Cebula ozima - odmiany, uprawa, kiedy zbiór

Jeśli wiosną chcesz mieć świeżą cebulę wcześniej niż inni, najlepszym rozwiązaniem będzie uprawa cebuli ozimej. Można ją zbierać ponad miesiąc wcześniej niż cebulę uprawianą wiosną z dymki. W tym artykule przedstawiamy zasady uprawy cebuli ozimej. Wyjaśniamy, kiedy należy ją wysiewać lub sadzić oraz kiedy można przeprowadzić zbiór. Podpowiadamy także jakie są najlepsze odmiany cebuli ozimej.

Sadzenie cebuli ozimej z dymki
Fot. depositphotos

Cebula ozima - odmiany

Odmiany cebuli ozimej zaczynają tworzyć zgrubienia, gdy dzień trwa 12-14 godzin, co przypada zwykle na przełom marca i kwietnia. Dla porównania, odmiany cebuli wysiewane wiosną tworzą zgrubienia, gdy dzień trwa 16 godzin, a zatem znacznie później niż odmiany ozime.

• Cebula dymka - uprawa, sadzenie, nawożenie
• Cebula zwyczajna. Właściwości i uprawa na działce
• Cebula szalotka - uprawa, zastosowanie
• Cebula siedmiolatka, czosnek dęty - jak wygląda, właściwości, uprawa, przepisy

Odmiany ozime cebuli są bardziej wytrzymałe na niskie temperatury, wcześniej dojrzewają i mają mniejszą skłonność do wybijania w pędy nasienne. Mogą się różnić między sobą plennością oraz wielkością cebul.

Oto najczęściej polecane odmiany cebuli ozimej:

Cebula ozima 'Imai Early Yellow' - odmiana bardzo wczesna, cebule mają kształt eliptyczny do kulistego z cienką szyjką. Sucha łuska ma kolor żółty z brązowym odcieniem.

Cebula ozima 'Augusta' - odmiana wczesna, wykształca cebule duże o lekko spłaszczonym kształcie. Cebula zimująca Augusta ma miąższ kremowobiały, lekko ostry.

Cebula ozima 'Shakespeare' - odmiana wczesna, plenna, tworzy kuliste cebule o brązowych, dobrze przylegających łuskach. Nadaje się do krótkiego przechowywania.

Cebula ozima 'Senshyu Yellow' - odmiana wczesna i plenna, odporna na niskie temperatury. Cebule są duże, lekko spłaszczone o złotych łuskach. Nadaje się do długiego przechowywania.

Cebula ozima 'Prompto F1' - odmiana wczesna, tworzy białe, spłaszczone cebule o kształcie, przypominające główki czosnku.

Cebula ozima 'Amigo F1' - odmiana wczesna do średnio wczesnej, plenna. Tworzy cebule o kształcie poprzecznie eliptycznym, z cienką szyjką i żółtą łuską z różowym odcieniem.

Cebula ozima 'Akado' - odmiana średnio wczesna, plenna i mrozoodporna. Może być uprawiana w donicy na szczypior.

Cebula ozima 'Wolf F1' - odmiana średnio wczesna, plenna, dobrze zimuje, tworzy cebule o żółtej łusce.

Cebula ozima 'Swift' - odmiana średnio wczesna, plenna, dobrze zimuje. Tworzy cebule o szyjce średniej grubości i łusce żółtej do ciemnożółtej z brązowym odcieniem.

Cebula ozima 'Labrador' - to późna odmiana ozima tworząca duże cebule o kształcie kulistym do poprzecznie eliptycznego. Łuska jest żółta do brązowej, posiada żółtawy odcień.

Cebula ozima po przezimowaniu
Fot. pixabay

Cebula ozima - kiedy siać?

Optymalny termin siewu cebuli ozimej przypada na okres od 10 do 20 sierpnia, choć są również odmiany o innych terminach wysiewu. W rzędach oddalonych o 25-30 cm nasiona wysiewa się na głębokość 1-2 cm, co 5-8 cm lub nieco gęściej (ponieważ część nasion może wymarznąć). Warto wiedzieć, że gęściej rosnące cebule szybciej dojrzewają ale są mniejsze. Pierwsze wschody ukazują się po około 2 tygodniach. Młode siewki przed nadejściem zimy powinny wytworzyć 3-5 liści i mieć mniej więcej grubość ołówka - są wtedy bardziej odporne na niskie temperatury.

Warto wiedzieć!
Zbyt wczesny siew może spowodować, że wiosną cebula nie będzie tworzyła zgrubień, tylko zakwitnie. Zbyt późny siew może natomiast doprowadzić do przemarznięcia siewek albo do sytuacji, w której jej zbiór przypadnie na ten sam czas, co zbiór cebuli z dymki sadzonej wiosną.

Cebula ozima - kiedy sadzić?

Termin sadzenia cebuli dymki zimującej przypada od drugiej połowy września do drugiej połowy października. Jesienią dymkę sadzi się gęściej i głębiej niż wiosną, tj. na głębokość od 3 do 5 cm. Cebulki umieszcza się w odległości co 5-7 cm w rzędach co około 30 cm. Do zimy dymka zdąży wytworzyć po kilka liści i w tej fazie zimuje.

Cebula ozima - uprawa

Przed siewem nasion cebuli ozimej glebę należy przygotować - odchwaścić, oczyścić z resztek roślin, spulchnić i zasilić kompostem. Cebula potrzebuje gleby żyznej i przepuszczalnej o odczynie 6,5-7,0 pH. Najlepsze dla niej będzie stanowisko słoneczne i osłonięte od wiatrów (na wietrznych stanowiskach istnieje duże ryzyko wymarznięcia siewek). Jeśli wcześniej w danym miejscu rosły inne warzywa, ziemię warto wzbogacić nawozem wieloskładnikowym zawierającym siarkę, z małą ilością azotu, takim jak np. Polifoska 5.

Cebula z wiosennego zbioru
Fot. pixabay

W uprawie warzyw warto stosować zasady płodozmianu. Cebulę najlepiej wysiewać po grochu, fasoli, ogórkach albo pomidorach. W razie potrzeby glebę trzeba nawodnić albo wysiewać nasiona po deszczu, ponieważ susza opóźnia kiełkowanie nasion.

Cebula jest wrażliwa na brak wody, dlatego powinno się ją regularnie podlewać i utrzymywać stałą wilgotność gleby. Warzywo to słabo rośnie na zachwaszczonej grządce, dlatego po wschodach usuwa się wszelkie chwasty. Należy robić to delikatnie, aby nie uszkodzić małych siewek. Przed nadejściem mrozów cebulę warto osłonić agrowłókniną. Pamiętajmy jednak aby agrowłókniny nie pozostawiać zbyt długo wiosną, ponieważ niekorzystnie wpływa to na zdrowie i wygląd warzywa.

Cebula ozima może być podatna na atak mączniaka rzekomego, gdyż tej chorobie cebuli sprzyja jesienna pogoda. Po zauważeniu pierwszych objawów, do oprysku można użyć fungicydów: Signum 33 WG lub Amistar 250 SC.

Cebula ozima - kiedy zbiór?

Cebulę ozimą na zbiór pęczkowy można zbierać już od początku maja, czasem pod koniec kwietnia (zależnie od odmiany). Jest to ponad miesiąc wcześniej, niż zbiór cebuli uprawianej z dymki sadzonej wiosną. Wielkość plonów zależy od warunków pogodowych panujących zimą i wiosną, odmiany i terminu siewu.

Monika Chwała

Przeczytaj również:

• Szkodniki cebuli - objawy, zdjęcia, zwalczanie. Co zjada cebulę w ogrodzie?
• Co sadzić obok cebuli?
• Czosnek zimowy, ozimy - uprawa, jak sadzić, kiedy wykopać
• Warzywa ozime. Jakie warzywa siejemy jesienią na wczesny zbiór?

Opracowano na podstawie:
1. A. M. Ambroszczyk, Cebulę czas zacząć, Działkowiec 9/2019, s. 50;
2. J. Stefaniak, K. Wanga, Od czego zależy powodzenie uprawy cebuli ozimej, Hasło Ogrodnicze nr. 11/2004;
3. A. Wize, Dobry rok dla cebuli ozimej, Hasło Ogrodnicze nr. 07/2005;
4. E. Milczyńska, Cebula zimująca, Hasło Ogrodnicze nr. 07/2002.