Co zjada bazylię w ogrodzie? Te szkodniki wygryzają dziury w liściach!
Bazylia pospolita to aromatyczne zioło chętnie uprawiane w przydomowych ogrodach i na balkonach. Zawiera dużo olejków eterycznych i może odstraszać np. komary, ale jej soczyste liście są atakowane także przez szkodniki, które w krótkim czasie potrafią zniszczyć całą roślinę. Warto zatem wiedzieć, co zjada bazylię w ogrodzie. Jeśli widzisz dziury w liściach bazylii, sprawdź, które szkodniki odpowiadają za te zniszczenia i poznaj sposoby ich zwalczania!
Dziury w liściach bazylii
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl
Ślimaki na bazylii
Dużym zagrożeniem dla bazylii są ślimaki (Gastropoda), w tym ślimaki bez muszli, takie jak pomrowik mały czy ślinik luzytański. Ślimaki żerują głównie w nocy i chętnie zjadają młode i soczyste liście bazylii. W krótkim czasie potrafią zniszczyć całą roślinę. Pozostawiają po sobie rozległe, gładkie ubytki w liściach, które rozpoczynają się od krawędzi blaszki ku wnętrzu. Ponadto, ślimaki wraz ze śluzem tworzącym na liściach lśniące ślady, mogą przenosić patogeny wywołujące choroby roślin.
Ochrona bazylii przed ślimakami obejmuje działania profilaktyczne, w tym: osuszanie terenu (ślimaki lubią wilgoć), odchwaszczanie oraz usuwanie kryjówek (desek, kamieni czy resztek roślin). Ślimaki można wyłapywać ręcznie, stosować pułapki piwne lub z kartonów oraz tworzyć bariery z popiołu, trocin, skorupek jaj czy taśm miedzianych, takich jak np. taśma miedziana na ślimaki samoprzylepna Target.
W zwalczaniu ślimaków pomocne będą także granulaty na bazie fosforanu żelaza, takie jak np. Ślimak Control Target czy naturalny oprysk na ślimaki z bakteriami Bacillus. Ważna jest także obecność ich naturalnych wrogów w ogrodzie, do których należą ptaki, jeże czy ropuchy.
Najczęściej dziury w liściach bazylii to sprawka ślimaków
Fot. ©PoradnikOgrodniczy.pl
Gąsienice motyli
Bardzo często sprawcami powstawania dziur w liściach bazylii są żarłoczne larwy motyli nocnych z rodziny sówkowatych, w tym wieczernica szczawiówka i rolnice:
- Wieczernica szczawiówka (Acronicta rumicis) to motyl o szaroczarnobrązowych skrzydłach z jasnymi plamkami. Jego gąsienica ma długość do 35 mm , czarno-brązowy kolor, gęste, rudawe owłosienie i jasny pas z czerwonymi plamami na bokach;
- Rolnice (Agrotis) to szarobrunatne gąsienice o długości do 5 cm. Mają walcowate ciało i po dotknięciu zwijają się w spiralę. Prowadzą nocny tryb życia i podgryzają rośliny tuż przy ziemi.
W wyniku żerowania gąsienic na liściach bazylii powstają rozległe, nieregularne dziury o postrzępionych brzegach, czasami nienaruszone pozostają tylko nerwy. Szkodniki te mają maskujące ubarwienie i uaktywniają się dopiero po zmroku, dlatego ich obecność najłatwiej wykryć podczas wieczornej lustracji roślin oraz po obecności ciemnych odchodów przypominających grudki ziemi widocznych na spodniej stronie liści.
Wieczernica szczawiówka - gąsienica i dorosły motyl
Fot. Bj.schoenmakers/Rob Mitchell, CC0, Wikimedia Commons
W ramach profilaktyki w uprawie bazylii montuje się siatki przeciw owadom, usuwa kwitnące chwasty wabiące motyle i stosuje pułapki zapachowe z melasą (zwabiające dorosłe owady, które grzęzną w lepkiej cieczy). Warto codziennie przeglądać rośliny, delikatnie potrząsać pędami, z których gąsienice spadają i ręcznie je usuwać.
Pchełki ziemne
Pchełki ziemne to chrząszcze z rodziny stonkowatych (Chrysomelidae) o długości ciała do 3 mm. Mają metalicznie lśniące, czarne lub ciemnozielone ubarwienie. W uprawach bazylii intensywnie żerują w okresach wyższych temperatur i suszy. Szkodniki te wygryzają w liściach liczne, drobne, ażurowe dziurki. Ich larwy mogą uszkadzać korzenie lub minować liście. Żerowanie pchełek prowadzi do zmniejszenia powierzchni asymilacyjnej, więdnięcia, brązowienia i zamierania liści bazylii. Przez uszkodzenia wnikają patogeny chorobotwórcze. Dorosłe owady łatwo zauważyć, ponieważ po poruszeniu rośliną odskakują.
Pchełki ziemne i objawy ich żerowania
Fot. depositphotos
Zwalczanie pchełek na bazylii polega na usuwaniu chwastów, utrzymywaniu wilgotnego podłoża (ogranicza ich żywotność) a także na stosowaniu zmianowania i niszczeniu resztek roślinnych. Pomocne jest także używanie żółtych tablic lepowych, siatek osłaniających, oprószanie roślin mączką bazaltową lub ziemią okrzemkową, sadzenie roślin odstraszających (np. mięty, wrotyczu czy kolendry) oraz wykonywanie oprysków z wywaru z wrotyczu lub na bazie czosnku, np. stosując preparaty Boczos płynny lub Wrotycz ProBio Ogród.
Mszyce na bazylii
Poza szkodnikami wygryzającymi dziury, bazylia bywa też atakowana przez mszyce. To drobne pluskwiaki, które wysysają soki roślinne i powodują deformację liści oraz zahamowanie wzrostu. Mszyce tworzą kolonie na wierzchołkach pędów bazylii oraz spodniej stronie młodych liści, powodując ich zwijanie i żółknięcie. Pojawia się lepka spadź zanieczyszczająca bazylię, na której rozwijają się grzyby sadzakowe.
Zwalczanie mszyc na bazylii opiera się na profilaktyce i metodach naturalnych, takich jak opryski z wyciągów z czosnku lub pokrzywy, np. oprysk z pokrzywy Pokrzywal Spray, stosowanie oprysków z mydła potasowego, usuwanie chwastów, sadzenie w pobliżu roślin odstraszających mszyce (np. czosnku czy lawendy) oraz zwabianiu do ogrodu naturalnych wrogów mszyc, np. biedronek i złotooków.
Przeczytaj również:
- Dlaczego bazylia w doniczce usycha? Przestań zabijać bazylię ze sklepu!
- Choroby grzybowe bazylii. Dlaczego bazylia brązowieje i więdnie?
- Jakie zioła można sadzić razem?
- Zioła jednoroczne. Najpopularniejsze zioła w ogrodzie
Opracowano na podstawie:
1. M. Rogowska, J. Sobolewski, Choroby i szkodniki warzyw, Plantpress, Kraków 2018, s. 230-231, 244-245, 259;
2. D. Kosecka-Makieła, Łatwe zioła roczne, Działkowiec nr 2/2019, s.73.
