryjnie w drogach oddechowych i moczowych oraz w przewodzie pokarmowym.

czarna rzodkiew
Czarna rzodkiew
Fot. depositphotos.com

Leki z udziałem korzeni rzodkwi czarnej pomogą osobom ze stanami zapalnymi wątroby, niedostatecznym wytwarzaniu i zastoju żółci, w zapaleniu oskrzeli. W homeopatii w nerwobólach, biegunce. U osób wrażliwych sok rzodki czarnej może spowodować podrażnienie i przekrwienie śluzówki żołądka. Rzodkiew czarna jest również cennym warzywem pobudzającym trawienie.

W medycynie ludowej sok z czarnej rzodkwi z miodem stosowany był w zapaleniu oskrzeli, kamicy moczowej, niedokrwistości. Ze względu na znaczą ilość witaminy C, do dziś uważa się go za skuteczny środek wzmacniający odporność organizmu.

Czarna rzodkiew - uprawa z nasion

Czarna rzodkiew ma takie same wymagania uprawowe jak dobrze znana rzodkiewka. Zatem nawet ogrodnik amator poradzi sobie z jej uprawą! Rzodkiew występuje w odmianach wczesnych, letnich i późnych. Można ją uprawiać jako przedplon lub poplon.

Czarna rzodkiew wymaga stanowisk słonecznych, gleb żyznych, przepuszczalnych, zasobnych w składniki pokarmowe. Może być ona uprawiana po takich warzywach jak: ziemniaki, buraki, ogórki. Bezpośrednio przed rozpoczęciem uprawy warto wzbogacić ziemię kompostem, a w czasie wegetacji nawozić nawozem naturalnym typu biohumus.

Nasiona rzodkwi odmian wczesnych wysiewa się na przełomie marca i kwietnia. Natomiast odmiany późne czarnej rzodkwi mogą być wysiewane na przełomie czerwca-lipca, z przeznaczeniem na zbiór jesienny od września do października. Nasiona wysiewa się w rzędy co 40-50cm. Po utworzeniu zgrubienia rośliny przerywa się pozostawiając je w rzędzie, odmiany wczesne co 15-20cm, późne 10-12cm. Podczas wzrostu rzodkwi należy kontrolować nawodnienie, gdyż brak wody może powodować parcenie korzeni. Dodatkowo należy spulchniać glebę między rzędami oraz kontrolować zachwaszczenie.

mgr inż. Joanna Białowąs

Opracowano na podstawie:
1. Orłowski M., Słodkowski P., Uprawa warzyw na nasiona, Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, s. 98-100;
2. Lewkowicz-Mosiej T., Leksykon roślin leczniczych, Świat Książki, s. 252.

Zobacz również:

Jak założyć ogródek warzywny krok po krokuJak założyć ogródek warzywny krok po kroku?
Ogródek warzywny może być cennym źródłem smacznych, zdrowych warzyw, uprawianych na potrzeby domowe. Jeżeli chcesz takie warzywa mieć ale kompletnie nie wiesz jak się do tego zabrać, skorzystaj z naszego poradnika jak założyć ogródek warzywny krok po kroku! Więcej...

Terminy siewu warzyw. Pobierz nasz praktyczny kalendarz!Terminy siewu warzyw. Pobierz nasz praktyczny kalendarz!
Zobacz nasz praktyczny kalendarz siewu warzyw i w prosty sposób dowiedz się kiedy i w jaki sposób wysiewać w ogrodzie najpopularniejsze warzywa. Kalendarz możesz też pobrać w wersji do wydrukowania! Więcej...

Warzywa łatwe w uprawie. Mają krótki okres wegetacji i można je uprawiać w domu!Warzywa łatwe w uprawie. Mają krótki okres wegetacji i można je uprawiać w domu!
Warzywa łatwe w uprawie, o krótkim okresie wegetacji, to doskonałe rozwiązanie dla początkujących ogrodników. Wiele warzyw można z powodzeniem uprawiać w domu przez cały rok, nawet nie mając dużego doświadczenia. Poznaj warzywa, których uprawa jest łatwa, a plony otrzymuje się szybko! Więcej...