Chrabąszcz majowy - opis, zdjęcia, zwalczanie

Chrabąszcz majowy licznie pojawia się wśród drzew w ciepłe wiosenne wieczory. Jest powszechnie występującym szkodnikiem drzew owocowych i ozdobnych oraz upraw warzyw, truskawek i trawników. Dorosłe chrabąszcze oraz ich larwy, zwane pędrakami, są bardzo żarłoczne przez co powodują duże straty w uprawach. Upewnij się jak wygląda chrabąszcz majowy i jego larwy (pędraki), w czym pomoże Ci opis tego szkodnika i zdjęcia, a także dowiedz się jak zwalczać chrabąszcza majowego i pędraki, aby uratować swój ogród zanim będzie za późno!

Chrabąszcz majowy
Chrabąszcz majowy - osobnik dorosły. Fot. pixabay.com

Chrabąszcz majowy - opis

Jak wygląda chrabąszcz majowy?

Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) jest chrząszczem (Coleoptera), należącym do rodziny żukowatych (Scarabaeidae). Dorosłe osobniki osiągają wielkość 20-30 mm. Ich ciało jest owalne, barwy czarnej, na stronie grzbietowej pokryte brunatno-brązowymi, lekko omszonymi pokrywami pierwszej pary skrzydeł. Na głowie chrabąszcza majowego znajduje się para czułek o charakterystycznym wachlarzowatym kształcie.

Chrabąszcz majowy na trawniku
Chrabąszcz majowy na trawniku
Fot. pixabay.com

Chrabąszcz majowy na trawniku
Chrabąszcz majowy z wyraźnie widocznymi czółkami
Fot. pixabay.com

Największym zagrożeniem dla upraw są larwy chrabąszcza majowego, czyli pędraki. Są one białożółte, grube i pałąkowato wygięte. Ich ciało może dorastać do 6 cm długości. Dorosłe osobniki i pędraki zimują głęboko w ziemi (na głębokości 1 m).

Pędraki, larwy chrabąszcza majowego
Pędraki, czyli larwy chrabąszcza majowego
Fot. ©Agnieszka Lach

Pędraki w trawie
Pędraki w trawie

Szkodliwość chrabąszcza majowego w ogrodzie

Dorosłe chrząszcze wychodzą na powierzchnie ziemi w kwietniu lub maju. Zaczynają w tym czasie objadać młode liście drzew. Przy bardzo silnej inwazji może dojść nawet do ogołocenia całych drzewek z liści (gołożerów).

Z kolei larwy chrząszcza majowego żerują w glebie, podgryzając korzenie roślin, co prowadzi do rozmaitych szkód, takich jak:

  • wypadanie rozsady
  • więdnięcie i zamieranie wschodzących roślin
  • głębokie wyżerki w korzeniach marchwi, buraków i bulwach ziemniaków
  • uszkodzenia korzeni drzew owocowych, co prowadzi do zasychania pojedynczych gałęzi, a czasem całych drzewek
  • wiosną i latem podgryzanie korzeni trawy, prowadzące do placowego więdnięcia i zamierania murawy

Cykl rozwojowy chrabąszcza majowego

Cykl rozwojowy chrabąszcza majowego jest długi, trwa aż 4-5 lat. Wiosną (kwiecień-maj) dorosłe osobniki opuszczają miejsce swojego zimowania i wylatują do pobliskich zadrzewień. Wśród koron drzewek zaobserwować można chmary latających chrząszczy. Nazywamy to rójką i trwa ona 6 tygodni. Zapłodnione samice zakopują się w ziemi, gdzie składają jaja. Po 6 tygodniach z jaj wylegają się larwy, które początkowo żerują płytko w ziemi, odżywiając się rozkładającymi się resztkami roślinnymi. W drugim roku życia larwy żerują w strefie korzeniowej roślin, podgryzając ich korzenie. Najbardziej żarłoczne są w trzecim roku rozwoju, a szczególnie w maju i czerwcu. W tym czasie wyrządzają największe szkody. Czwarty rok życia pędraków do czas przepoczwarzania. W sierpniu czwartego roku z poczwarek wylegają się dorosłe chrabąszcze, które pozostają w spoczynku w glebie aż do wiosny. Nasilenie rójek następuje co 4 lata, ale co roku roją się chrząszcze z różnych lat.

Chrabąszcz majowy
Chrabąszcz majowy - osobnik dorosły. Fot. pixabay.com

Zwalczanie chrabąszcza majowego

Skuteczna walka z chrabąszczem majowym opiera się na zwalczaniu zarówno dorosłych osobników, jak i żyjących w glebie larw. Ze względu na ograniczoną ilość preparatów do zwalczania chrabąszczy, największą rolę w walce z tymi szkodnikami odrywają metody agrotechniczne.

1. Strząsanie chrząszczy z drzew i krzewów
Wiosną, podczas wylotu, dorosłe chrabąszcze obsiadają gałęzie pobliskich drzewek. Wczesnym rankiem, gdy owady są odrętwiałe po chłodzie nocy, należy strząsać je z gałązek. Wcześniej pod drzewami rozkładamy płachty, z których łatwo zbiera się strząśnięte owady.

2. Głęboka orka i wysiew gryki
Pędraki licznie występują w glebach na nieużytkach. Jeśli kupiliśmy działkę na takim terenie, należy ją kilkakrotnie głęboko przeorać. Wydobyte na powierzchnię pędraki nie są w stanie ponownie zakopać się w ziemi i stają się łatwym celem dla ptaków. Przed posadzeniem i posianiem pierwszych roślin, warto w pierwszym roku posiać na przeoranym terenie grykę. Zawiera ona taniny, które wpływają niekorzystnie na rozwój pędraków.

3. Stosowanie środków owadobójczych
Do uprawy warzyw z siewu oraz do zakładania trawników należy stosować nasiona zaprawiane środkami owadobójczymi. Żerujące w wysokich koronach drzew chrabąszcze zwalcza się także przy użyciu środków chemicznych, np. Karate Zeon 050 CS czy Mospilan 20 SP. Należy jednak pamiętać o szkodliwości takich oprysków również dla owadów pożytecznych. Skuteczność oprysków chemicznych jest ograniczona, gdyż nie zwalczają one larw żerujących w glebie, a jedynie dorosłe chrząszcze żerujące w koronach drzew.

Dlatego uzupełniająco warto zastosować doglebowo wysoce skuteczny środek na pędraki P-DRAKOL. Zawiera on w składzie dobroczynne bakterie tworzące środowisko niekorzystne do rozwoju pędraków, czyli larw chrząszczy. W efekcie stosowania tego preparatu liczebność pędraków bardzo się ogranicza, zazwyczaj do tego stopnia, że ich szkodliwość przestaje być zauważalna. Wysoka wydajność preparatu P-DRAKOL w połączeniu z niewygórowaną ceną, sprawiają, że obecnie to najlepszy wybór dla ogrodników walczących z larwami chrabąszcza majowego żerującymi w ziemi.

P-Drakol środek na pędraki i nicienie

mgr inż. Agnieszka Lach

Przeczytaj również:

Pędraki w trawniku - zwalczanie, jaki środek na pędraki
Pędraki, czyli larwy chrząszczy żerujące w ziemi, to bardzo uciążliwe szkodniki uszkadzające trawnik. Pędraki przyczyniają się do żółknięcia i usychania trawy oraz stopniowego obumierania darni. Zobacz skąd się biorą pędraki w trawniku, jaka jest ich szkodliwość i jak się upewnić czy Twój trawnik niszczą właśnie pędraki. Oto najlepsze sposoby na zwalczanie pędraków w trawniku! Więcej...

ogrodnica niszczylistkaOgrodnica niszczylistka - zwalczanie chemiczne i ekologiczne
Ogrodnica niszczylistka (Phyllopertha horticola) to chrząszcz, który uszkadza liście i kwiaty, największe szkody wyrządzając w roślinach sadowniczych i różach. Szkodliwe są też pędraki, czyli larwy tego chrząszcza, które uszkadzają korzenie roślin. W ogrodach najwięcej zniszczeń powodują w truskawkach. Zobacz jak rozpoznać tego wroga ogrodowych roślin i poznaj sposoby na ekologiczne i chemiczne zwalczanie ogrodnicy niszczylistki. Więcej...

Opuchlaki - szkodniki wygryzające dziury w liściach
W czasie sezonu wegetacyjnego w naszych ogrodach i na tarasach zauważyć możemy owalne dziury wygryzione w liściach. Ich sprawcami mogą być opuchlaki, chrząszcze żerujące na wielu różnych roślinach, najczęściej jednak na roślinach grubolistnych. Bardzo często opuchlaki można zaobserwować na cisach, azaliach i różanecznikach. Korzenie roślin mogą być zaś uszkadzane przez larwy tych chrząszczy. Jak sobie poradzić z tymi szkodnikami roślin? Więcej...

Opracowano na podstawie: P. Chohura, Katalog najczęstszych szkodników. Pędraki, Wydanie specjalne Mam Ogród. Szkodniki w ogrodzie nr 2/2015, str. 44; S. Ignatowicz, Pędraki i drutowce ? szkodniki glebowe, Działkowiec Nr 5 (705), str. 68-69. Fot. pixabay.com oraz ©Agnieszka Lach.