Choroby grzybowe bazylii. Dlaczego bazylia brązowieje i więdnie?
Aromat świeżej bazylii potrafi odmienić smak domowych potraw, jednak utrzymanie tej rośliny w dobrej kondycji bywa wyzwaniem. Gdy bazylia brązowieje, więdnie, żółknie i usycha, najczęściej winne są infekcje grzybowe. Poznaj najczęściej występujące choroby grzybowe bazylii, naucz się rozpoznawać ich objawy oraz sprawdź, jak chronić swoje uprawy.
Choroby grzybowe bazylii
Fot. depositphotos
Dlaczego bazylia brązowieje?
Brązowienie bazylii najczęściej jest sygnałem, że roślina została porażona przez chorobę grzybową (ale mogła też ulec poparzeniu słonecznemu). Ten niepokojący objaw często towarzyszy nieprawidłowym warunkom uprawy lub błędom pielęgnacyjnym. Osłabioną bazylię łatwiej atakują patogeny, powodując, że traci swój zdrowy wygląd, pokrywa się plamami, a w skrajnych przypadkach marnieje. Poniżej wymieniamy choroby, które najczęściej sprawiają, że bazylia brązowieje.
Mączniak rzekomy bazylii
Mączniak rzekomy to choroba grzybowa wywoływana przez patogen Peronospora belbahrii. Poraża bazylię uprawianą zarówno w gruncie, jak i pod osłonami. Rozwojowi patogenu sprzyja wysoka wilgotność powietrza, chłodne noce, zbyt duże zagęszczenie roślin i słaba wentylacja.
Jakie są objawy tej choroby bazylii? Początkowo, na górnej stronie liści między nerwami pojawiają się nieregularne plamy, na dolnej stronie liści widoczny jest szarawy lub fioletowawy nalot zarodników. Następnie plamy żółkną, brązowieją i zasychają. Wzrost roślin jest zahamowany, silnie porażone mogą zamierać.
Mączniak rzekomy na liściach bazylii
Fot. Forest & Kim Starr, CC BY 3.0 US, Wikimedia Commons
Aby uniknąć ryzyka pojawienia się choroby, bazylię należy podlewać rano, pod roślinę i unikać zwilżania liści. Ważne jest zapewnienie dobrej cyrkulacji powietrza, unikanie przenawożenia azotem oraz usuwanie porażonych liści, których nie należy kompostować. W razie potrzeby do oprysku można zastosować np. preparat Boczos na bazie czosnku.
Szara pleśń
Szara pleśń to choroba grzybowa porażająca wiele gatunków roślin, w tym bazylię. Wywoływana jest przez polifagiczny grzyb Botrytis cinerea, który najszybciej rozwija się w warunkach wysokiej wilgotności powietrza, przy słabej wentylacji, zbyt dużym zagęszczeniu roślin oraz przy nadmiernym nawożeniu azotowym.
Objawy szarej pleśni na bazylii to początkowo wodniste, szarobrunatne plamy, które pojawiają się na liściach, ogonkach liściowych i łodygach. Z czasem plamy brązowieją i gniją oraz pokrywają się puszystym i pylącym szarym nalotem grzybni. Porażona roślina częściowo lub w całości obumiera.
Szara pleśń bazylii
Fot. Dr. Jutta Gabler, Institute for Epidemiology and Pathogen Diagnostics of the Julius Kühn Institute, Germany, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Zapobieganie i zwalczanie szarej pleśni na bazylii polega na obniżeniu wilgotności, wietrzeniu w uprawach pod osłonami, unikaniu moczenia roślin podczas podlewania, usuwaniu obumarłych lub porażonych fragmentów roślin. Do oprysku można zastosować naturalne preparaty na bazie skrzypu polnego, np. oprysk ze skrzypu ProBioOgród lub gotowy do użycia oprysk ze skrzypu polnego SKRZYPAL Spray. Spośród środków ochrony roślin do oprysku bazylii przeciwko szarej pleśni można wykorzystać preparat Signum 33 WG.
Dlaczego bazylia więdnie?
Nagłe więdnięcie bazylii, zwłaszcza w sytuacji, gdy podłoże pozostaje stale wilgotne to sygnał, że doszło do uszkodzenia systemu korzeniowego lub tkanek przewodzących wodę i składniki odżywcze. Wówczas bazylia gwałtownie traci turgor, więdnie i zamiera. Sprawcami takiego stanu najczęściej są poniższe choroby.
Fuzarioza bazylii
Fuzarioza to groźna choroba bazylii wywoływana przez grzyby z rodzaju Fusarium, które mogą przetrwać w ziemi, resztkach roślinnych i na nasionach przez wiele lat. Patogen ten wnika przez korzenie do tkanek przewodzących, co prowadzi do ich zatykania i brunatnienia wewnątrz pędu (jest to widoczne na przekroju poprzecznym łodygi). Roślina, pomimo wilgotnej ziemi i regularnego podlewania, żółknie i więdnie, po czym zamiera. Choroba ta często pojawia się, gdy bazylia jest uprawiana w starej ziemi doniczkowej lub podłoże jest stale wilgotne.
Fuzarioza bazylii
Fot. Roswitha Ulrich, Pflanzenschutzdienst, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
W walce z tą chorobą bazylii należy unikać sadzenia bazylii w starej ziemi po chorych roślinach i nadmiernego zagęszczenia. Warto używać zaprawionych nasion, uprawiać roślinę w przepuszczalnej glebie a porażone rośliny natychmiast usuwać (ale nie kompostować).
Zgorzel siewek
W uprawie bazylii, już na etapie wschodów oraz w fazie produkcji rozsady poważnym zagrożeniem jest zgorzel siewek, potocznie określana jako „czarna nóżka”. To choroba grzybowa wywoływana przez różne patogeny glebowe z rodzajów: Pythium, Rhizoctonia, Fusarium czy Botrytis. Ich zarodniki zimują w ziemi i na resztkach roślinnych. Szybkiemu rozwojowi choroby sprzyja nadmierna wilgotność podłoża, niska temperatura i niedobór światła.
Siewki porażone zgorzelą
Fot. depositphotos
Porażone siewki bazylii u podstawy stają się cienkie i miękkie, zaczynają gnić i brązowieją, po czym więdną i przewracają się. Nasiona mogą gnić już w glebie.
Aby zapobiec zgorzeli siewek warto zaprawiać nasiona bazylii, np. moczyć je w 2% roztworze nadmanganianu potasu lub obtoczyć w mączce bazaltowej. Do siewu bazylii stosować lekkie, przepuszczalne i odkażone podłoża oraz umiarkowanie podlewać rośliny.
Podsumowując, zapobieganie brązowieniu i więdnięciu bazylii opiera się na profilaktyce. Roślinę najlepiej sadzić na słonecznym, przewiewnym stanowisku w przepuszczalnej i umiarkowanie żyznej glebie. Należy unikać nadmiaru azotu, dbać o czystość narzędzi, doniczek, używać świeżej ziemi bez patogenów oraz podlewać bazylię umiarkowanie, tak, aby nie moczyć liści i nie doprowadzać do zalegania wody w strefie korzeniowej. Pomocne jest także zaprawianie nasion przed siewem.
Przeczytaj również:
- Co zjada bazylię w ogrodzie? Te szkodniki wygryzają dziury w liściach!
- Dlaczego bazylia w doniczce usycha? Przestań zabijać bazylię ze sklepu!
- Jakie zioła można sadzić razem?
Opracowano na podstawie:
1. M. Rogowska, J. Sobolewski, Choroby i szkodniki warzyw, Plantpress, Kraków 2018, s. 57-58, 65, 166.
