Promocja Stihl

Co sadzić obok jabłoni? Dobre i złe sąsiedztwo dla jabłoni

Jabłoń to jedno z najczęściej uprawianych drzew owocowych w przydomowych ogrodach i sadach. Aby obficie owocowała i była mniej podatna na choroby, warto zwrócić uwagę na rośliny rosnące w jej pobliżu. W tym artykule wyjaśniamy, co warto sadzić obok jabłoni. Sprawdź, które rośliny stanowią dobre towarzystwo dla jabłoni, które gatunki dobrze rosną pod jej koroną a także, jakich roślin lepiej unikać.

Co sadzić obok jabłoni
Co sadzić obok jabłoni?
Fot. depositphotos

Jakie drzewa owocowe sadzić obok jabłoni?

Jabłoń domowa preferuje stanowiska z glebą żyzną i przepuszczalną o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym (pH 6,0-6,7). Planując nasadzenia w sąsiedztwie jabłoni, warto wybierać gatunki o zbliżonych potrzebach siedliskowych, które nie będą silnie konkurować o zasoby pokarmowe. Przemyślany dobór sąsiednich drzew przekłada się na zdrowotność roślin oraz lepsze zbiory.

Oto drzewa owocowe stanowiące dobre sąsiedztwo dla jabłoni:

  • Różne odmiany jabłoni - większość jabłoni to rośliny obcopylne, dlatego posadzenie w pobliżu kilku odmian o podobnym terminie kwitnienia, zwiększa ilość zapylonych kwiatów, co przekłada się na większe zbiory. Przykładowo, popularne odmiany, takie jak: Szampion, Idared, Ligol czy Jonagold, dobrze się wzajemnie zapylają.
  • Jabłoń i grusza - mają podobne wymagania, co sprawia, że grusze i jabłonie dobrze czują się w swoim towarzystwie. Posadzone w odpowiedniej rozstawie nie konkurują ze sobą o światło i składniki pokarmowe. Kwitnienie obu gatunków w tym samym czasie przyciąga do sadu więcej owadów zapylających, co sprzyja lepszemu zawiązywaniu owoców i obfitszym plonom.
  • Jabłoń i śliwa - sadzenie tych gatunków w jednej części ogrodu zwiększa różnorodność biologiczną i zmniejsza ryzyko chorób charakterystycznych dla jednego gatunku. Patogeny typowe dla drzew pestkowych, takich jak właśnie śliwa, rzadko atakują drzewa ziarnkowe, czyli np. jabłonie. Należy jednak zachować odpowiednią odległość, aby drzewa nie zacieniały się nawzajem.
  • Jabłoń i czereśnia - czereśnia może rosnąć w pobliżu jabłoni, o ile zachowany zostanie dystans min. 4-5 metrów. Oba gatunki są światłolubne, kwitną w podobnym czasie i nie są porażane przez te same choroby. Zwykle wyżej rosnące czereśnie można posadzić po północnej stronie jabłoni lub zaplanować nasadzenia tak, aby każde z drzew miało dostęp do pełnego nasłonecznienia od strony południowej.

    Co sadzić obok jabłoni
    Grusza to dobre towarzystwo dla jabłoni
    Fot. depositphotos

    Co sadzić pod jabłonią?

    Przestrzeń pod koroną jabłoni można z powodzeniem wykorzystać do uprawy wielu roślin. Najlepiej wybierać gatunki tolerujące półcień i posiadające płytki system korzeniowy, które nie będą silnie konkurować z drzewem o wodę i składniki pokarmowe. Trzeba pamiętać, by rośliny potrzebujące więcej słońca sadzić na obrzeżach korony jabłoni. Wokół pnia (szczególnie młodych drzewek) najlepiej utrzymać pas czystej lub wyściółkowanej ziemi (można ściółkować np. korą).

    Pod jabłoniami można sadzić:

    • Czosnek i szczypiorek - wydzielają substancje, które odstraszają niektóre szkodniki i przyczyniają się do ograniczenia występowania parcha jabłoni, choroby wywoływanej przez grzyb Venturia inaequalis, który zimuje w opadłych, porażonych liściach.
    • Chrzan - wytwarza lotne związki o właściwościach grzybobójczych. Posadzony w pobliżu pnia zwiększa odporność drzewa na brunatną zgniliznę drzew ziarnkowych. Korzenie chrzanu wydzielają do podłoża substancje ograniczające rozwój patogenów grzybowych w glebie. Chrzan jest jednak ekspansywny, dlatego można go sadzić w dużym pojemniku bez dna, aby nie rozrastał się na boki.
    • Zioła - aromatyczne olejki eteryczne przez nie wydzielane mogą odstraszać niektóre szkodniki. Kwitnące zioła przyciągają owady zapylające i żywiące się szkodnikami. Dobrymi sąsiadami dla jabłoni są: mięta, melisa, tymianek, oregano, estragon, majeranek, koper i kolendra. Wybierając miejsce dla ziół, warto pamiętać o ich potrzebach. Pod koroną poradzą sobie mięta oraz melisa, od strony południowej, na skraju zasięgu korony należy sadzić zioła światłolubne.
    • Sałata, szpinak, rukola i rzodkiewka - są to warzywa łatwe w uprawie, o krótkim okresie wegetacji i niewielkich wymaganiach. Można je zbierać, zanim korona drzewa w pełni się zagęści. Ocieniają glebę, co ogranicza parowanie wody i nie konkurują z jabłonią o skłądniki odżywcze.
    • Fasola i bób - te warzywa strączkowe wiążą azot z powietrza, wzbogacając glebę w ten składnik, co jest korzystne dla jabłoni.
    • Krzewy owocowe - w pewnej odległości od drzewa, aby zapewnić im odpowiednią ilość światła, można sadzić krzewy owocowe, takie jak: porzeczka, agrest, jagoda kamczacka czy aronia. Krzewy owocowe kwitną w różnych terminach i przyciągają pożyteczne owady.
    • Nasturcja - jest wabikiem dla mszyc, które w pierwszej kolejności zaatakują ją zamiast drzewa. Mocno zaatakowaną nasturcję można usunąć lub pozostawić, aby przyciągnąć biedronki żywiące się mszycami.
    • Aksamitka i nagietek - wydzieliny ich korzeni eliminują nicienie glebowe, a intensywny zapach zniechęca nornice i dezorientuje mszyce. Kwitnące rośliny przyciągają owady zapylające oraz żywiące się szkodnikami.
    • Mniszek lekarski - choć jest uważany za uciążliwy chwast, jego wczesne kwiaty przyciągają owady zapylające w czasie kwitnienia jabłoni.
    • Koniczyna biała - podobnie jak mniszek lekarski, bywa w ogrodach zwalczana, ale dzięki symbiozie z bakteriami wiąże azot z powietrza i przekształca go w formę dostępną dla roślin. Działa jak darmowy, naturalny nawóz dla drzewa.
    • Rośliny okrywowe - pomagają ograniczyć rozwój chwastów, ograniczają parowanie gleby, przyciągają owady i zwiększają bioróżnorodność ogrodu. Pod jabłonią dobrze rosną m.in.: fiołek, barwinek, bodziszek, dąbrówka rozłogowa czy poziomki.
    • Dzika czereśnia i morwa - ich owoce są dla wielu ptaków i owadów bardziej atrakcyjnym pokarmem niż jabłka. Drzewa te zatem odciągają uwagę od jabłoni i przyciągają zapylacze. Ponadto, ptaki zwabione owocami morwy czy czereśni przy okazji zjadają ogromne ilości szkodników (m.in. mszyc, gąsienic owocówki jabłkóweczki oraz larw chrząszczy).

      Czego nie sadzić obok jabłoni? Złe sąsiedztwo

      Niektóre rośliny mogą negatywnie wpływać na rozwój jabłoni poprzez konkurencję o zasoby, wydzielanie substancji allelopatycznych lub sprzyjanie rozwojowi chorób. Oto przykłady złych sąsiadów dla jabłoni:

      • Orzech włoski - to jeden z najgorszych sąsiadów dla jabłoni (i innych drzew owocowych). Orzech wydziela do gleby juglon - substancję hamującą wzrost wielu roślin. Jabłonie rosnące w jego pobliżu rozwijają się słabiej i częściej są atakowane przez patogeny. Z tego względu zaleca się zachowanie przynajmniej 8-10 metrów odległości między drzewami.
      • Wiśnia - posiada płytki, rozległy system korzeniowy i może silnie konkurować z jabłonią o wodę oraz składniki pokarmowe, szczególnie na słabszych glebach. W takich warunkach jabłoń może gorzej rosnąć i słabiej owocować.
      • Brzoskwinia - drzewa te mają inne wymagania siedliskowe niż jabłonie i są bardziej wrażliwe na wilgotny mikroklimat. Sadzenie ich w cieniu dużych jabłoni ogranicza dostęp do światła i zwiększa ryzyko chorób.
      • Drzewa duże, silnie konkurujące o wodę - w pobliżu jabłoni nie należy sadzić gatunków o bardzo rozbudowanym systemie korzeniowym, takich jak: brzoza, topola, jesion czy wierzba. Drzewa te mogą zacieniać jabłonie i pobierają duże ilości wody z gleby, osłabiając jabłoń.
      • Głóg, jarzębina, irga, ognik i świdośliwa - rośliny te są bardzo podatne na zarazę ogniową, groźną chorobę wywoływaną przez bakterię Erwinia amylovora. Porażone fragmenty roślin lub całe drzewa trzeba jak najszybciej usuwać.
      • Trawa - gęsta darń to bardzo duża konkurencja o wodę i azot. Wokół pnia najlepiej zachować pas czystej ziemi lub pokrytej ściółką.
      • Ziemniaki, pomidory, papryka - te rośliny, podobnie jak jabłoń, są podatne na werticiliozę, chorobę grzybową, która może uszkodzić system korzeniowy jabłoni. Dodatkowo, konkurują o te same składniki pokarmowe (m.in. potas i azot). Sadzenie ich w pobliżu jabłoni zwiększa ryzyko wzajemnego zarażania się patogenami.
      • Rośliny wymagające bardzo kwaśnej gleby - rośliny takie jak: borówka amerykańska, żurawina czy rododendron, wymagają kwaśnego podłoża i nie będą dobrze rosły w pobliżu jabłoni, która preferuje wyższe pH gleby.

      Przeczytaj również:

      Opracowano na podstawie:
      1. M. Grabowski, Choroby drzew owocowych, Plantpress, Kraków 2014;
      2. A. Bielenin, B. Meszka, Choroby krzewów owocowych, Plantpress, Kraków 2009;
      3. Metodyka integrowanej ochrony jabłoni, Instytut Ogrodnictwa InHort, Skierniewice, 2013.